Casus Ethisch & Deontologisch
handelen
Kiana De Broyer
Situatieschets:
Jacques is een 68-jarige man met dementie. Hij woont sinds februari 2023 in ons
woonzorgcentrum, op de gesloten afdeling. Zijn ziekte was altijd ernstig, maar
sinds enkele weken is de situatie veranderd. Hij vertoont agressief gedrag naar
bewoners en personeel toe. De verpleging krijgt hem niet meer kalm, en door
zijn kracht kunnen ze ook niet altijd ingrijpen. Er is een gevaar voor zichzelf,
bewoners en personeel, waarvan 2 verpleegsters zwanger zijn. Omdat we de
veiligheid niet meer kunnen garanderen, zullen we moeten beslissen over zijn
toekomst.
Verwoorden ethische knoop:
Ethische knoop in deze casus: in deze casus zijn er verschillende belangen. Die
van de bewoner, zijn familie, ons personeel, onze andere bewoners. De waarde
veiligheid: voor de bewoners en het personeel. Zorgzaamheid: zorg voor onze
bewoner Jacques, zorg voor de andere bewoners. Stabiliteit: zowel voor Jacques
als onze andere bewoners, ons personeel. Respect: voor de situatie van Jacques
en zijn menswaardigheid.
Waar loop ik vast: welke keuze moeten we maken zodat onze bewoners en
personeel veilig zijn, Jacques de juiste zorgen krijgt en dat de stabiliteit kan
terugkeren naar ons WZC. En hoe vertegenwoordigen we iedereen hun
belangen?
Wat weet ik: Jacques vormt momenteel een bedreiging voor de veiligheid,
omdat hij zeer onvoorspelbaar is. De verpleging is niet meer op hun gemak
omdat ze Jacques niet overmeesterd krijgen. Ze hebben hem ook al met een
schaar in zijn bed gevonden. Hij heeft personeel en bewoners al fysiek
aangevallen. Hoe we het nu aanpakken (vastbinden op een stoel) is tegen de
menswaardigheid van Jacques in en is ook heel pijnlijk voor de familie.
Wat denk ik te weten: dat de situatie niet gaat verbeteren maar enkel
verergeren. Op een dag gaat het slecht aflopen. We kunnen Jacques niet blijven
platspuiten met medicatie en vastbinden. En dat de vrouw ook niet gaat
springen om hem over te plaatsen. Ze ziet niet in hoe ernstig de ziekte van haar
man is, omdat hij stelt het gedrag niet als ze bij hem is. Het is ook voor hun een
eind rijden naar de dichtstbijzijnde instelling.
De hamvraag: “Hoe kunnen we de situatie met Jacques het best aanpakken,
terwijl we ervoor zorgen dat de bewoners veilig blijven?” en “Welk belang
moeten we vooropzetten?”
Denk in de breedte:
, Mijn mandaat is het welzijn bevorderen van de mensen in het woonzorgcentrum.
Op verschillende manieren, waarvan veiligheid waarborgen er één van is.
Belanghebbenden op microniveau: Jacques, zijn familie
Belanghebbenden op mesoniveau: de organisatie, zowel onze bewoners
als het personeel
Belanghebbenden op macroniveau: mensen met een dementiediagnose
die agressieve kenmerken hebben, alle bewoners van woonzorgcentra
Wie draagt de gevolgen van mijn handelen: Jacques, zijn familie, de
bewoners van ons WZC en hun familie en personeel van het WZC dragen
allemaal rechtstreeks de gevolgen van mijn handelen.
Prioriteit: Is het belang van alle bewoners groter dan dat van Jacques? Als ik
denk vanuit de organisatie, ja. We moeten de veiligheid waarborgen voor
bewoners en personeel. Jacques is een reële bedreiging, die de integriteit van de
bewoners zou kunnen aantasten.
Conclusie:
Voor Jacques zijn welzijn zou het beter zijn om naar een gespecialiseerde
instelling te gaan. Zijn vrouw en broer staan hier niet achter omdat dit ver van
hun is. Maar ik moet ook op vlak van organisatie denken, en daar is hij echt een
reëel gevaar voor onze bewoners en ons personeel. Het is dus het belang van de
cliënt (zijn familie), de belangen van onze bewoners en ons personeel die hier
tegenover elkaar staan. Hier moet ik kiezen voor de rest van het WZC. Het is al
een gesloten afdeling, en de aanwezigheid van Jacques maakt de afdeling nog
moeilijker, onvoorspelbaarder en gewoonweg gevaarlijk.
Denk in de hoogte:
Beroepsregels:
Beroepsgeheim: microniveau als MW ben ik gebonden aan
beroepsgeheim. Ik mag dus de informatie over Jacques zijn toestand niet
zomaar delen met iedereen. Ik mag dit wel in team bespreken, want ik heb
gezamenlijk beroepsgeheim.
Internationale beroepscode MW: macroniveau mensenrechten
naleven, recht op vrijheid, recht op privacy, respect voor diversiteit,
solidariteit, iedereen tot zijn recht laten komen, collectieve
verantwoordelijkheid, meewerken aan beleid
Algemene regels: macroniveau schuldig verzuim: iemand verkeert in
gevaar en je helpt niet wat als er iets gebeurt, en het zat er al lang aan
te komen?
Kwaliteitshandboek: mesoniveau fixatiearm WZC, enkel indien nodig,
niet als permanente oplossing. Indien nodig spoed MDO, met heel team
overleggen.
