Samenvatting medische praktijkvoering

Medische prakrijkvoering
LES 1: COMMUNICATIE (de basis)

A good doctor = a good communicator
 Er is een sterke relatie tussen communicatie en gezondheidsuitkomsten

Op consultatie
 Openingszin: een open vraag zonder verwachting te creëren
o Vb. Ik luister…
 Aanmeldingsvraag: de patient vertelt waarom hij tot bij u komt
o Geef hem hiervoor tijd
o Actief luisteren
 Non verbale communicatie
 Gebruik stiltes
o Na de aanmelding vraag je naar andere agendapunten
 ICE: beleving van zijn eigen klacht door de patient
o Ideas
o Concerns
o Expectations
o Voordelen: tevredenheid en therapietrouwheid stijgt
 Agenda: vraag naar andere agendapunten
o Aanmeldingsvraag is vaak niet de hoofdreden van de consultatie!
 Eerste mentale synthese: aftoetsen of je alles goed gegrepen hebt
 Consultatieplan
o Praktische aanpak
o Diagnostisch landschap
 Anamnese
o Je hebt verschillende soorten vragen die jekan stellen:
o OPEN vraag
o GESLOTEN vraag  eerder hypothese bevestigend (aantonen of uitsluiten)
o SUGGESTIEVE vraag  vermijden!!
 Klinisch onderzoek
o Uitkleedopdracht
 Vraag goedkeuring
 Vertel de patient waar hij zich moet uitkleden en wat hij moet uitdoen
 Ga daar niet op staan kijken
o Deel je informatie en bevindingen, maar pas achteraf
 Beleid
o Drie types van keuzes maken:
 Paternalistisch (dokter zegt wat hij het beste vindt)  kan in bepaalde
situaties juist zijn
 Informatief (dokter geeft alle informatie, soort van tussenstap)
 Motiverende gespreksvoering  patiënt motiveren om zelf iets te gaan
veranderen
 Shared decision making
 “Wat is voor jou de beste behandeling?” <-> beleid
 Zo veel mogelijk samen tot een beslissing komen
o Patiënt informeren
 Houd rekening met de informatiebehoefte van de patiënt
 Afsluiting
o Samenvatting + herhaling van gemaakte afspreken
o Patiënt onthoudt doorgaans slechts 10% van wat u allemaal hebt gezegd

,De structuur van het consult

Afbeelding


LES 2: CONSULTVOERING (verdieping)

Bijzondere situaties:
 Ouder – kind
o De ouder of het kind buitenzetten is altijd een slecht idee
o Weet dat in sommige gevallen ICE kind ≠ ICE ouder
o Probeer rechtstreeks contact te maken met kind
 Vanaf 12 jaar maf het kind formeel mee beslissen
 Echtpaar
o Hebben beide recht op individuele aandacht
 Conflict
o Stappenplan volgens VIEUWS-model:
o Vorm: niet-verbale en paraverbale aspecten
o Inhoud: geen nieuwe elementen (≠ welke inhoud is juist)
o Escalatie: kwetsende woorden
o Wapens: het doel (verwonden van de ander)
o Sfeer: vijandig, negatief, geen toegevingen willen doen

De vijf domeinen van het conflictueus gesprek:
Afbeelding

Strategieën in het conflictueus gesprek:
Afbeelding

 Slecht nieuws
o Inleiding zeer belangrijk
o Best dan al een nieuwe consultatie plannen
o In acute situaties <-> in verwachte situaties  andere aanpak
 Kwetsbare groepen
o Anders-cultureel, leeggeletterdheid, kansarmoede, mentale beperking
o Gezondheidsvaardigheden = de vaardigheden van individuen om informatie
over gezondheid te verkrijgen, te begrijpen, en te gebruiken bij het nemen van
gezondheidsgerelateerde beslissingen
 Belangrijk als arts: bewustwording, gedragsverandering, gebruik maken
van praktische communicatie-tools
o Anders-culturele achtergrond:
 Praat duidelijk met korte zinnen
 Laat patiënt herhalen om te kijken of hij/zij het begrepen heeft
 Culturen verschillen erg in taalgebruik!
 Vb bij zegswijzen  niet zomaar een vertaling maken
 Verschillende culturen hebben ook verschillende waarden en normen
 Taboe onderwerpen
 Visie op ziekte en behandeling
 Visie op geneeskunde
 Impact op de zorg:
 Minder therapietrouw
 Meer medische fouten
 Drempel tot zorg verhoogt
 Minder preventie
o Laaggeletterdgeid:
 Stap 1: herkennen!
 Vraag naar moeite met lezen en schrijven
 Maak het bespreekbaar

, Hanteer eenvoudig taalgebruik
 Kies bv de woorden die de patiënt zelf ook gebruikt
 Toets of de patiënt u begrepen heeft

, LES 3: SHARED DECISION MAKING

Participatie in besluitvorming is een spectrum.

Wanneer is SDM niet toepasbaar?
- Urgenties
- Routine zorg
- Veiligheid  bv corona (je individuele keuze had een grote impact op een grote
groep van mensen)
- Gedragsveranderingen: daar moet je jezelf toe motiveren

Waarom SDM?
- Betere tevredenheid van de patiënten
- Betere behandelresultaten (betere compliance)
- Grotere professionele voldoening

Barrières en misvattingen bij ARTSEN
- “Het neemt veel tijd in beslag”  op KT zal het net tijd sparen
- “Ik doe al aan SDM”  meestal blijkt uit onderzoek van niet
- “Patiënten kunnen/willen niet mee beslissen”
- “Patiënten zullen de verkeerde beslissing nemen”

Barrières bij PATIËNTEN
- Angst
- Te complexe informatie
- Vertrouwen en valse verwachtingen van eigen arts
- Gevoel niet gehoord te worden
- Onduidelijk dat er uberhaubt keuzes zijn
- Emoties en cognities

Modellen voor SDM:
 Three-talk model van Elwyn
o Team talk: pt bewust maken dat er een keuze is
o Option talk: informatie over de behandelopties
o Decision talk
 4-stappenplan van Stiggelbout
o Ook team talk en option talk
o Decision talk:
 (1) Voorkeuren bespreken
 (2) Besluit nemen

De 3 goede vragen
- Wat zijn mijn mogelijkheden?
- Wat zijn de voor- en nadelen van die mogelijkheden?
- Wat betekent dat in mijn situatie?
 Dit zijn de vragen waar de meeste patiënten een antwoord op willen

Risicocommunicatie
= Interactief proces van uitwisseling van informatie en opvattingen. Het heeft niet alleen
betrekking op de risico’s zelf, maar ook op de zorgen, opvattingen en reacties die
samenhangen met risico’s en de wijze waarop door de betrokkenen wordt omgegaan met
risico’s.
 Doelen:
o Informeren: de pt laten begrijpen wat de risico’s zijn en welke maatregelen
genomen zullen worden
o Geruststellen
o Betere beslissingen te kunnen nemen
o Motivatie tot risicoreductie