Geschiedenis 3
Inhoud
1 De renaissance (ca. 1450-1600).............................................................................................. 4
1.1 Intro:.................................................................................................................................. 4
1.2 Vlaamse primitieven......................................................................................................... 4
1.3 Schilderkunst in Italië: ontwikkeling van perspectief en volumes.....................................5
1.3.1 Annunciatie................................................................................................................. 5
1.3.2 Mona Lisa.................................................................................................................... 5
1.3.3 Il Cenacolo.................................................................................................................. 5
1.3.4 Muziek van de renaissance......................................................................................... 6
1.4 Schilderkunst in de Nederlanden....................................................................................... 6
1.5 Vroeg-renaissance (Quattrocento):................................................................................... 7
2 Barok (1600-1750).................................................................................................................. 7
2.1 Schilderkunst..................................................................................................................... 8
2.2 Beeldhouwkunst................................................................................................................ 8
2.3 Architectuur....................................................................................................................... 8
2.4 Barokmuziek..................................................................................................................... 9
3 De Amerikaanse Revolutie: 1765-1783.................................................................................10
3.1 De Kolonies..................................................................................................................... 10
3.2 De Zevenjarige oorlog (1756-1763)................................................................................10
3.3 De Revolutie.................................................................................................................... 10
3.4 Onafhankelijkheidsoorlog (2 veldslagen).........................................................................12
4 Franse Revolutie.................................................................................................................... 14
4.1 Intro................................................................................................................................. 14
4.2 Inleiding.......................................................................................................................... 14
4.3 De Franse absolute monarchie in nood (2 de helft in 18de eeuw).......................................14
4.4 1787-1789: Einde van het vorstelijk absolutisme............................................................15
4.5 1789-1792: de constitutionele monarchie.......................................................................15
4.6 1792-1799: De Republiek................................................................................................ 16
4.7 1793-1794: Robespierre en de radicalen aan de macht..................................................17
4.8 1795 – 1799: Het Directoire............................................................................................ 18
4.8.1 De strijd met het buitenland duurde voort................................................................18
4.9 Napoleon Bonaparte aan de macht.................................................................................19
4.9.1 1799-1804: Het consultaat........................................................................................ 19
4.9.2 1804-1814 Het Keizerrijk........................................................................................... 19
4.9.3 Een ordelijke maar autoritaire staat..........................................................................19
4.9.4 La Grande Armée...................................................................................................... 20
4.9.5 Het Continentaal stelsel............................................................................................ 20
, 4.9.6 De Europese grootmachten dwongen Napoleon tot troonsafstand...........................20
4.9.7 1814-1815: Herstel van de monarchie en het einde van Napoleon..........................21
5 De geschiedenis van de 19de eeuw...................................................................................... 22
5.1 1814-1815: Het Congres van Wenen en de Restauratie..................................................22
5.2 Liberalisme en nationalisme veroverden de westerse wereld tijdens de 19 de eeuw........22
5.2.1 Het Liberalisme als politieke doctrine.......................................................................22
5.2.2 Het nationalisme....................................................................................................... 23
5.3 Revoluties tijdens de 19de eeuw...................................................................................... 23
5.3.1 De Griekse vrijheidsstrijd van 1821..........................................................................23
5.3.2 De revoluties van 1830............................................................................................. 23
5.3.3 De revoluties van 1848............................................................................................. 23
5.4 In 1830 werd België een onafhankelijke staat.................................................................24
5.4.1 1815-1830 Het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden...............................................24
5.4.2 Wij willen Willem weg................................................................................................ 24
5.4.3 De Revolutie van 1830 en de stichting van het koninkrijk België..............................24
5.4.4 Het 19de eeuws België, vb van liberale democratie...................................................25
5.4.5 Eerste schoolstrijd..................................................................................................... 26
5.4.6 Van burgerlijke oligarchie naar algemene democratie..............................................26
5.4.7 De Vlaamse Kwestie.................................................................................................. 26
5.5 De vorming van nieuwe staten na België: Italië en het Duitse keizerrijk.........................27
5.5.1 Italië en het Risorgimento = belangrijke beweging essentie Italiaanse eenmaking..27
5.5.2 Het Duitse keizerrijk................................................................................................. 28
