Hoofdstuk 7: gevolgen van overheidsingrepen
Indirecte belastingen Subsidies: omgekeerde redenering
- Specifieke belasting (vast bedrag) Prijsinteventie
- Ad valorem belasting (procentueel) - Maximumprijs
Prijselastischer (vlakker) groter welvaartsverlies - Minimumprijs
Laffercurve Quota
Hoofdstuk 19: externe effecten
Externaliteiten Andere oplossingen
- Positief - Sociale normen
o Gebodsbepalingen - Morele normen
o Pigouviaanse subsidie - Industrieel beleid
- Negatief - Coase-theorma
o Normen (command & control) Internaliteiten (negatief/positief)
o Pigouviaanse belasting - Boundend rationality
o Emmissierechten (cap & trade) - Meritegoederen = verdienstegoederen
- Demeritegoederen
Hoofdstuk 20: publieke goederen en gemeenschappelijke bronnen
Exclusief Niet-exclusief Gemeenschappelijke bronnen
Rivaal Privaat Gemeenschappe - Uitputting
lijk o Tragedy of the commons
Niet Club-/tolgoederen Publiek o Vrijbuitersprobleem (neg.
rivaal Externaliteiten)
- Eigendomsrechten: 2 problemen
o Afdwinging van rechten
Publieke goederen o Mobiliteit van de bron
- Elinor Ostrom: polycentrisch beheer
- Vrijbuiters = free rider o 8 succesprincipes
o Samuelson voorwaarde
- Kosten-batenanalyse
- Sociale normen
, Hoofdstuk 21: ongelijkheid en herverdeling
Beoordeling ongelijkheid Armoede
- Inspanningen & omstandigheden - Oorzaken en gevolgen
- Intergenerationele imkomensmobiliteit o Generatie-effect
- Te veel, te weinig, ideale ongelijkheid - Meting armoede
Aandacht voor ongelijkheid o Armoedegrens
- Maatschappelijke voorkeuren en normen o Absolute armoedegrens
- John Rawl’s Veil of ignorance o Relatieve armoedegrens
- Gelijkheid en allocatieve efficiëntie Herverdelingsbeleid
- Politieke redenen - Overheid
Discriminatie op arbeidsmarkt - Beoordelingsprincipes herverdeling
- Theorie van smaakdiscriminatie (Becker) o Horizontale gelijkheid
- Statische discriminatie (Arrow) o Verticale gelijkheid
3 soorten ongelijkheid (draagkrachtprincipe)
- Toegang tot diensten - Ex ante-maatregel
- Vermogensongelijkheid - Ex post-maatregel
- Inkomensongelijkheid - Instrumenten herverdeling
o Primaire inkomensongelijkheid o Directe belastingen (progressief)
o Secundaire inkomensongelijkheid Flat tax
o Tertiaire inkomensongelijkheid Marginaal belastingstarief
Andere invloeden op welvaart Gemiddeld belastingstarief
- Gezinskenmerken o Sociale zekerheid (parafiscale
- √
Gezinsgrootte (Ye = Y/ n) bijdragen)
Gelijkheid meten Verzekeringsaspect
- Weergave verdeling Solidariteitsaspect
o Histogrammen Parafiscaliteit
o Decielanalyse o Collectieve voorzieningen
o Lorenzcurve Mattheuseffect
o Olifantfiguur
- Meting ongelijkheid
o Inkomensaandeel per kwintiel/deciel
o Gini-coëfficiënt
opp . tussen Lorenzcurve en diagonaal
totale opp . onder diagonaal
n n
∑ ∑ ¿ Y i−Y j∨¿
i=1 j=1
2
¿
2n Y
Hoofdstuk 22: publieke keuze en sociale keuze
Normatieve welvaartstheorie Theorie van de mediaankiezer
- Welwillende overheid die algemeen belang - Standpunten naderen elkaar om kiezers in
nastreeft midden aan te spreken
- Overheid grijpt in bij marktfalingen - Mediaankiezer
Publieke-keuzetheorie - Beperking: opkomst nieuwe (extreme) partijen
- Individuen handelen uit eigenbelang Budgetmaximaliserende ambtenaar ve
- Overeheidsbeleid door V&A op politieke markt overheidsdienst
- Problemen politieke markt - Waarom ambtenaren?
