Casussen huwelijksrecht
5 stappen :
1. Samenstelling van de boedels
2. Opmaken van de vergoedingsrekeningen
3. Verrekening van de lasten
4. Verrekening van de vergoedingen
5. Verdeling
Casus 1 : Ruben en Tine
Ruben en Tine zijn gehuwd in 2004 zonder huwelijkscontract (=wettelijk stelsel)
In 2005 overlijdt de vader van Ruben, waardoor Ruben de onverdeelde helft (ter waarde van
€50.000) erft van een appartement te Antwerpen (met een totale waarde van €100.000).
Ruben neemt datzelfde jaar ook de onverdeelde helft van zijn zus in het appartement te
Antwerpen over en betaalt daarvoor een opleg van €50.000, met gelden die het echtpaar leent
door middel van een hypothecair krediet bij de Belfius Bank.
In 2014 koopt Ruben een zeilboot voor de prijs van €40.000. Daarvan wordt €30.000 betaald
met gelden die in dat jaar aan Ruben werden gelegateerd door zijn grootmoeder. De resterende
€10.000 wordt betaald met spaargelden die Ruben en Tine in de loop van het huwelijk hebben
verworven.
In 2016 schenkt de oom van Ruben hem een geldsom van € 100.000. Hij plaatst dit geld op een
(speciaal daarvoor geopende) spaarrekening bij Axa Bank op zijn naam. Hij gebruikt deze
rekening enkel en alleen om er dit geld te plaatsen.
In 2018 kopen Ruben en Tine samen een nieuwe woning aan te Gent voor €200.000. Zij
betalen de prijs volledig met gelden geleend bij ING (hypothecair krediet).
Tine en Ruben scheiden uit de echt in 2020.
Op het ogenblik van de ontbinding van het stelsel:
1. Staat er op een zichtrekening, op naam van Ruben en Tine, bij KBC een geldsom van €2.000
● GV want vermoeden van gemeenschappelijkheid (art. 1405, § 2 BW)
2. Staat er op een spaarrekening, op naam van Ruben alleen, bij KBC een bedrag van €3.000
, ● GV : vermoeden van gemeenschappelijkheid (art. 1405, § 2 BW) want we weten niet
waar geld vandaan komt
3. Staat op de spaarrekening op naam van Ruben bij Axa nog altijd €100.000
● EV want geschonken goederen (art. 1399, lid 1 BW) → we weten hier wel waar het geld
vandaan komt
4. Het appartement te Antwerpen €150.000 waard
● EV Ruben want om niet verkregen tijdens het huwelijk (art. 1399, eerste lid BW) + deel
van zijn zus is accessoria van eigen goed (art. 1400, 4 oud BW)
5. Het krediet bij Belfius Bank volledig terugbetaald
6. De zeilboot nog slechts €25.000 waard
● EV : roerende wederbelegging want voor meer dan de helft met eigen gelden
aangekocht (art. 1399, eerste lid en 1400,5 BW)
7. De woning te Gent €200.000 waard (ze wordt ook voor die prijs opnieuw verkocht)
● GV : om bezwarende titel verkregen tijdens het huwelijk met geld dat ze samen hebben
geleend dus geen wederbelegging van eigen gelden → vermoeden van gemeenschap
(art. 1405, § 2 BW)
8. Vertoont het hypothecair krediet bij ING nog een openstaand saldo van €195.000
● GV : aangegaan door beide echtgenoten (art. 1408, 1e streepje BW)
9. Weegt op Ruben een schuld voor achterstallige onderhoudsbijdragen van €3.000 jegens een
dochter uit zijn eerste huwelijk (dit kind werd sinds de geboorte in het gezin van zijn eerste
echtgenote opgevoed);
● GV : onderhoudsschulden jegens bloedverwanten in nederdalende lijn zijn
gemeenschappelijk (art. 1408, 6e streepje BW)
