H1: HET ONTSTAAN VAN VERZEKERINGEN
BEHOEFTE AAN BEVEILIGING
= basis v/d verzekering
Primitieve samenlevingen beschavingen
Niet nodig om te beveiligen, ze steunden elkaar onderling Nieuwe georganiseerde vorm van voorzorg
Monetair systeem bestond nog niet à ruilhandel in de plaats
Vreemde producten hadden enorme ruilwaarde op eigen binnenlandse markt: ontstaan risico-indekking = bij overdracht goed
werd akte genomen van inventaris, bij diefstal kon men vergoed worden
Risico’s:
- Kaping
- Verlies van lading door schipbreuk
- Beschadigde goederen bij levering
Basis van verzekeringen in scheepvaart (maritiem transport)
à goederen werden overgedragen aan kapitein, bij verlies had kapitein niet langer verplichtingen t.a.v. de bevrachter
à principe van voorloper van “overmacht”
Averij grosse = schade opzettelijk toegebracht aan het schip en/of lading om schip en zijn lading te redden
= redden v/h schip met gevolgschade
Heden: gebruik van ‘incoterms’ = internationale standaard over rechten & plichten v/d
koper en verkoper bij internationaal transport van goederen, ontwikkeld en gepubliceerd
door Internationale Kamer van Koophandel, is geregistreerd handelsmerk.
Vb. FOB – ‘free on board’, CIF – ‘cost, insurance and Freight’ (kostprijs, verzekering &
vracht)
HET VROEG-KAPITALISME
Verschillende kapitaalkrachtige personen gaan nu investeren in hetzelfde schip à ontstaan aandelen/deelbewijzen,
verkocht/gekocht op handelsbeurzen
Kandidaat-koper wenste zekerheid v/e aandeel v/e schip dat al vertrokken was à scheepsaandeel alleen verkoopbaar tijdens
reis wanneer derde dekking verleende tegen het risico van verlies v/h schip à verschaffen nodige zekerheid gebeurde via
andere operatie = de verzekering
“vooreerst” < latijn “primum” = premie, dient eerst betaald te worden (prijs/beloning voor diegene die het risico op zich neemt)
,VERNIEUWING
• Voorheen geen enkele wetenschappelijke grondslag à Verzekering zal als wetenschap beoefend worden
• Verzekeringen waren vroeger voorwerp van verbodsbepalingen of strenge reglementeringen
• Antwerpen was uitgegroeid tot internationale handels- en verzekeringsbeurs
o Basiswerken:
§ Impressae
§ Compilatae
17e E: graad van waarschijnlijkheid van bepaalde gebeurtenissen berekenen à o.b.v. schadekansen premie berekenen
Blaise Pascal: grondlegger waarschijnlijkheidsleer = koopsom v/e lijfrente berekenen a.d.h.v. gegevens over sterfte
Johan De Witt: grondlegger actuariële wetenschap = berekende de sterftekansen
In leven – persoonsverzekeringen
• Ontstaan sterftetabellen
• Ontstaan premietabellen
Late middeleeuwen: brandverzekeringen
• Gemeentelijke fondsen voor onderlinge bijstand (‘Brandgilden’)
• Kas ter dekking van schade aan zaden en olietanken
• In sommige regio’s brandverzekering verplicht
Eerste maatschappij op aandelen in Engeland: “Sun Fire Office”
Frankrijk: “Bureau des Incendies”
Verzekeringsmaatschappijen werden opgericht
Lloyd’s = verzekeringsmarkt/ verzekeringsbeurs, handelen kan alleen via erkende brokers die risico’s aanbieden bij underwriters
van Lloyd’s
Eerste reisverzekeringen ontstonden: reis met trein was gevaarlijk à polis uitgereikt, hierbij werd een kapitaal verzekerd bij
overlijden
Steeds meer nieuwe en grotere risico’s
1e verzekeringswet = wet van 11 juni 1874
Wet van 04 april 2014 betreffende de verzekeringen
,H2: BEPALINGEN VAN DE VERZEKERINGEN
BEGRIPSBEPALING
Iedere Belg besteedt gemiddeld volledig maandloon/jaar aan verzekeringen!