o Gebrek aan prijsvorming o Informatie-asymmetrie
o Marktinefficiëntie o Langdurige functies
Imperfecte informatie o Beperkte controle
Rationele onwetendheid - Niskanens model
o Fundamentele onzekerheid - Welvaartsverlies door te veel dienstverlening
Verkiezingen en het onmogelijkheidstheorma Omzetmaximaliserende manager ve
van Arrow overheidsbedrijf
- Verkiezingen om V&A op politieke markt op - Welvaartsverlies door te veel subsidies
elkaar af te stemmen - Managerial slack
- Representatieve democratie = indirecte - Oplossing: beheerscontracten
democratie
- Referendumdemocratie = directe democratie
o Alternatief: Condorcet-stemming
o Probleem: Condorcet-paradox
- Arrow’s onmogelijkheidstheorma
o Geen enkele stemprocedure via
ordening van voorkeuren kan aan 3
Indirecte belastingen Subsidies: omgekeerde redenering
- Specifieke belasting (vast bedrag) Prijsinteventie
- Ad valorem belasting (procentueel) - Maximumprijs
Prijselastischer (vlakker) groter welvaartsverlies - Minimumprijs
Laffercurve Quota
Hoofdstuk 19: externe effecten
Externaliteiten Andere oplossingen
- Positief - Sociale normen
o Gebodsbepalingen - Morele normen
o Pigouviaanse subsidie - Industrieel beleid
- Negatief - Coase-theorma
o Normen (command & control) Internaliteiten (negatief/positief)
o Pigouviaanse belasting - Boundend rationality
o Emmissierechten (cap & trade) - Meritegoederen = verdienstegoederen
- Demeritegoederen
Hoofdstuk 20: publieke goederen en gemeenschappelijke bronnen
Exclusief Niet-exclusief Gemeenschappelijke bronnen
Rivaal Privaat Gemeenschappe - Uitputting
lijk o Tragedy of the commons
Niet Club-/tolgoederen Publiek o Vrijbuitersprobleem (neg.
rivaal Externaliteiten)
- Eigendomsrechten: 2 problemen
o Afdwinging van rechten
Publieke goederen o Mobiliteit van de bron
- Elinor Ostrom: polycentrisch beheer
- Vrijbuiters = free rider o 8 succesprincipes
o Samuelson voorwaarde
- Kosten-batenanalyse
- Sociale normen
, Hoofdstuk 21: ongelijkheid en herverdeling
Beoordeling ongelijkheid Armoede
- Inspanningen & omstandigheden - Oorzaken en gevolgen
- Intergenerationele imkomensmobiliteit o Generatie-effect
- Te veel, te weinig, ideale ongelijkheid - Meting armoede
Aandacht voor ongelijkheid o Armoedegrens
- Maatschappelijke voorkeuren en normen o Absolute armoedegrens
- John Rawl’s Veil of ignorance o Relatieve armoedegrens
- Gelijkheid en allocatieve efficiëntie Herverdelingsbeleid
- Politieke redenen - Overheid
Discriminatie op arbeidsmarkt - Beoordelingsprincipes herverdeling
- Theorie van smaakdiscriminatie (Becker) o Horizontale gelijkheid
- Statische discriminatie (Arrow) o Verticale gelijkheid
3 soorten ongelijkheid (draagkrachtprincipe)
- Toegang tot diensten - Ex ante-maatregel
- Vermogensongelijkheid - Ex post-maatregel
- Inkomensongelijkheid - Instrumenten herverdeling
o Primaire inkomensongelijkheid o Directe belastingen (progressief)
o Secundaire inkomensongelijkheid Flat tax
o Tertiaire inkomensongelijkheid Marginaal belastingstarief
Andere invloeden op welvaart Gemiddeld belastingstarief
- Gezinskenmerken o Sociale zekerheid (parafiscale
- √
Gezinsgrootte (Ye = Y/ n) bijdragen)
Gelijkheid meten Verzekeringsaspect
- Weergave verdeling Solidariteitsaspect
o Histogrammen Parafiscaliteit
o Decielanalyse o Collectieve voorzieningen
o Lorenzcurve Mattheuseffect
o Olifantfiguur
- Meting ongelijkheid
o Inkomensaandeel per kwintiel/deciel
o Gini-coëfficiënt
opp . tussen Lorenzcurve en diagonaal
totale opp . onder diagonaal
n n
∑ ∑ ¿ Y i−Y j∨¿
i=1 j=1
2
¿
2n Y
Hoofdstuk 22: publieke keuze en sociale keuze
Normatieve welvaartstheorie Theorie van de mediaankiezer
- Welwillende overheid die algemeen belang - Standpunten naderen elkaar om kiezers in
nastreeft midden aan te spreken
- Overheid grijpt in bij marktfalingen - Mediaankiezer
Publieke-keuzetheorie - Beperking: opkomst nieuwe (extreme) partijen
- Individuen handelen uit eigenbelang Budgetmaximaliserende ambtenaar ve
- Overeheidsbeleid door V&A op politieke markt overheidsdienst
- Problemen politieke markt - Waarom ambtenaren?
o Gebrek aan prijsvorming o Informatie-asymmetrie
o Marktinefficiëntie o Langdurige functies
Imperfecte informatie o Beperkte controle
Rationele onwetendheid - Niskanens model
o Fundamentele onzekerheid - Welvaartsverlies door te veel dienstverlening
Verkiezingen en het onmogelijkheidstheorma Omzetmaximaliserende manager ve
van Arrow overheidsbedrijf
- Verkiezingen om V&A op politieke markt op - Welvaartsverlies door te veel subsidies
elkaar af te stemmen - Managerial slack
- Representatieve democratie = indirecte - Oplossing: beheerscontracten
democratie
- Referendumdemocratie = directe democratie
o Alternatief: Condorcet-stemming
o Probleem: Condorcet-paradox
- Arrow’s onmogelijkheidstheorma
o Geen enkele stemprocedure via
ordening van voorkeuren kan aan 3