5.5.3 Frankrijk en Engeland................................................................................................ 29
5.6 De industrialisatie van de samenleving in de 18 de en 19de eeuw.....................................29
5.6.1 Op weg naar de industriële samenleving..................................................................29
5.6.2 De economische oorzaken op een rij........................................................................30
5.6.3 De Engelse Industriële revolutie was een meervoudige maar trage revolutie..........30
5.6.4 1846-1914: De doorbraak van de industriële samenleving.......................................31
5.6.5 De Tweede Industriële revolutie na 1873..................................................................31
5.6.6 België werd de tweede industriële natie...................................................................32
5.7 Industrialisatie en sociale ellende................................................................................... 33
5.7.1 Industrialisatie en verstedelijking veranderen de levenswijze van het grootste deel
van de snel groeiende bevolking........................................................................................ 33
5.7.2 De arbeider was de zwakke, weerloze medespeler in het industrieel kapitalisme....33
5.7.3 De arbeidersbeweging ijverde voor de ontvoogding van de werkende klasse..........34
5.8 Een groeiend imperialisme binnen en buiten Europa leidde tot WOI..............................37
5.8.1 Europa koloniseerde Afrika en Azië...........................................................................37
5.9 De Amerikaanse secessieoorlog...................................................................................... 38
5.10 De machtspolitiek in Europa creëerde bondgenootschappen en zware bewapening....38
, 5.11 Het Europese machtsconflict ontaardde in de WOI (1914-1918)...................................39
5.11.1 De Grote Oorlog: de eerste ‘wereld’oorlog..............................................................39
5.11.2 Gevolgen van de oorlog.......................................................................................... 40
5.11.3 De doorbraak van de 20e eeuw...............................................................................40
6 Cultuur historische achtergrond 18de-19de eeuw....................................................................41
6.1 Johan Wolfgang von Goethe (1749-1832)........................................................................41
6.2 Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791).........................................................................42
6.3 Ludwig van Beethoven (1770-1827)...............................................................................42
7 Romantiek in de 19de eeuw.................................................................................................... 43
8 20e eeuw............................................................................................................................... 44
8.1 1917-1929: revolutie in Rusland, Lenin en de Sovjet-Unie..............................................44
8.2 1929-1953: Het stalinisme en de Sovjet-Unie.................................................................45
8.3 1912 – 1949: China van keizerrijk naar communistische republiek.................................47
8.4 De jaren 1921-1926........................................................................................................ 47
8.5 1927: de 1ste fase van de burgeroorlog.........................................................................47
8.6 De jaren 1937-1945........................................................................................................ 48
8.7 De jaren 1945-1949: 2de fase van de burgeroorlog........................................................48
8.8 Het Interbellum............................................................................................................... 49
8.9 Opkomst van het fascisme tijdens het interbellum.........................................................51
8.10 Het Italiaans fascisme................................................................................................... 52
8.11 Het fascisme in Duitsland: het nazisme........................................................................52
8.12 Het fascisme in Spanje.................................................................................................. 54
9 1945-1989: De Koude oorlog na 1945 en de bipolaire wereld..............................................55
9.1 Bondgenoten werden tegenstanders: het begin van de Koude oorlog............................55
9.2 Crisissen tijdens de Koude Oorlog: Korea, Cuba en Vietnam...........................................57
9.2.1 De Koreaanse oorlog (1950-1953)............................................................................57
9.2.2 De Cubaanse crisis in 1962....................................................................................... 57
9.2.3 ‘Nam 1964-1975 combinatie koudeoorlogsdenken en dekolonisatie........................58
9.3 Killing fields: De Rode Khemer in Kambodja....................................................................60
9.4 Dekolonisatie, Derde Wereld en Noord-Zuidrelatie..........................................................61
9.5 De Europese integratie.................................................................................................... 63
10 Barst België na 1945?........................................................................................................ 65
10.1 Economische ontwikkelingen........................................................................................ 65
10.2 De verzuilde democratie............................................................................................... 65
10.3 Op weg naar de federale staat...................................................................................... 66
10.4 Het federale België........................................................................................................ 67
10.5 Het confederale België.................................................................................................. 67
10.6 Begrippen...................................................................................................................... 67
11 De wereld: laatste kwart van de 20 e eeuw.......................................................................68
, 1 De renaissance (ca. 1450-1600)
1.1 Intro:
Kenmerken:
Naam renaissance van Renascita =hergeboorte (hier de hergeboorte van de klassieke
oudheid)
Ontstaan in het Italië van de 15de eeuw (Quattrocento)
Gebruik van perspectief met centraal vluchtpunt
Individualisering van de personages:
Plastische en volumineuze figuren
Interactie tussen de afgebeelde personages
Invloed van de Italiaanse schilderkunst op de rest van Europa (o.a. op de Vlaamse
Primitieven)
Hoezo vond de renaissance plaats in Italië?