10. Is er nog een onbetaalde beroepsschuld van Ruben ten bedrage van €17.000.
● GV : in het belang van het GV aangegaan (art. 1408, 3e streepje BW) OF vermoeden
van gemeenschap (art. 1408, 7e streepje BW) OF inkomsten zijn gemeenschappelijk
dus schulden ook (art. 1407, 3e streepje BW a contrario)
Vereffen en verdeel de huwgemeenschap → 5 stappen
,Stap 1 : Samenstelling van de boedels
Ev Ruben Ev Tine GV
Actief Nihil
- Appartement (150.000 €) - Zichtrekening, op
naam van Ruben en
- Spaarrekening op naam
Tine (2.000 €)
van Ruben bij Axa nog
altijd €100.000 - Spaarrekening, op
naam van Ruben
alleen, bij KBC (€3.000)
- Woning te Gent
(200.000 €)
- Zeilboot (25.000 €)
Totaal : 205.000€
Definitief Nihil Nihil
passief - Onbetaalde
beroepsschuld van
Ruben (€17.000)
- Achterstallige
onderhoudsbijdragen
(€3.000) jegens een
dochter
-Hypothecair krediet
(€195.000)
Definitief passief = verhouding tussen echtgenoten onderling → dat hebben we nodig bij de
samenstelling van de boedels
Voorlopig passief = verhaalsrecht van de SE’s → welk vermogen instaat voor betaling voor een
schuld
, Stap 2 : Opmaken van de vergoedingsrekeningen
Theorie : Vergoedingsgerechtigd feit = vermogensverschuiving
● Art. 1432 oud BW (voordeel EV) : EV → GV
● Art. 1434 oud BW (voordeel GV) : GV → EV
Begroting? Art. 1435 oud BW
● Minstens de uitgegeven som
● Wanneer de gelden hebben gediend tot het verkrijgen, het in stand houden of het
verbeteren van een goed, is de vergoeding gelijk aan de waarde of de
waardevermeerdering van dat goed
⇒ Meerdere vergoedingen aan of tav 1 echtgenoot dan doen die vergoedingen elkaar teniet ten
belope van het kleinste bedrag (art. 1437 BW)
● GV → EV 1
● GV ← EV 1
⇒ Beide echtgenoten hebben vergoeding te vorderen van GV of zijn vergoeding verschuldigd
aan GV : vergoedingen elkaar teniet ten belope van het kleinste bedrag (art. 1438 BW)
● GV → EV 1 en GV → EV 2
● GV ← EV 1 en GV ← EV2
⇒ NIET compenseren :
● GV → EV 1
● GV ← EV 2
Toegepast op casus :
Vergoedingsgerechtigde feit 1 : overname appartement met gemeenschapsgelden (50.000€)
● Begroting : (50.000*150.000)/100.000€ = €75.000
● EV Ruben → €75.000 aan GV
Vergoedingsgerechtigde feit 2 : zeilboot
● EV Ruben → €10.000 aan GV voor aankoop van de zeilboot (art. 1435 oud BW)
⇒ EV Ruben → €85.000 verschuldigd aan GV
5 stappen :
1. Samenstelling van de boedels
2. Opmaken van de vergoedingsrekeningen
3. Verrekening van de lasten
4. Verrekening van de vergoedingen
5. Verdeling
Casus 1 : Ruben en Tine
Ruben en Tine zijn gehuwd in 2004 zonder huwelijkscontract (=wettelijk stelsel)
In 2005 overlijdt de vader van Ruben, waardoor Ruben de onverdeelde helft (ter waarde van
€50.000) erft van een appartement te Antwerpen (met een totale waarde van €100.000).
Ruben neemt datzelfde jaar ook de onverdeelde helft van zijn zus in het appartement te
Antwerpen over en betaalt daarvoor een opleg van €50.000, met gelden die het echtpaar leent
door middel van een hypothecair krediet bij de Belfius Bank.
In 2014 koopt Ruben een zeilboot voor de prijs van €40.000. Daarvan wordt €30.000 betaald
met gelden die in dat jaar aan Ruben werden gelegateerd door zijn grootmoeder. De resterende
€10.000 wordt betaald met spaargelden die Ruben en Tine in de loop van het huwelijk hebben
verworven.
In 2016 schenkt de oom van Ruben hem een geldsom van € 100.000. Hij plaatst dit geld op een
(speciaal daarvoor geopende) spaarrekening bij Axa Bank op zijn naam. Hij gebruikt deze
rekening enkel en alleen om er dit geld te plaatsen.
In 2018 kopen Ruben en Tine samen een nieuwe woning aan te Gent voor €200.000. Zij
betalen de prijs volledig met gelden geleend bij ING (hypothecair krediet).
Tine en Ruben scheiden uit de echt in 2020.
