Samenvatting deel GYNAECOLOGIE - Verloskunde-gynaecologie 2025 (Master 1 semester 2 GNK KUL)

GYNAECOLOGIE

1. GYNAECOLOGIE: INLEIDING

Anatomie:
 Vestibulum  kleur: nl = roze, felrood = infectie
 Klieren van Bartolin  kan abces vormen




BASIS GYNAECOLOGISCHE INGREPEN

 Curettage (D&C): nu niet vaak meer gebruikt (niet meer diagnostisch nodig)
o Cervicaal kanaal dilateren tot 10mm
o Pozzi tang nodig om cervix aan te trekken  hoek 90° verdwijnt
o Curretage: eerst endocervicaal dan corpus
 Endometriumbiopsie:
o Cervix ontsmetten
o Met Pipelle de Cornier (soepele elastieken buisje, minder risico perforatie)  bv bij
bloedverlies postmenopausaal
o Heeft ook meetlint (bv bij spiraal plaatsen: zien hoe ver fundus is)
 Hysteroscopie:
o Diagnostisch of operatief
o Vochtaanvoer-/afvoer: cavum uterus opblazen  permanente spoeling  veld zichtbaar
o Kan coaguleren, snijden  poliepectomie, biopsie, coagulatie, …
 Laparoscopie:
o Toegangspoort: via navel
o Abdomen opblazen met CO2
o Bv ectopische zws, endometriose, hysterectomie, lymfadenectomie
o Voordeel: pt kan binnen 1d naar huis, minder compl, maar technisch iets moeilijker
 Laparotomie:
o Pfannenstiel: keizersnede (bikini insnede)
o Verticale incisie: bij oncologie, lymfeklieren weghalen, omentumectomie, …
 Hysterectomie:
o Vooral bij oncologie
o Subtotaal = uterus
o Totaal = uterus + cervix
o Radicaal = uterus + cervix +
parametrium + deel vagina (bv cervixca)
o HT + BSO = totale hysterectomie + bilat
salpingo-oöphorectomie
o Probeer ovaria te behouden bij jonge
vrouwen (hormonale functie)
 Robot-geassisteerde chirurgie:
o Voordeel: geen tremor, kan in alle richtingen (ook achter de hoek), …
o vNOTES: via natuurlijke opening (via schede, langs fornix)

,2. ABNORMAAL UTERIEN BLOEDVERLIES

Def:
 Abnl uterien bloedverlies = uterien bloedverlies dat afwijkt van nl menstruatie door veranderingen
in duur/hevigheid/tijdstip van bloeding
 Cyclusstoornis = stoornis menstruatiecyclus (bv amenorree, oligomenorree, polymenorree)
 Amenoree = geen menstruatie ged >6m in vruchtbare levensperiode
o Prim: menstruatie nog niet begonnen na 16j
o Sec: interval van >6m (begin menstruatie 12j)
 Anovulatie = geen ovulatie in vruchtbare levensperiode
 Hypermenorree = meer bloedverlies (>80ml)
 Hypomenorree = minder bloedverlies dan nl
 Menorragie = langere duur + meer bloedverlies
 Metrorragie = onregelmatig (wisselende hvlheden bloedverlies + intervallen + duur)
 Oligomenorree = interval tss menstruaties >6w en <6m (vanaf 1ste dag bloedverlies)
 Polymenorree = interval tss menstruaties <3w (vanaf 1ste dag bloedverlies)
 Postmenopauzaal bloedverlies = ALTIJD ABNORMAAL  moet verder onderzocht worden
 Postcoitaal bloedverlies: bij dysplasie, ectopie, infectie
 Spotting = wisselende hvlheden, weinig bloedverlies, wisselende duur, onder horm therapie
 Ovulatie-inductie = medicamenteus/chirurgisch behandelen van cyclusstoornissen met doel
ovulatie te bewerkstelligen