Omdat hier de resten van K.O. waren.
Nota’s:
Pas vanaf de renaissance zal men het dieptezicht kunnen schilderen, in de
middeleeuwen kon men dit niet.
Periodisering:
Vroeg-renaissance (15de eeuw of quattrocento):
o Centrum: Firenze
o Streven naar realistische voorstellingen
o Uitvinding en ontwikkeling perspectief
Hoog-renaissance (1500-1530)
o Centrum: Rome
o Periode van Da Vinci, Michelangelo en Rafaël.
Laat-renaissance (1530-1600):
o Centrum Venetië
o Titiaan en Tintoretto
Verspreiding van de renaissance over de rest van Europa door:
Uitwisseling van kunstenaars:
Rol van de handelssteden:
Uitvinding van de ‘moderne’ broekdrukkunst rond 1450 (bestond al maar werd
vernieuwd): verspreiding theoretische geschriften over kunst.
1.2 Vlaamse primitieven
Benaming ‘primitief’ betekent ‘vroeg’;
benaming van een groep Vlaamse kunstenaars uit de 15de een zestiende eeuw;
De werken worden zowel bij de ‘laatgotiek’ als bij de ‘vroegrenaissance’ gerekend.
gebruik van olieverf en het gebruik van ‘glacistechniek’;
gedetailleerde schildertechniek met naturalistische weergave van de werkelijkheid;
weergave van plastische figuren.
Enkele kunstenaars: Jan Van Eyck, Rogier van der Wey- den, Dieric Bouts, Hugo van der
Goes, ….
Inhoud
1 De renaissance (ca. 1450-1600).............................................................................................. 4
1.1 Intro:.................................................................................................................................. 4
1.2 Vlaamse primitieven......................................................................................................... 4
1.3 Schilderkunst in Italië: ontwikkeling van perspectief en volumes.....................................5
1.3.1 Annunciatie................................................................................................................. 5
1.3.2 Mona Lisa.................................................................................................................... 5
1.3.3 Il Cenacolo.................................................................................................................. 5
1.3.4 Muziek van de renaissance......................................................................................... 6
1.4 Schilderkunst in de Nederlanden....................................................................................... 6
1.5 Vroeg-renaissance (Quattrocento):................................................................................... 7
2 Barok (1600-1750).................................................................................................................. 7
2.1 Schilderkunst..................................................................................................................... 8
2.2 Beeldhouwkunst................................................................................................................ 8
2.3 Architectuur....................................................................................................................... 8
2.4 Barokmuziek..................................................................................................................... 9
3 De Amerikaanse Revolutie: 1765-1783.................................................................................10
3.1 De Kolonies..................................................................................................................... 10
3.2 De Zevenjarige oorlog (1756-1763)................................................................................10
3.3 De Revolutie.................................................................................................................... 10
3.4 Onafhankelijkheidsoorlog (2 veldslagen).........................................................................12
4 Franse Revolutie.................................................................................................................... 14
4.1 Intro................................................................................................................................. 14
4.2 Inleiding.......................................................................................................................... 14
4.3 De Franse absolute monarchie in nood (2 de helft in 18de eeuw).......................................14
4.4 1787-1789: Einde van het vorstelijk absolutisme............................................................15
4.5 1789-1792: de constitutionele monarchie.......................................................................15
4.6 1792-1799: De Republiek................................................................................................ 16
4.7 1793-1794: Robespierre en de radicalen aan de macht..................................................17
4.8 1795 – 1799: Het Directoire............................................................................................ 18
4.8.1 De strijd met het buitenland duurde voort................................................................18
4.9 Napoleon Bonaparte aan de macht.................................................................................19
4.9.1 1799-1804: Het consultaat........................................................................................ 19
4.9.2 1804-1814 Het Keizerrijk........................................................................................... 19
4.9.3 Een ordelijke maar autoritaire staat..........................................................................19