Vaststellingen:
• Wat men bezit wil men graag beschermen
• We kunnen aansprakelijk gesteld worden voor bepaalde schade
• Solidariteit is belangrijk maar komt steeds minder voor, voor jezelf zorgen is een must
JURIDISCHE BENADERING
• WLVO – 25 juni 1992 à wet van 04 april 2014 betreffende verzekeringen
o Aan verzekeraars bepaalde verplichtingen opgelegd
o Verzekerde consumenten worden beter beschermd, door bv. transparantie en motivering van weigeringen en
verschillen in tarieven
Prestatie
• Verzekeraar Premie Verzekeringsnemer
• Toekomstige en onvoorziene gebeurtenis
• Verzekeringsnemer heeft belang dat de schade zich niet voordoet
BETROKKEN PARTIJEN BIJ VERZEKERINGSCCT
• Min. 2 – Max. 4 partijen (verzekeraar & verzekerde)
• 1: Verzekeraar (Vraar) → De maatschappij, neemt verbintenis op zich en accepteert het risico en vergoedt de eventuele
schade
• 2: Verzekeringsnemer (Vnemer) → Betaalt de premie
• 3: Verzekerde (Vde) → Persoon op wie verzekering is toegepast + op wiens integriteit/bezit de verzekering wordt
aangegaan
• 4: Begunstigde → persoon aan wie de verzekering zal uitbetalen, m.a.w de beneficiant v/v verzekering
‘verzekeringsbemiddelaar’ (verzekeringsagent/makelaar) staat juridisch buiten het contract
Opm.: bepaalde personen kunnen binnen hetzelfde vzcct meerdere functies vervullen
Kunnen uit dezelfde persoon bestaan:
- Verzekeringnemer & verzekerde
Bv. Als X voor zichzelf B.A. familiale polis afsluit: betaalt de premies + is gedekt
- Verzekerde & begunstigde
Bv. Als X ongevallenverzekering afsluit voor Y: Y is verzekerd en waarbij vergoeding uitgekeerd wordt aan Y
- Verzekeringnemer & verzekerde & begunstigde
Bv. Als X brandverzekering afsluit voor zijn woning: bij schade zal hij als verzekerde in zijn polis fungeren en als
begunstigde aanspraak kunnen maken op de schadevergoeding
PREMIEBETALING
Steeds vooruit betaalbaar = eerst betalen, daarna pas geldig verzekerd à algemene regel, er kan contractueel/juridisch van
afgeweken worden
Periodieke premie Enige premie (koopsom)
- Jaarlijks (100) = vnemer koopt met 1 som het vzcct, waarbij het bedrag v/d
- Semestrieel (52) koopsom lager zal zijn dan de som v/d corresponderende
- Trimestrieel (28) jaarpremies
- Maandelijks (10) Bv. reisverzekering, ABR
, Hoe te betalen?
premie
Vnemer Maatschappij è rechtstreekse inning
Vnemer premie aan tsspersoon Maatschappij è inning via tsspersoon – producentenrekening
TECHNISCHE BENADERING
Verzekeren = activiteit en GEEN verrichting (levert prestaties wanneer zich een risicogebeurtenis voordoet)
Opbouw v/d activiteit
• Acceptatie en evaluatie van risico’s
- onderzoek risico
- Algemene & Bijzondere voorwaarden + opleggen van vrijstellingen/waarborgbegrenzing van belang
- selectie van risico’s
• Compensatie van geaccepteerde risico’s
- intern met risico’s van dezelfde aard & omvang
- extern via andere verzekeringsbronnen
• Premiebetaling
- tarificatie moet rekening houden met: frequentie v/h risico & schade-intensiteit
- premiecalculatie moet rekening houden met alle opslagen van kosten, vergoedingen en veiligheidsmarge
• Technische reserves
- door opbouwen reserves bekomt verzekeraar fondsen en kan hij zijn verbintenissen bij schade/risicomanifestatie
nakomen
Equivalentieprincipe = evenwicht nastreven tss premiefondsen (PF) & schadelasten (SL), premiefondsen moeten genoeg zijn om
uw schadelasten te kunnen betalen
FILOSOFISCHE BENADERING
Verzekering bied veiligheid door solidariteit
Op verschillende manieren te beveiligen: preventie, sparen of bijstand
à beveiliging: tegen brand, diefstal, stormschade, overlijden, ongevallen, …
à solidariteit tss verzekerden: zowel goede als minder goede risico’s samen verzekerd worden & waarbij premiebetaling van n-
schadelijders kan aangewend worden om slachtoffers schadeloos te stellen
EVALUATIE
preventie sparen bijstand
= risico’s uischakelen of beperken = middel met beperkte mogelijkheden = algemene vorm van menselijke
= nooit absolute veiligheid om tegemoet te komen aan de solidariteit
(bv. brand, diefstal, …) financiële gevolgen van bepaalde = bv. onderlinge hulpverlening,
risico’s aalmoezen, OCMW’s, …
Nadelen:
- Vergt veel tijd en grote hoeveelheid
kapitaal nodig
- risico kan a priori optreden alvorens
de spaarinlage vergaard werd
- spaarinlage zal het zelden mogelijk
maken om het hoofd te bieden aan
zowel de risico’s van elke dag als de
catastroferisico’s