Deel 7: thermoregulatie
onze temperatuur behoorlijk constant rond 36-37 °C
- Heel belangrijk
- Bij te hoge of te lage lichaamstemperatuur →potentieel om
energie te gaan genereren neemt dramatisch af → dodelijk
Amfibiën
- lichaamstemperatuur veel meer laten variëren
- in heel brede range toch nog energie opwekken
lichaamstemp
- tussen 36.6 – 37.3°C
- snachts: temp laagst → minst energie verbruik, dus minste warmte
- afh van plaats van meting
→rectaal > infrarood >mond > oksel
Definities
Koorts : gecontroleerde stijging vn temp tot nieuwe instelwaarde (setpoint) bereikt w
Hyperthermie: ongecontroleerde stijging vn temp dr verstoring vn balans warmteprodcutie-verlies
Poikilothermie: tempschommelingen vn meer dan 2°C onder invloed vn omgevingsfactoren
Fysiopathologie vn thermoregulatie
Setpoint : homeostase mechanisme → ergens
in lichaam w gedefinieerd wat ideale temp is
E ector: zorgt ervoor dat setpoint gehaald w
Sensor: vertelt ons lichaam wat
lichaamstemp is → nodig om e ector in gang
te zetten
→ bepalen samen kerntemp
Setpoint : kern temp
- individueel
- activiteit (temp stijgt)
- leeftijd (setpoint daalt als we ouder w)
- menstruele cyclus (temp stijgt rond eisprong)
- mentale psychische problemen (gemiddeld hogere temp)
e ector-apparaat (hypertermie: er loopt iets mis in e ector apparaat)
: balans van warmteproductie en warmteverlies w aangepast dr
- “autonome” reactie
, (huiddoorbloeding, zweten, piloerectie (kippenvel) )
Huiddoorbloeding stijgt → meer warmte afgeven
Huiddoorbloeding daalt → warmte bijhouden
- neuro-endocriene reactie (via hypofyse)
schildklierhormoon, cortisol, catecholamines
- somatische reactie (spiertonus, rillen)
- vb koud → lichaam activeert spieren die
warmte aanmaken
- corticale reactie (gedrag) → beslis je zelf
doel: balans houden tss warmteproductie & afgave
- Komt vrij bij metabolisme, spieractiviteit, voeding, schilklierhormoon & catecholamines
Warmteproductie in relatie tot energiebehoefte
Energie input = energie output + energie de we opslaan
- Eten - spieractiviteit
- Drinken - membraan transport
- Zenuwbanen
- Cel metabolisme
- Klaring toxische sto en
→ snel aanpassen !
Warmte productie : schildklierhormoon
schildklierhormoon in onze schildklier
- T3 en T4 → uit bloed nr intracellulair milieu
- T3 is actieve vorm → bindt aan thyroxine receptor in cel nucleus → bindt aan DNA →
transcriptie mRNA → reeks van eiwitten w aangemaakt → energie productie
- hoge schildklierhormoon spiegel → zijn overactief → hoge lichaamstemp
- Te kort aan schildklierhormoon → lage lichaamstemp
onze temperatuur behoorlijk constant rond 36-37 °C
- Heel belangrijk
- Bij te hoge of te lage lichaamstemperatuur →potentieel om
energie te gaan genereren neemt dramatisch af → dodelijk
Amfibiën
- lichaamstemperatuur veel meer laten variëren
- in heel brede range toch nog energie opwekken
lichaamstemp
- tussen 36.6 – 37.3°C
- snachts: temp laagst → minst energie verbruik, dus minste warmte
- afh van plaats van meting
→rectaal > infrarood >mond > oksel
Definities
Koorts : gecontroleerde stijging vn temp tot nieuwe instelwaarde (setpoint) bereikt w
Hyperthermie: ongecontroleerde stijging vn temp dr verstoring vn balans warmteprodcutie-verlies
Poikilothermie: tempschommelingen vn meer dan 2°C onder invloed vn omgevingsfactoren
Fysiopathologie vn thermoregulatie
Setpoint : homeostase mechanisme → ergens
in lichaam w gedefinieerd wat ideale temp is
E ector: zorgt ervoor dat setpoint gehaald w
Sensor: vertelt ons lichaam wat
lichaamstemp is → nodig om e ector in gang
te zetten
→ bepalen samen kerntemp
Setpoint : kern temp
- individueel
- activiteit (temp stijgt)
- leeftijd (setpoint daalt als we ouder w)
- menstruele cyclus (temp stijgt rond eisprong)
- mentale psychische problemen (gemiddeld hogere temp)
e ector-apparaat (hypertermie: er loopt iets mis in e ector apparaat)
: balans van warmteproductie en warmteverlies w aangepast dr
- “autonome” reactie
, (huiddoorbloeding, zweten, piloerectie (kippenvel) )
Huiddoorbloeding stijgt → meer warmte afgeven
Huiddoorbloeding daalt → warmte bijhouden
- neuro-endocriene reactie (via hypofyse)
schildklierhormoon, cortisol, catecholamines
- somatische reactie (spiertonus, rillen)
- vb koud → lichaam activeert spieren die
warmte aanmaken
- corticale reactie (gedrag) → beslis je zelf
doel: balans houden tss warmteproductie & afgave
- Komt vrij bij metabolisme, spieractiviteit, voeding, schilklierhormoon & catecholamines
Warmteproductie in relatie tot energiebehoefte
Energie input = energie output + energie de we opslaan
- Eten - spieractiviteit
- Drinken - membraan transport
- Zenuwbanen
- Cel metabolisme
- Klaring toxische sto en
→ snel aanpassen !
Warmte productie : schildklierhormoon
schildklierhormoon in onze schildklier
- T3 en T4 → uit bloed nr intracellulair milieu
- T3 is actieve vorm → bindt aan thyroxine receptor in cel nucleus → bindt aan DNA →
transcriptie mRNA → reeks van eiwitten w aangemaakt → energie productie
- hoge schildklierhormoon spiegel → zijn overactief → hoge lichaamstemp
- Te kort aan schildklierhormoon → lage lichaamstemp
