Casussen les- vennootschappen en verenigingen
CASUS 1: PROKURALEER
Vraag 1: 5 stellingen + 1 stelling uit de les
Eén NV heeft negen bestuurders. De statuten, die gepubliceerd zijn in de bijlage tot
het BS, bepalen dat de heren X en Y gezamenlijk handelend de vennootschap in en
buiten rechte kunnen vertegenwoordigen. Maar vanaf een bedrag boven de 2 miljoen
EUR is alleen de voltallige Raad van Bestuur bevoegd.
a. X sluit een contract in naam van de vennootschap waarbij deze een lading
grondstoffen koopt, voor een prijs van 100.000 EUR. Is de NV gebonden?
De vennootschap is niet gebonden, omdat de statuten zeggen dat X en Y gezamenlijk de
vennootschap kunnen binden. Zo’n clausule is een meerderehandtekeningsclausule en is
tegenwerpelijk aan derden.
Wetsbepaling? 7:93 WVV en 2.18 WVV
b. X en Y sluiten samen een contract in naam van de vennootschap, waarbij een
fabriek wordt overgekocht, voor een prijs van drie miljoen EUR. Is de
vennootschap gebonden?
De vennootschap is gebonden want die statutaire clausule is een kwantitatieve beperking en
die zijn niet tegenwerpelijk aan derden. X en Y zijn nu eenmaal vertegenwoordigers in de
statuten en hun interne beperkingen zijn niet tegenwerpelijk aan derden.
Wetsbepaling? 7:93 WVV
Geen antwoord op de vraag maar extra info: X en Y hebben wel de statuten
geschonden, dus als de vennootschap wil kunnen zij X en Y aansprakelijk stellen, of
zelf alle bestuurders (want als bestuurder(s) de statuten schenden, dan zijn alle
bestuurders hoofdelijk aansprakelijk voor de schade die daaruit voortvloeit).
c. Veronderstel dat de statuten van NV niks zeggen over het bestuur. Kan X op
zijn eentje een contract sluiten in naam van de vennootschap?
De vennootschap is niet gebonden. Als er niets is bepaald in de statuten dan moet je
terugvallen op het wettelijk systeem; de Raad van Bestuur is een collegiaal orgaan en dus
bijgevolg geldt er ook collegiale vertegenwoordigingsbevoegdheid. Dit betekend echter niet
dat alle bestuurders moeten ondertekenen. De meerderheid van de bestuurders moet de
beslissing ondersteunen/ondertekenen opdat de vennootschap gebonden zou zijn.
d. De statuten bepalen in afwijking van wat hoger gezegd werd dat X gedelegeerd
bestuurder is, maar niet bevoegd voor het aangaan van leningen. X gaat toch
een lening aan bij een bank, in naam van de vennootschap. Is de NV
gebonden? Zou uw antwoord anders luiden indien de vennootschap een CV ipv
een NV was?
Om deze vraag te kunnen beantwoorden moet worden duidelijk gemaakt wat een
gedelegeerd bestuurder is. Er zijn twee mogelijke antwoorden:
De term ‘gedelegeerd bestuurder’ wordt meestal gebruikt voor de bestuurder bedoeld in 7:93
WVV. De statuten kunnen aan één of meer bestuurders de bevoegdheid geven
vennootschap te vertegenwoordigen. In dat geval zal de vennootschap gebonden zijn, want
1
, kwalitatieve beperkingen (bv. In casu enkel leningen aangaan) zijn niet tegenwerpelijk aan
derden.
Als de term ‘gedelegeerd bestuurder’ hier slaat op ‘dagelijks bestuur’ dan is het antwoord iets
genuanceerder: X zal dan in dit geval enkel leningen kunnen aangaan die vallen onder zijn
taak van dagelijks bestuur. Voor grote en uitzonderlijke leningen zal de vennootschap dan
niet gebonden zijn aangezien dit geen handelingen van dagelijks bestuur zijn.
e. De NV bekrachtigt voor alle zekerheid de lening die X is aangegaan, een dag
nadat het contract met de bank ondertekend werd. Kan de bank een week later
het recht opwerpen dat de lening haar niet bindt, zich beroepende op de
bekendgemaakte statutaire clausule die bepaalt dat X geen leningen mag
aangaan?