D/
 Anamnese
 Menstruatiekalender
 Visuele scorekaart: aantal/mate van verzadiging maanverband/tampon, hevigheid bloedingen
 Hematine methode: geoxideerd heem (afbraakproduct Hb) meten in tampon  niet praktisch
 KO: algemeen + gynaecologisch onderzoek


Cyclus ifv leeftijd:
 4-5j na menarche: stabiele menarche maar nog steeds variatie in populatie
 Na 40-50j: terug grote variatie
 Menopauze: laatste menstruele bloeding (als na 1j geen menstruatie meer = menopauze)




ANAMNESE

Algemeen gynaecologische anamnese:
 Welke contraceptie?
 Cyclus? Pijnlijk (meer bij menstruatie? Toegenomen?)
 Uitstrijkje gehad?
 Seksuele relatie/problemen?
 Verloskunde: zws? Keizersnede? Compl?
 VG chirurgie, medicatie, allergie

,Bij abnl bloedverlies:
Bv chlamydia: kan
ook abnl
bloedverlies geven

Koperspiraal: meer
bloedverlies <->
hormoonspiraal
(eerst onregelmatig
maar later minder)



Klonters?  wijst
op menorragie
(hevig bloedverlies)




 Pijn:
o Chron bekkenpijn, bekkenbodemdysfunctie?
o Vragenlijsten:
 Algemene pijnvragenlijsten
 QoL vragenlijst
 Symptoomvragenlijsten (orgaanspecifiek of bekkengericht)
 Psychologische vragenlijsten
 Seksuologische vragenlijsten
 Maatsch/soc vragenlijsten




ONDERZOEKEN

 Algemeen: anemie, koorts, …
 Uterien:
o Inspectie vulva, perianale gebied
o Onderzoek vagina en cervix met speculum
o Bimanueel KO: 1 hand in schede, 1 hand op buik  uterus voelen, beweeglijkheid, …
 Cytologie: bij vermoeden cervixafwijking
 Wisser nemen voor Chlamydia bij jonge pt (bij tussentijds bloedverlies)  kan ovaria aantasten
 infertiliteit, ectopische zws, …
 Op vruchtbare leeftijd: zwangerschapstest
 Transvaginale echo: uterus, adnexa
 Diagnostische hysteroscopie: bij vermoeden intra-uteriene afwijking (zonder tekens maligniteit)
 Laparoscopie

, Oorzaken per orgaan: niet vanbuiten kennen
 Ectropion: glandulair epitheel cervix aan buitenkant ipv binnenkant  heel felrood (1-lagig
epitheel), lichtroze (meerlagig epitheel) puilt uit  indien storend: coagulatie
 Vagina carcinoom: vroeger vooral door DES (dochters kregen vagina ca)
 Vulvaletsel: bij lichen sclerose  jeuk  krabben  bloeding




Structurele oorzaken Niet-structurele oorzaken
Poliep Coagulopathie:
- 13% adolescenten heeft ziekte van vWF
- Verworven: leukemie, aplastische anemie, leverfalen
- Screening: bloedonderzoek: cofo, PT/aPTT, F VIII
Adenomyose: Ovulatoir:
endometriumweefsel zit - Anovulatie: zware anorexie, topsport, pil (<-> hormoonspiraal wel)
in spier uterus (<-> - Luteal out-of phase events
endometriose: buiten - Hypogonadotroop hypogonadisme
uterus) - PCOS
- Hyperprolactinemie: prolactinoom  druk op chiasma opticum
Leiomyoma: Endometriaal:
“vleesboom” - Vooral infectieus
- Lokale hemostatische dysfunctie (voorspelbaar, cyclisch patroon)
Maligniteit Iatrogeen:
- Spiraal: uterus moet goed gestrekt zijn! (bij weerstand: stop)
- Gonadale steroiden, GM, anti-coagulatie
Niet-geklasseerd (not otherwise classified):
- Uterien niche: na keizersnede  holte kan ontstaan zonder
endometrium  isthmocoele
- Enhanced myometrial vascularity: hevige bloeding postpartum
(placenta niet goed samengetrokken  beetje placenta in uterus)