Conclusie:
In ons kwaliteitshandboek staat duidelijk beschreven dat fixatie enkel in
noodsituaties gebruikt mag worden, en dit mag niet als permanente oplossing
worden gebruikt. Ook staat er beschreven dat er altijd voorrang wordt gegeven
aan de veiligheid van de bewoners.
handelen
Kiana De Broyer
Situatieschets:
Jacques is een 68-jarige man met dementie. Hij woont sinds februari 2023 in ons
woonzorgcentrum, op de gesloten afdeling. Zijn ziekte was altijd ernstig, maar
sinds enkele weken is de situatie veranderd. Hij vertoont agressief gedrag naar
bewoners en personeel toe. De verpleging krijgt hem niet meer kalm, en door
zijn kracht kunnen ze ook niet altijd ingrijpen. Er is een gevaar voor zichzelf,
bewoners en personeel, waarvan 2 verpleegsters zwanger zijn. Omdat we de
veiligheid niet meer kunnen garanderen, zullen we moeten beslissen over zijn
toekomst.
Verwoorden ethische knoop:
Ethische knoop in deze casus: in deze casus zijn er verschillende belangen. Die
van de bewoner, zijn familie, ons personeel, onze andere bewoners. De waarde
veiligheid: voor de bewoners en het personeel. Zorgzaamheid: zorg voor onze
bewoner Jacques, zorg voor de andere bewoners. Stabiliteit: zowel voor Jacques
als onze andere bewoners, ons personeel. Respect: voor de situatie van Jacques
en zijn menswaardigheid.
Waar loop ik vast: welke keuze moeten we maken zodat onze bewoners en
personeel veilig zijn, Jacques de juiste zorgen krijgt en dat de stabiliteit kan
terugkeren naar ons WZC. En hoe vertegenwoordigen we iedereen hun
belangen?
Wat weet ik: Jacques vormt momenteel een bedreiging voor de veiligheid,
omdat hij zeer onvoorspelbaar is. De verpleging is niet meer op hun gemak
omdat ze Jacques niet overmeesterd krijgen. Ze hebben hem ook al met een
schaar in zijn bed gevonden. Hij heeft personeel en bewoners al fysiek
aangevallen. Hoe we het nu aanpakken (vastbinden op een stoel) is tegen de
menswaardigheid van Jacques in en is ook heel pijnlijk voor de familie.
Wat denk ik te weten: dat de situatie niet gaat verbeteren maar enkel
verergeren. Op een dag gaat het slecht aflopen. We kunnen Jacques niet blijven
platspuiten met medicatie en vastbinden. En dat de vrouw ook niet gaat
springen om hem over te plaatsen. Ze ziet niet in hoe ernstig de ziekte van haar
man is, omdat hij stelt het gedrag niet als ze bij hem is. Het is ook voor hun een
eind rijden naar de dichtstbijzijnde instelling.
De hamvraag: “Hoe kunnen we de situatie met Jacques het best aanpakken,
terwijl we ervoor zorgen dat de bewoners veilig blijven?” en “Welk belang
moeten we vooropzetten?”
Denk in de breedte:
, Mijn mandaat is het welzijn bevorderen van de mensen in het woonzorgcentrum.
Op verschillende manieren, waarvan veiligheid waarborgen er één van is.
Belanghebbenden op microniveau: Jacques, zijn familie
Belanghebbenden op mesoniveau: de organisatie, zowel onze bewoners
als het personeel
Belanghebbenden op macroniveau: mensen met een dementiediagnose
die agressieve kenmerken hebben, alle bewoners van woonzorgcentra
Wie draagt de gevolgen van mijn handelen: Jacques, zijn familie, de
bewoners van ons WZC en hun familie en personeel van het WZC dragen
allemaal rechtstreeks de gevolgen van mijn handelen.
Prioriteit: Is het belang van alle bewoners groter dan dat van Jacques? Als ik
denk vanuit de organisatie, ja. We moeten de veiligheid waarborgen voor
bewoners en personeel. Jacques is een reële bedreiging, die de integriteit van de
bewoners zou kunnen aantasten.
Conclusie:
Voor Jacques zijn welzijn zou het beter zijn om naar een gespecialiseerde
instelling te gaan. Zijn vrouw en broer staan hier niet achter omdat dit ver van
hun is. Maar ik moet ook op vlak van organisatie denken, en daar is hij echt een
reëel gevaar voor onze bewoners en ons personeel. Het is dus het belang van de
cliënt (zijn familie), de belangen van onze bewoners en ons personeel die hier
tegenover elkaar staan. Hier moet ik kiezen voor de rest van het WZC. Het is al
een gesloten afdeling, en de aanwezigheid van Jacques maakt de afdeling nog
moeilijker, onvoorspelbaarder en gewoonweg gevaarlijk.
Denk in de hoogte:
Beroepsregels:
Beroepsgeheim: microniveau als MW ben ik gebonden aan
beroepsgeheim. Ik mag dus de informatie over Jacques zijn toestand niet
zomaar delen met iedereen. Ik mag dit wel in team bespreken, want ik heb
gezamenlijk beroepsgeheim.
Internationale beroepscode MW: macroniveau mensenrechten
naleven, recht op vrijheid, recht op privacy, respect voor diversiteit,
solidariteit, iedereen tot zijn recht laten komen, collectieve
verantwoordelijkheid, meewerken aan beleid
Algemene regels: macroniveau schuldig verzuim: iemand verkeert in
gevaar en je helpt niet wat als er iets gebeurt, en het zat er al lang aan
te komen?
Kwaliteitshandboek: mesoniveau fixatiearm WZC, enkel indien nodig,
niet als permanente oplossing. Indien nodig spoed MDO, met heel team
overleggen.
Conclusie:
In ons kwaliteitshandboek staat duidelijk beschreven dat fixatie enkel in
noodsituaties gebruikt mag worden, en dit mag niet als permanente oplossing
worden gebruikt. Ook staat er beschreven dat er altijd voorrang wordt gegeven
aan de veiligheid van de bewoners.
