Grondslagen Micro-Economie
Hoofdstuk 1: Basis termen en begrippen
Micro-economie
= bestudeert hoe mensen en bedrijven keuzes maken
keuzes zijn noodzakelijk: je moet altijd iets (tijd, geld) opgeven om iets te krijgen
- andere definitie van economie = allocatie van schaarse middelen
Economisch onderzoek is meestal empirisch (d.w.z. met data)
Economische modellen
Waarom een model?
- complexe situaties inzichtelijk maken (simplificatie)
- effecten analyseren
Positieve analyse
= beschrijvend
verklaren van gedrag wat je ziet en voorspellingen doen op basis van waargenomen gedrag
(er is een verifieerbaar juist antwoord
- begrijpen wat de effecten zijn
Normatieve analyse
= voorschrijvend
wat is het ‘beste’ om te doen, en wat beschouwen we als het ‘beste’ (wat verbeterd of tast
het algemeen belang aan)
- op wie heeft het effect
Doelstellingsfunctie
= wat belangrijk is voor een persoon (maximaliseren)
Restricties
= grenzen (budget)
Optimaliseren
= veel gebruikte techniek bij consumentenkeuze en producentenkeuze
- beste bundels (doelfunctie)(hangt af van je voorkeuren)
- beschikbare bundels (nevenvoorwaarde)(hangt af van je budget, tijd etc.)
- Doelstellingsfunctie = wat belangrijk is voor een persoon (maximaliseren)
- Restricties = grenzen (budget)
Marginale analyse: hoeveelheid wordt bepaald door de waarde en kosten van de laatste
(extra eenheid)
Opportunity cost
= waarde voor het beste, niet-gekozen alternatief
Evenwichtsanalyse
= er is voor individuen geen reden om een andere keuze te maken
- evenwicht is niet noodzakelijk, maar wel de meest wenselijke uitkomst (zelfs als markten in
evenwicht zijn, kan het wenselijk zijn om in te grijpen door de overheid bij milieuvervuiling)
,Comparatieve statica
= voor en na vergelijken
- veel gebruikt door economen (theorie, empirische studies)
- hoe zorgt verandering in een exogene variabele voor een verandering van endogene
variabele in een economisch model
Hoofdstuk 2: Vraag en aanbodanalyse
Volledige mededinging (volkomen concurrentie)
- veel kopers en verkopers (iedereen is prijsnemer, kunnen prijs niet beïnvloeden)
- homogeen product
- transparante markt
- vrije toe- en uittreding
Kopers modelleren de vraag
Verkopers modelleren het aanbod
Vraagkant: consumenten
- Direct: eindproduct (bijv. bier)
- Indirect: product wat nodig is voor eindproduct (bijv. hop)
Vraag hangt af van:
- prijs van het goed
- voorkeuren van consumenten
- mogelijkheden (budget/inkomen) van consumenten
- prijzen van andere goederen
Vraagcurve
= het verband tussen de vraag naar een goed (Qv) en de prijs van het goed (P)
- Ceteris Paribus: alle andere factoren blijven constant
- Afgeleide vraag: de vraag afgeleid van productie en verkoop van andere goederen
- Directe vraag: de vraag naar het goed zelf
De Wet van de Vraag
= Qv is negatief afhankelijk van P, ceteris paribus (als prijs stijgt, daalt vraag en andersom)
Uitzondering: luxegoederen (geen ceteris paribus)
- prijsverandering langs de curve (op dezelfde lijn)
- andere verandering van de curve (links/rechts)
Prijstoename van een ander goed:
Substituten = producten die elkaar kunnen vervangen
Complementair = producten die elkaar aanvullen
Positief: of
Negatief: of
, Aanbodkant: producenten
Aanbod hangt af van:
- prijs van het goed
- productiemiddelen (technologie)
- prijzen van productiefactoren
Aanbodcurve
= het verband tussen de aangeboden hoeveelheid van een goed (Qa) en de prijs van het
goed (P)
- Ceteris Paribus: alle andere factoren blijven constant
De Wet van het aanbod
= Qa is positief afhankelijk van P, ceteris paribus (als prijs stijgt, stijgt aanbod en andersom)
Marktevenwicht
= de prijs waarbij de aangeboden hoeveelheid gelijk is aan gevraagde hoeveelheid (Qv=Qa)
- aanbodoverschot: als de prijs hoger is dan de evenwichtsprijs (prijs dan gaat vraag )
- vraagoverschot: als de prijs lager is dan de evenwichtsprijs (prijs dan gaat vraag )
Toename in de vraag vraagcurve verschuift naar rechts
- evenwichtsprijs stijgt
- evenwichtshoeveelheid stijgt
Afname van de vraag vraagcurve verschuift naar links
- evenwichtsprijs daalt
- evenwichtshoeveelheid daalt
Afname in het aanbod aanbodcurve verschuift naar links
Ambigu verandering van 2 curves tegelijk
= het effect op de evenwichtsprijs en –hoeveelheid (niet duidelijk of het gaat toenemen of
afnemen)
Verstikkingsprijs (choke price)
= de maximale prijs waarvoor Q nog positief is Q=0
Hoofdstuk 1: Basis termen en begrippen
Micro-economie
= bestudeert hoe mensen en bedrijven keuzes maken
keuzes zijn noodzakelijk: je moet altijd iets (tijd, geld) opgeven om iets te krijgen
- andere definitie van economie = allocatie van schaarse middelen
Economisch onderzoek is meestal empirisch (d.w.z. met data)
Economische modellen
Waarom een model?
