VOLLEDIGE samenvatting basisbegrippen van het recht

BASISBEGRIPPEN VAN
HET RECHT

,Basisbegrippen van het recht
Deel I wat is recht ?
Hoofdstuk 1 het recht als een geheel van gedragsregels
Afdeling 1 enkele definities
Universele definitie  bestaat niet (verschillend per maatschappij)
Wel: eensgezindheid bij rechtstelsels afgeleid van het Franse of Duitse
recht qua functie en inhoud van begrip ‘recht’


Centrale punten
- Een geheel van gedragsregels (bevel, verbod, dwingende of
aanvullende regels)
 sturen gedrag in juiste richting
- Een institutioneel en begripsmatig kader
- Opgelegd door de maatschappij (=wetgevende organen)
- Doel: ordening van de maatschappij
 kwaliteit afhankelijk van:
 Rechtszekerheid (voorspelbaar,
vast, algemeen en onderling
consistent)
 iedereen wordt geacht de wet te
kennen? – niemand wordt geacht
de wet niet te kennen
 Rechtvaardigheid (evolutief)
 Doeltreffendheid (doelstellingen)


(Continentaal) recht is dus:
een geheel van gedragsregelen en ermee samenhangende institutionele
voorschriften
uitgevaardigd en gehandhaafd door of krachtens het maatschappelijk gezag,
met het oog op een rechtszekere, rechtvaardige en doeltreffende ordening van
de maatschappij




1

,Objectief recht Subjectief rechten
Recht als geheel van Juridisch bekrachtigde aanspraken
gedragsregels met de centrale en bevoegdheden die een
punten als kenmerken (zie rechtssubject op bepaalde zaken of
hierboven) jegens bepaalde personen kan
uitoefenen om zijn doelstellingen
te verwezenlijken

Vorderingsrechten of
goederenrechten

= les droits subjectifs

= le droit objectif


Publiek recht Privaatrecht
Regelt de organisatie en Regelt de private rechtsverhouding
functioneren van de overheid tussen burgers onderling
 rechtsverhoudingen tussen
verschillende overheden of Vb. personenrecht, familierecht,
overheid en burgers huwelijksvermogensrecht, erfrecht,
goederenrecht,
Vb. grondwettelijk recht, verbintenissenrecht,
bestuursrecht, strafrecht,.. handelsrecht,..

Verticale rechtsverhouding
Horizontale rechtsverhouding
= le droit public
= le droit privé



Materieel recht Formeel recht
Betreffen de inhoud van de Betreffen de handhaving van het
gedragsregels die rechten en materieel recht (rechtshandhaving)
plichten meebrengen voor
rechtssubjecten Secundaire en ondersteunende
functie  pas wanneer regels
miskend worden

= le droit matériel = le droit procédural




2

, Bronnen van het (Belgisch) privaatrecht
- Burgerlijk Wetboek (le Code civil)
o Oud BW
o BW
- Bijzondere wetten (les lois particulières)
o Wetten inzake beroepen: ambachtslieden, architecten,
bedrijfsjuristen, landmeters-experten, notarissen,
vastgoedmakelaars (nog niet gecodificeerd)
o Wetboek Belgische nationaliteit, wetboek economisch recht
met marktpraktijken en consumentenbescherming (buiten
BW gecodificeerd)
o Jeugdbeschermingsrecht en adoptierecht (bevoegdheid
gemeenschappen)
o Begraafplaatsen, lijkverzorging, bescherming leefmilieu en
wonen (bevoegdheid gewesten)
o Gewoonte
o Algemene rechtsbeginselen


Vervaging van klassieke onderscheiden
Publiek- en privaatrecht: openbare orde <-> aanvullend karakter
Rechtsbronnen van privaatrecht internationaliseren en
europeaniseren steeds verder, terwijl nationale wetgeving
aangevuld of vervangen wordt door regionale regels =>
meergelaagde rechtsorde
Overheid gebruikt zelf meer private instrumenten bij uitwerking en
handhaving beleid
Veel nieuwe rechtsregels die verhoudingen van burgers onderling
regelen, hebben een dwingend karakter ter bescherming van de
zwakkere partij


Materieel en formeel recht: procesrecht zowel publieke als private
aspecten
Gerechtelijk wetboek bevat zowel regels om een geschil te laten
beslechten door een rechter na inleiding van een geding als
alternatieve vormen van geschiloplossing




3