4.9.4 La Grande Armée...................................................................................................... 20
4.9.5 Het Continentaal stelsel............................................................................................ 20
, 4.9.6 De Europese grootmachten dwongen Napoleon tot troonsafstand...........................20
4.9.7 1814-1815: Herstel van de monarchie en het einde van Napoleon..........................21
5 De geschiedenis van de 19de eeuw...................................................................................... 22
5.1 1814-1815: Het Congres van Wenen en de Restauratie..................................................22
5.2 Liberalisme en nationalisme veroverden de westerse wereld tijdens de 19 de eeuw........22
5.2.1 Het Liberalisme als politieke doctrine.......................................................................22
5.2.2 Het nationalisme....................................................................................................... 23
5.3 Revoluties tijdens de 19de eeuw...................................................................................... 23
5.3.1 De Griekse vrijheidsstrijd van 1821..........................................................................23
5.3.2 De revoluties van 1830............................................................................................. 23
5.3.3 De revoluties van 1848............................................................................................. 23
5.4 In 1830 werd België een onafhankelijke staat.................................................................24
5.4.1 1815-1830 Het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden...............................................24
5.4.2 Wij willen Willem weg................................................................................................ 24
5.4.3 De Revolutie van 1830 en de stichting van het koninkrijk België..............................24
5.4.4 Het 19de eeuws België, vb van liberale democratie...................................................25
5.4.5 Eerste schoolstrijd..................................................................................................... 26
5.4.6 Van burgerlijke oligarchie naar algemene democratie..............................................26
5.4.7 De Vlaamse Kwestie.................................................................................................. 26
5.5 De vorming van nieuwe staten na België: Italië en het Duitse keizerrijk.........................27
5.5.1 Italië en het Risorgimento = belangrijke beweging essentie Italiaanse eenmaking..27
5.5.2 Het Duitse keizerrijk................................................................................................. 28
5.5.3 Frankrijk en Engeland................................................................................................ 29
5.6 De industrialisatie van de samenleving in de 18 de en 19de eeuw.....................................29
5.6.1 Op weg naar de industriële samenleving..................................................................29
5.6.2 De economische oorzaken op een rij........................................................................30
5.6.3 De Engelse Industriële revolutie was een meervoudige maar trage revolutie..........30
5.6.4 1846-1914: De doorbraak van de industriële samenleving.......................................31
5.6.5 De Tweede Industriële revolutie na 1873..................................................................31
5.6.6 België werd de tweede industriële natie...................................................................32
5.7 Industrialisatie en sociale ellende................................................................................... 33
5.7.1 Industrialisatie en verstedelijking veranderen de levenswijze van het grootste deel
van de snel groeiende bevolking........................................................................................ 33
5.7.2 De arbeider was de zwakke, weerloze medespeler in het industrieel kapitalisme....33
5.7.3 De arbeidersbeweging ijverde voor de ontvoogding van de werkende klasse..........34
5.8 Een groeiend imperialisme binnen en buiten Europa leidde tot WOI..............................37
5.8.1 Europa koloniseerde Afrika en Azië...........................................................................37
5.9 De Amerikaanse secessieoorlog...................................................................................... 38
5.10 De machtspolitiek in Europa creëerde bondgenootschappen en zware bewapening....38
, 5.11 Het Europese machtsconflict ontaardde in de WOI (1914-1918)...................................39
5.11.1 De Grote Oorlog: de eerste ‘wereld’oorlog..............................................................39
5.11.2 Gevolgen van de oorlog.......................................................................................... 40
5.11.3 De doorbraak van de 20e eeuw...............................................................................40
6 Cultuur historische achtergrond 18de-19de eeuw....................................................................41
6.1 Johan Wolfgang von Goethe (1749-1832)........................................................................41
6.2 Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791).........................................................................42
6.3 Ludwig van Beethoven (1770-1827)...............................................................................42