Deze vraag beantwoorden in twee hypotheses:
Stel dat de NV de beslissing niet had bekrachtigd: HVC zegt dat de prokuraleer in twee
richtingen werkt en daarom kan de bank zich niet op de ongeldigheid beroepen. De bank
heeft hier een wilsuiting gedaan om een contract te sluiten en die wilsuiting is gegeven door
iemand die misschien intern niet bevoegd was (maar niet tegenwerpelijk), maar extern wel
dus is OK.
Extra, maar niet in de vraag: Stel nu dat X een dagelijks bestuurder is en hij ging een
lening aan van 50 miljoen
Tweede hypothese is de echte stelling: stel het is wel bekrachtigd, wat dan? Bekrachtiging
werkt retroactief dus daardoor wordt de handeling geacht altijd bevoegd te zijn geweest en
dus altijd al geldig te zijn aangegaan (ab initio geldig). De bank kan zich dus niet beroepen
op de statutaire clausule.
f. Extra stelling uit de les: Stel dat de NV 9 bestuurders heeft en in de statuten
wordt bepaalt dat X bevoegd is om de vennootschap in en buiten rechte te
vertegenwoordigen. In de statuten wordt echter ook bepaalt dat vanaf 1 miljoen
EUR X een mede handtekening van Y nodig heeft. X gaat vervolgens een
contract aan voor 3 miljoen EUR. Is de vennootschap gebonden?
In dit geval is er een conflict tussen twee regels: enerzijds de regel die zegt als iemand
bevoegd is dat zijn beperkingen aan zijn bevoegdheid niet tegenwerpelijk zijn aan derden.
Anderzijds heb je de andere regel die stelt dat je kan kiezen om één iemand bevoegd te
maken, maar je kan beslissen door meerderehandtekeningsclausules dat er meerdere
mensen moeten ondertekenen en dat is wel tegenwerpelijk.
Antwoord: de vennootschap is gebonden want de hele prokuraleer is er op gericht dat
derden beschermd worden. De leer wilt vermijden dat derden de statuten moeten gaan
controleren. dus als regel geschonden wordt, dan beste situatie voor derde pakken. Er
wordt vrij onbetwist aangenomen dat in zo’n handtekeningensclausules die gelden vanaf
bepaald bedrag genegeerd kunnen worden: indien voor sommige zaken individueel bevoegd
dan voor alles individueel bevoegd.
2
CASUS 1: PROKURALEER
Vraag 1: 5 stellingen + 1 stelling uit de les
Eén NV heeft negen bestuurders. De statuten, die gepubliceerd zijn in de bijlage tot
het BS, bepalen dat de heren X en Y gezamenlijk handelend de vennootschap in en
buiten rechte kunnen vertegenwoordigen. Maar vanaf een bedrag boven de 2 miljoen
EUR is alleen de voltallige Raad van Bestuur bevoegd.
a. X sluit een contract in naam van de vennootschap waarbij deze een lading
grondstoffen koopt, voor een prijs van 100.000 EUR. Is de NV gebonden?
De vennootschap is niet gebonden, omdat de statuten zeggen dat X en Y gezamenlijk de
vennootschap kunnen binden. Zo’n clausule is een meerderehandtekeningsclausule en is
tegenwerpelijk aan derden.
Wetsbepaling? 7:93 WVV en 2.18 WVV
b. X en Y sluiten samen een contract in naam van de vennootschap, waarbij een
fabriek wordt overgekocht, voor een prijs van drie miljoen EUR. Is de
vennootschap gebonden?
De vennootschap is gebonden want die statutaire clausule is een kwantitatieve beperking en
die zijn niet tegenwerpelijk aan derden. X en Y zijn nu eenmaal vertegenwoordigers in de
statuten en hun interne beperkingen zijn niet tegenwerpelijk aan derden.
Wetsbepaling? 7:93 WVV
Geen antwoord op de vraag maar extra info: X en Y hebben wel de statuten
geschonden, dus als de vennootschap wil kunnen zij X en Y aansprakelijk stellen, of
zelf alle bestuurders (want als bestuurder(s) de statuten schenden, dan zijn alle
bestuurders hoofdelijk aansprakelijk voor de schade die daaruit voortvloeit).
c. Veronderstel dat de statuten van NV niks zeggen over het bestuur. Kan X op
zijn eentje een contract sluiten in naam van de vennootschap?
