Theoretische orthopedagogiek
H1: alle orthopedagogisch handelen is agogisch handelen
1. Inleiding
De agoog:
• Elke orthopedagoog = agoog MAAR Niet elke agoog = orthopedagoog
• Agogisch handelen is gebonden aan onze normen en waarden
• Taak: Vorm geven aan het alledaagse voor mensen voor wie het alledaagse niet zo gewoon is.
• “Hoe kunnen we anderen ondersteunen bij hun verandering?“
2. Wat is agogie(k)
AGOGIE
Agogie of het agogisch handelen = staat voor “de intentionele, niet wederkerige beïnvloeding door één of
meerdere personen gericht op een wenselijk geachte wijziging, door de cliënt ervaren als welzijnsbevordering”
(ten Have, 1973).
Een agoog is een ‘veranderaar’, ‘iemand die anderen begeleidt om hen door middel van hun eigen handelen tot
gedragsveranderingen te laten komen (Winkelaar, 2004)
De agoog geeft steeds opnieuw vorm aan het alledaagse, juist voor die mensen voor wie het alledaagse niet zo
gewoon is” (Feijet al., 2006
AGOGIEK (verschillende def)
Agogiek = wetenschap met betrekking tot het begeleiden (ondersteunen) van mensen (Gesquiere & Dirkx,
2023)
Agogiek = is een verzamelnaam voor de leer van het leiden, begeleiden van mensen, ongeacht hun leeftijd, op
een beroepsmatige manier. (Koffeman)
!! Agogiek = de leer die aanwijzingen en richtlijnen geeft voor de manier waarop individuele personen, groepen,
organisaties en samenlevingsverbanden kunnen worden begeleid in veranderingsprocessen. Het gaat er daarbij
om, dat die begeleiding plaatsvindt vanuit de situatie waarin de betrokkenen zich bevinden en dat zij
mogelijkheden krijgen aangereikt om zoveel mogelijk zelf te handelen teneinde tot de gewenste verandering te
komen (Winkelaar, 2004)
Agogische beroepen: opbouwwerkers, jeugdhulpverleners, psychotherapeuten, psychologen,..
beroepen met agogisch karakter: huisarts, verpleegkundige of leraar
3. Doen veranderen: ‘Theory of changing)
2 betekenissen van ‘veranderen’:
Theory of change: Theorie die bestudeert hoe dingen spontaan veranderen
Theory of changing: Theorie die bestudeert hoe er doelgericht en bewust wordt ingezet opverandering (= in de
orthopedagogie)
, 2 definities van veranderen:
1. Anders worden, de ‘ik’ veranderen
2. Anders maken, doen veranderen
4. drie sleutelbegrippen van het agogisch handelen
Sleutelbegrippen:
1. Veranderen of beïnvloeden
2. Handelen
3. Emancipatie of empowerment als doel
Agogiek is de leer die aanwijzingen en richtlijnen geeft voor de manier waarop individuele personen, groepen,
organisaties en samenlevingsverbanden kunnen worden begeleid in VERANDERINGsprocessen. Het gaat er
daarbij om, dat die begeleiding plaatsvindt vanuit de situatie waarin de betrokkenen zich bevinden en dat zij
mogelijkheden krijgen aangereikt om zoveel mogelijk ZELF te HANDELEN teneinde tot de gewenste verandering
te komen. (P. Winkelaar)
1) VERANDEREN OF BEÏNVLOEDEN
• Doel agogie= het handelen van mensen veranderen
• Gelinkt aan ‘theory of changing’
• Een ‘ideaalbeeld’, ‘totale vorming’ bestaat niet
• Iedereen moet blijven ‘veranderen’. We spreken over ‘permanente educatie’, ‘altijd durend leren’,
‘eeuwig durende opvoeding’ (bv; mensen die niet mee zijn met de digitale wereld)
2) HANDELEN (handelen NIET gelijk aan gedrag)
Gedrag
• Zichtbaar & observeerbaar
• Objectief observeren
• impulsief
Handelen
• Bewust, wat mensen beogen
• onzichtbaar: wat gaat achter gedrag schuil? Wat beweegt mensen? (willen, voelen, weten)
• Observeren én communiceren
Kijk je als hulpverlener naar gedrag of handelen?
→ Om te doen veranderen moet je naar het handelen kijken (motieven, redenen en betekenissen). Je gaat op
zoek naar de betekenis achter het zichtbaar gedrag. Welke vraag stelt de persoon?
3) EMANCIPATIE OF EMPOWERMENT ALS DOEN
• Empowerment= Gebruik maken van krachten die al aanwezig zijn in mensen om zich te veranderen.