Op het ogenblik van de ontbinding van het stelsel:
1. Staat er op een zichtrekening, op naam van Ruben en Tine, bij KBC een geldsom van €2.000
● GV want vermoeden van gemeenschappelijkheid (art. 1405, § 2 BW)
2. Staat er op een spaarrekening, op naam van Ruben alleen, bij KBC een bedrag van €3.000
, ● GV : vermoeden van gemeenschappelijkheid (art. 1405, § 2 BW) want we weten niet
waar geld vandaan komt
3. Staat op de spaarrekening op naam van Ruben bij Axa nog altijd €100.000
● EV want geschonken goederen (art. 1399, lid 1 BW) → we weten hier wel waar het geld
vandaan komt
4. Het appartement te Antwerpen €150.000 waard
● EV Ruben want om niet verkregen tijdens het huwelijk (art. 1399, eerste lid BW) + deel
van zijn zus is accessoria van eigen goed (art. 1400, 4 oud BW)
5. Het krediet bij Belfius Bank volledig terugbetaald
6. De zeilboot nog slechts €25.000 waard
● EV : roerende wederbelegging want voor meer dan de helft met eigen gelden
aangekocht (art. 1399, eerste lid en 1400,5 BW)
7. De woning te Gent €200.000 waard (ze wordt ook voor die prijs opnieuw verkocht)
● GV : om bezwarende titel verkregen tijdens het huwelijk met geld dat ze samen hebben
geleend dus geen wederbelegging van eigen gelden → vermoeden van gemeenschap
(art. 1405, § 2 BW)
8. Vertoont het hypothecair krediet bij ING nog een openstaand saldo van €195.000
● GV : aangegaan door beide echtgenoten (art. 1408, 1e streepje BW)
9. Weegt op Ruben een schuld voor achterstallige onderhoudsbijdragen van €3.000 jegens een
dochter uit zijn eerste huwelijk (dit kind werd sinds de geboorte in het gezin van zijn eerste
echtgenote opgevoed);
● GV : onderhoudsschulden jegens bloedverwanten in nederdalende lijn zijn
gemeenschappelijk (art. 1408, 6e streepje BW)
10. Is er nog een onbetaalde beroepsschuld van Ruben ten bedrage van €17.000.
● GV : in het belang van het GV aangegaan (art. 1408, 3e streepje BW) OF vermoeden
van gemeenschap (art. 1408, 7e streepje BW) OF inkomsten zijn gemeenschappelijk
dus schulden ook (art. 1407, 3e streepje BW a contrario)
Vereffen en verdeel de huwgemeenschap → 5 stappen
,Stap 1 : Samenstelling van de boedels
Ev Ruben Ev Tine GV
Actief Nihil
- Appartement (150.000 €) - Zichtrekening, op
naam van Ruben en
- Spaarrekening op naam
Tine (2.000 €)
van Ruben bij Axa nog
altijd €100.000 - Spaarrekening, op
naam van Ruben
alleen, bij KBC (€3.000)
- Woning te Gent
(200.000 €)
- Zeilboot (25.000 €)
Totaal : 205.000€
Definitief Nihil Nihil
passief - Onbetaalde
beroepsschuld van
Ruben (€17.000)
- Achterstallige
onderhoudsbijdragen
(€3.000) jegens een
dochter
-Hypothecair krediet
(€195.000)
Definitief passief = verhouding tussen echtgenoten onderling → dat hebben we nodig bij de
samenstelling van de boedels
Voorlopig passief = verhaalsrecht van de SE’s → welk vermogen instaat voor betaling voor een
schuld
, Stap 2 : Opmaken van de vergoedingsrekeningen
Theorie : Vergoedingsgerechtigd feit = vermogensverschuiving
● Art. 1432 oud BW (voordeel EV) : EV → GV
● Art. 1434 oud BW (voordeel GV) : GV → EV
Begroting? Art. 1435 oud BW
● Minstens de uitgegeven som
● Wanneer de gelden hebben gediend tot het verkrijgen, het in stand houden of het
verbeteren van een goed, is de vergoeding gelijk aan de waarde of de
waardevermeerdering van dat goed
⇒ Meerdere vergoedingen aan of tav 1 echtgenoot dan doen die vergoedingen elkaar teniet ten
belope van het kleinste bedrag (art. 1437 BW)
● GV → EV 1
● GV ← EV 1
⇒ Beide echtgenoten hebben vergoeding te vorderen van GV of zijn vergoeding verschuldigd
aan GV : vergoedingen elkaar teniet ten belope van het kleinste bedrag (art. 1438 BW)
● GV → EV 1 en GV → EV 2
● GV ← EV 1 en GV ← EV2
⇒ NIET compenseren :
● GV → EV 1
● GV ← EV 2
Toegepast op casus :
Vergoedingsgerechtigde feit 1 : overname appartement met gemeenschapsgelden (50.000€)
● Begroting : (50.000*150.000)/100.000€ = €75.000
● EV Ruben → €75.000 aan GV
Vergoedingsgerechtigde feit 2 : zeilboot
● EV Ruben → €10.000 aan GV voor aankoop van de zeilboot (art. 1435 oud BW)
⇒ EV Ruben → €85.000 verschuldigd aan GV