7 Romantiek in de 19de eeuw.................................................................................................... 43
8 20e eeuw............................................................................................................................... 44
8.1 1917-1929: revolutie in Rusland, Lenin en de Sovjet-Unie..............................................44
8.2 1929-1953: Het stalinisme en de Sovjet-Unie.................................................................45
8.3 1912 – 1949: China van keizerrijk naar communistische republiek.................................47
8.4 De jaren 1921-1926........................................................................................................ 47
8.5 1927: de 1ste fase van de burgeroorlog.........................................................................47
8.6 De jaren 1937-1945........................................................................................................ 48
8.7 De jaren 1945-1949: 2de fase van de burgeroorlog........................................................48
8.8 Het Interbellum............................................................................................................... 49
8.9 Opkomst van het fascisme tijdens het interbellum.........................................................51
8.10 Het Italiaans fascisme................................................................................................... 52
8.11 Het fascisme in Duitsland: het nazisme........................................................................52
8.12 Het fascisme in Spanje.................................................................................................. 54
9 1945-1989: De Koude oorlog na 1945 en de bipolaire wereld..............................................55
9.1 Bondgenoten werden tegenstanders: het begin van de Koude oorlog............................55
9.2 Crisissen tijdens de Koude Oorlog: Korea, Cuba en Vietnam...........................................57
9.2.1 De Koreaanse oorlog (1950-1953)............................................................................57
9.2.2 De Cubaanse crisis in 1962....................................................................................... 57
9.2.3 ‘Nam 1964-1975 combinatie koudeoorlogsdenken en dekolonisatie........................58
9.3 Killing fields: De Rode Khemer in Kambodja....................................................................60
9.4 Dekolonisatie, Derde Wereld en Noord-Zuidrelatie..........................................................61
9.5 De Europese integratie.................................................................................................... 63
10 Barst België na 1945?........................................................................................................ 65
10.1 Economische ontwikkelingen........................................................................................ 65
10.2 De verzuilde democratie............................................................................................... 65
10.3 Op weg naar de federale staat...................................................................................... 66
10.4 Het federale België........................................................................................................ 67
10.5 Het confederale België.................................................................................................. 67
10.6 Begrippen...................................................................................................................... 67
11 De wereld: laatste kwart van de 20 e eeuw.......................................................................68
, 1 De renaissance (ca. 1450-1600)
1.1 Intro:
Kenmerken:
Naam renaissance van Renascita =hergeboorte (hier de hergeboorte van de klassieke
oudheid)
Ontstaan in het Italië van de 15de eeuw (Quattrocento)
Gebruik van perspectief met centraal vluchtpunt
Individualisering van de personages:
Plastische en volumineuze figuren
Interactie tussen de afgebeelde personages
Invloed van de Italiaanse schilderkunst op de rest van Europa (o.a. op de Vlaamse
Primitieven)
Hoezo vond de renaissance plaats in Italië?
Omdat hier de resten van K.O. waren.
Nota’s:
Pas vanaf de renaissance zal men het dieptezicht kunnen schilderen, in de
middeleeuwen kon men dit niet.
Periodisering:
Vroeg-renaissance (15de eeuw of quattrocento):
o Centrum: Firenze
o Streven naar realistische voorstellingen
o Uitvinding en ontwikkeling perspectief
Hoog-renaissance (1500-1530)
o Centrum: Rome
o Periode van Da Vinci, Michelangelo en Rafaël.
Laat-renaissance (1530-1600):
o Centrum Venetië
o Titiaan en Tintoretto
Verspreiding van de renaissance over de rest van Europa door:
Uitwisseling van kunstenaars:
Rol van de handelssteden:
Uitvinding van de ‘moderne’ broekdrukkunst rond 1450 (bestond al maar werd
vernieuwd): verspreiding theoretische geschriften over kunst.
1.2 Vlaamse primitieven
Benaming ‘primitief’ betekent ‘vroeg’;
benaming van een groep Vlaamse kunstenaars uit de 15de een zestiende eeuw;
De werken worden zowel bij de ‘laatgotiek’ als bij de ‘vroegrenaissance’ gerekend.
gebruik van olieverf en het gebruik van ‘glacistechniek’;
gedetailleerde schildertechniek met naturalistische weergave van de werkelijkheid;
weergave van plastische figuren.
Enkele kunstenaars: Jan Van Eyck, Rogier van der Wey- den, Dieric Bouts, Hugo van der
Goes, ….