De vennootschap is niet gebonden. Als er niets is bepaald in de statuten dan moet je
terugvallen op het wettelijk systeem; de Raad van Bestuur is een collegiaal orgaan en dus
bijgevolg geldt er ook collegiale vertegenwoordigingsbevoegdheid. Dit betekend echter niet
dat alle bestuurders moeten ondertekenen. De meerderheid van de bestuurders moet de
beslissing ondersteunen/ondertekenen opdat de vennootschap gebonden zou zijn.
d. De statuten bepalen in afwijking van wat hoger gezegd werd dat X gedelegeerd
bestuurder is, maar niet bevoegd voor het aangaan van leningen. X gaat toch
een lening aan bij een bank, in naam van de vennootschap. Is de NV
gebonden? Zou uw antwoord anders luiden indien de vennootschap een CV ipv
een NV was?
Om deze vraag te kunnen beantwoorden moet worden duidelijk gemaakt wat een
gedelegeerd bestuurder is. Er zijn twee mogelijke antwoorden:
De term ‘gedelegeerd bestuurder’ wordt meestal gebruikt voor de bestuurder bedoeld in 7:93
WVV. De statuten kunnen aan één of meer bestuurders de bevoegdheid geven
vennootschap te vertegenwoordigen. In dat geval zal de vennootschap gebonden zijn, want
1
, kwalitatieve beperkingen (bv. In casu enkel leningen aangaan) zijn niet tegenwerpelijk aan
derden.
Als de term ‘gedelegeerd bestuurder’ hier slaat op ‘dagelijks bestuur’ dan is het antwoord iets
genuanceerder: X zal dan in dit geval enkel leningen kunnen aangaan die vallen onder zijn
taak van dagelijks bestuur. Voor grote en uitzonderlijke leningen zal de vennootschap dan
niet gebonden zijn aangezien dit geen handelingen van dagelijks bestuur zijn.
e. De NV bekrachtigt voor alle zekerheid de lening die X is aangegaan, een dag
nadat het contract met de bank ondertekend werd. Kan de bank een week later
het recht opwerpen dat de lening haar niet bindt, zich beroepende op de
bekendgemaakte statutaire clausule die bepaalt dat X geen leningen mag
aangaan?
Deze vraag beantwoorden in twee hypotheses:
Stel dat de NV de beslissing niet had bekrachtigd: HVC zegt dat de prokuraleer in twee
richtingen werkt en daarom kan de bank zich niet op de ongeldigheid beroepen. De bank
heeft hier een wilsuiting gedaan om een contract te sluiten en die wilsuiting is gegeven door
iemand die misschien intern niet bevoegd was (maar niet tegenwerpelijk), maar extern wel
dus is OK.
Extra, maar niet in de vraag: Stel nu dat X een dagelijks bestuurder is en hij ging een
lening aan van 50 miljoen
Tweede hypothese is de echte stelling: stel het is wel bekrachtigd, wat dan? Bekrachtiging
werkt retroactief dus daardoor wordt de handeling geacht altijd bevoegd te zijn geweest en
dus altijd al geldig te zijn aangegaan (ab initio geldig). De bank kan zich dus niet beroepen
op de statutaire clausule.
f. Extra stelling uit de les: Stel dat de NV 9 bestuurders heeft en in de statuten
wordt bepaalt dat X bevoegd is om de vennootschap in en buiten rechte te
vertegenwoordigen. In de statuten wordt echter ook bepaalt dat vanaf 1 miljoen
EUR X een mede handtekening van Y nodig heeft. X gaat vervolgens een
contract aan voor 3 miljoen EUR. Is de vennootschap gebonden?
In dit geval is er een conflict tussen twee regels: enerzijds de regel die zegt als iemand
bevoegd is dat zijn beperkingen aan zijn bevoegdheid niet tegenwerpelijk zijn aan derden.
Anderzijds heb je de andere regel die stelt dat je kan kiezen om één iemand bevoegd te
maken, maar je kan beslissen door meerderehandtekeningsclausules dat er meerdere
mensen moeten ondertekenen en dat is wel tegenwerpelijk.
Antwoord: de vennootschap is gebonden want de hele prokuraleer is er op gericht dat
derden beschermd worden. De leer wilt vermijden dat derden de statuten moeten gaan
controleren. dus als regel geschonden wordt, dan beste situatie voor derde pakken. Er
wordt vrij onbetwist aangenomen dat in zo’n handtekeningensclausules die gelden vanaf
bepaald bedrag genegeerd kunnen worden: indien voor sommige zaken individueel bevoegd
dan voor alles individueel bevoegd.
2