- complexe situaties inzichtelijk maken (simplificatie)
- effecten analyseren
Positieve analyse
= beschrijvend
verklaren van gedrag wat je ziet en voorspellingen doen op basis van waargenomen gedrag
(er is een verifieerbaar juist antwoord
- begrijpen wat de effecten zijn
Normatieve analyse
= voorschrijvend
wat is het ‘beste’ om te doen, en wat beschouwen we als het ‘beste’ (wat verbeterd of tast
het algemeen belang aan)
- op wie heeft het effect
Doelstellingsfunctie
= wat belangrijk is voor een persoon (maximaliseren)
Restricties
= grenzen (budget)
Optimaliseren
= veel gebruikte techniek bij consumentenkeuze en producentenkeuze
- beste bundels (doelfunctie)(hangt af van je voorkeuren)
- beschikbare bundels (nevenvoorwaarde)(hangt af van je budget, tijd etc.)
- Doelstellingsfunctie = wat belangrijk is voor een persoon (maximaliseren)
- Restricties = grenzen (budget)
Marginale analyse: hoeveelheid wordt bepaald door de waarde en kosten van de laatste
(extra eenheid)
Opportunity cost
= waarde voor het beste, niet-gekozen alternatief
Evenwichtsanalyse
= er is voor individuen geen reden om een andere keuze te maken
- evenwicht is niet noodzakelijk, maar wel de meest wenselijke uitkomst (zelfs als markten in
evenwicht zijn, kan het wenselijk zijn om in te grijpen door de overheid bij milieuvervuiling)
,Comparatieve statica
= voor en na vergelijken
- veel gebruikt door economen (theorie, empirische studies)
- hoe zorgt verandering in een exogene variabele voor een verandering van endogene
variabele in een economisch model
Hoofdstuk 2: Vraag en aanbodanalyse
Volledige mededinging (volkomen concurrentie)
- veel kopers en verkopers (iedereen is prijsnemer, kunnen prijs niet beïnvloeden)
- homogeen product
- transparante markt
- vrije toe- en uittreding
Kopers modelleren de vraag
Verkopers modelleren het aanbod
Vraagkant: consumenten
- Direct: eindproduct (bijv. bier)
- Indirect: product wat nodig is voor eindproduct (bijv. hop)
Vraag hangt af van:
- prijs van het goed
- voorkeuren van consumenten
- mogelijkheden (budget/inkomen) van consumenten
- prijzen van andere goederen
Vraagcurve
= het verband tussen de vraag naar een goed (Qv) en de prijs van het goed (P)
- Ceteris Paribus: alle andere factoren blijven constant
- Afgeleide vraag: de vraag afgeleid van productie en verkoop van andere goederen
- Directe vraag: de vraag naar het goed zelf
De Wet van de Vraag
= Qv is negatief afhankelijk van P, ceteris paribus (als prijs stijgt, daalt vraag en andersom)
Uitzondering: luxegoederen (geen ceteris paribus)
- prijsverandering langs de curve (op dezelfde lijn)
- andere verandering van de curve (links/rechts)
Prijstoename van een ander goed:
Substituten = producten die elkaar kunnen vervangen
Complementair = producten die elkaar aanvullen
Positief: of
Negatief: of
, Aanbodkant: producenten
Aanbod hangt af van:
- prijs van het goed
- productiemiddelen (technologie)
- prijzen van productiefactoren
Aanbodcurve
= het verband tussen de aangeboden hoeveelheid van een goed (Qa) en de prijs van het
goed (P)
- Ceteris Paribus: alle andere factoren blijven constant
De Wet van het aanbod
= Qa is positief afhankelijk van P, ceteris paribus (als prijs stijgt, stijgt aanbod en andersom)
Marktevenwicht
= de prijs waarbij de aangeboden hoeveelheid gelijk is aan gevraagde hoeveelheid (Qv=Qa)
- aanbodoverschot: als de prijs hoger is dan de evenwichtsprijs (prijs dan gaat vraag )
- vraagoverschot: als de prijs lager is dan de evenwichtsprijs (prijs dan gaat vraag )
Toename in de vraag vraagcurve verschuift naar rechts
- evenwichtsprijs stijgt
- evenwichtshoeveelheid stijgt
Afname van de vraag vraagcurve verschuift naar links
- evenwichtsprijs daalt
- evenwichtshoeveelheid daalt
Afname in het aanbod aanbodcurve verschuift naar links
Ambigu verandering van 2 curves tegelijk
= het effect op de evenwichtsprijs en –hoeveelheid (niet duidelijk of het gaat toenemen of
afnemen)
Verstikkingsprijs (choke price)
= de maximale prijs waarvoor Q nog positief is Q=0