• Doel: mensen zichzelf doen veranderen
• Mensen ondersteunen om hun krachten te ontdekken
• Belangrijk handelsmogelijkheden te verruimen →willen meedoen aan alle uitdagingen van onze steeds
veranderende samenleving → worden daardoor minder afhankelijk + maken zelf uit wat voor hen
belangrijk is en staan zo sterker in het leven
H1: alle orthopedagogisch handelen is agogisch handelen
1. Inleiding
De agoog:
• Elke orthopedagoog = agoog MAAR Niet elke agoog = orthopedagoog
• Agogisch handelen is gebonden aan onze normen en waarden
• Taak: Vorm geven aan het alledaagse voor mensen voor wie het alledaagse niet zo gewoon is.
• “Hoe kunnen we anderen ondersteunen bij hun verandering?“
2. Wat is agogie(k)
AGOGIE
Agogie of het agogisch handelen = staat voor “de intentionele, niet wederkerige beïnvloeding door één of
meerdere personen gericht op een wenselijk geachte wijziging, door de cliënt ervaren als welzijnsbevordering”
(ten Have, 1973).
Een agoog is een ‘veranderaar’, ‘iemand die anderen begeleidt om hen door middel van hun eigen handelen tot
gedragsveranderingen te laten komen (Winkelaar, 2004)
De agoog geeft steeds opnieuw vorm aan het alledaagse, juist voor die mensen voor wie het alledaagse niet zo
gewoon is” (Feijet al., 2006
AGOGIEK (verschillende def)
Agogiek = wetenschap met betrekking tot het begeleiden (ondersteunen) van mensen (Gesquiere & Dirkx,
2023)
Agogiek = is een verzamelnaam voor de leer van het leiden, begeleiden van mensen, ongeacht hun leeftijd, op
een beroepsmatige manier. (Koffeman)
!! Agogiek = de leer die aanwijzingen en richtlijnen geeft voor de manier waarop individuele personen, groepen,
organisaties en samenlevingsverbanden kunnen worden begeleid in veranderingsprocessen. Het gaat er daarbij
om, dat die begeleiding plaatsvindt vanuit de situatie waarin de betrokkenen zich bevinden en dat zij
mogelijkheden krijgen aangereikt om zoveel mogelijk zelf te handelen teneinde tot de gewenste verandering te
komen (Winkelaar, 2004)
Agogische beroepen: opbouwwerkers, jeugdhulpverleners, psychotherapeuten, psychologen,..
beroepen met agogisch karakter: huisarts, verpleegkundige of leraar
3. Doen veranderen: ‘Theory of changing)
2 betekenissen van ‘veranderen’:
Theory of change: Theorie die bestudeert hoe dingen spontaan veranderen
Theory of changing: Theorie die bestudeert hoe er doelgericht en bewust wordt ingezet opverandering (= in de
orthopedagogie)
, 2 definities van veranderen:
1. Anders worden, de ‘ik’ veranderen
2. Anders maken, doen veranderen
4. drie sleutelbegrippen van het agogisch handelen
Sleutelbegrippen:
1. Veranderen of beïnvloeden
2. Handelen
3. Emancipatie of empowerment als doel
Agogiek is de leer die aanwijzingen en richtlijnen geeft voor de manier waarop individuele personen, groepen,
organisaties en samenlevingsverbanden kunnen worden begeleid in VERANDERINGsprocessen. Het gaat er
daarbij om, dat die begeleiding plaatsvindt vanuit de situatie waarin de betrokkenen zich bevinden en dat zij
mogelijkheden krijgen aangereikt om zoveel mogelijk ZELF te HANDELEN teneinde tot de gewenste verandering
te komen. (P. Winkelaar)
1) VERANDEREN OF BEÏNVLOEDEN
• Doel agogie= het handelen van mensen veranderen
• Gelinkt aan ‘theory of changing’
• Een ‘ideaalbeeld’, ‘totale vorming’ bestaat niet
• Iedereen moet blijven ‘veranderen’. We spreken over ‘permanente educatie’, ‘altijd durend leren’,
‘eeuwig durende opvoeding’ (bv; mensen die niet mee zijn met de digitale wereld)
2) HANDELEN (handelen NIET gelijk aan gedrag)
Gedrag
• Zichtbaar & observeerbaar
• Objectief observeren
• impulsief
Handelen
• Bewust, wat mensen beogen
• onzichtbaar: wat gaat achter gedrag schuil? Wat beweegt mensen? (willen, voelen, weten)
• Observeren én communiceren
Kijk je als hulpverlener naar gedrag of handelen?
→ Om te doen veranderen moet je naar het handelen kijken (motieven, redenen en betekenissen). Je gaat op
zoek naar de betekenis achter het zichtbaar gedrag. Welke vraag stelt de persoon?
3) EMANCIPATIE OF EMPOWERMENT ALS DOEN
• Empowerment= Gebruik maken van krachten die al aanwezig zijn in mensen om zich te veranderen.
• Doel: mensen zichzelf doen veranderen
• Mensen ondersteunen om hun krachten te ontdekken
• Belangrijk handelsmogelijkheden te verruimen →willen meedoen aan alle uitdagingen van onze steeds
veranderende samenleving → worden daardoor minder afhankelijk + maken zelf uit wat voor hen
belangrijk is en staan zo sterker in het leven
