Aanvulling extended matching vragen NKO:
Behandelingen voor OSAS en hun indicaties:
Uvulotomie
Uvulotomie, een partiële resectie van de uvula (huig), kan worden overwogen als
onderdeel van palatale chirurgie. Deze ingreep is gericht op het verminderen van
snurken. Het is een niet-invasieve techniek die een verstijving van het palatum
tot gevolg heeft. Het belangrijkste voordeel van uvulotomie is dat het onder
lokale anesthesie en op ambulante poliklinische basis kan worden toegepast, met
minimale morbiditeit. Lasertechnieken bieden geen bijkomend voordeel voor
deze indicatie. De keuze voor uvulotomie wordt sterk bepaald door de
bevindingen bij het KNO-onderzoek, bijvoorbeeld bij een oedemateuze uvula.
Palatale heelkunde (Palatale chirurgie)
Palatale chirurgie is geïndiceerd bij snurken en slaapstoornissen. Het richt zich op
de keelholte, vooral op het niveau van de uvula, het palatum en de tonsillen. De
klassieke vorm is de Uvulopalatofaryngoplastiek (UPPP), geïntroduceerd in
de jaren tachtig, die succesvol is in het elimineren van snurken en het verbeteren
van de slaaparchitectuur. Bij een UPPP verwijdert men een deel van het zachte
verhemelte (inclusief de huig) om de keelholte ruimer te maken, en vaak worden
ook de keelamandelen verwijderd indien dit nog niet eerder is gebeurd. Een
nadeel van UPPP is de uitgesproken postoperatieve pijn, die gemiddeld zeven tot
tien dagen kan aanhouden. Latere verwikkelingen zoals nasale regurgitatie,
speekselvloed en nasofaryngeale stenose met blijvende slikhinder kunnen
optreden.
Bij patiënten met OSAS die niet voldoen aan terugbetalingscriteria voor CPAP
(AHI > 15) of bij wie CPAP-therapie faalt door intolerantie of onvoldoende
therapietrouw, kan heelkundige behandeling, inclusief palatale chirurgie, worden
overwogen. Als slaapendoscopie (DISE) een palatale/uvulaire flutter of collaps
aantoont, komt de patiënt in aanmerking voor palatale chirurgie zoals UPPP.
Agressieve resecties moeten worden vermeden om latere palatale insufficiëntie
of stenose te voorkomen. Bevindingen tijdens DISE kunnen de kans op succes
van tonsillectomie, uvulectomie en het hechten van tonsilpijlers verhogen.
Andere technieken omvatten partiële resectie van de uvula (uvulotomie) en niet-
invasieve technieken zoals RFITT (radiofrequency induced thermotherapy)
of een Pillar®-procedure. Bij RFITT wordt submucosaal weefsel verstijfd door
coagulatie, wat leidt tot minder trillen en snurken. Deze technieken worden onder
lokale anesthesie en op poliklinische basis toegepast met minimale morbiditeit.
Soms zijn meerdere sessies nodig.
1
,Septoplastie
Septoplastie is een chirurgische correctie van een afwijking van het
neustussenschot (septumdeviatie). Indicaties voor septoplastie zijn:
Neusverstopping door septumdeviatie, wat de neusademhaling, slaap en
snurken kan beïnvloeden. Het optimaliseren van de neusademhaling is
vaak noodzakelijk, omdat een verhoogde neusweerstand kan leiden tot
openmondademhaling en collaps van de tongbasis. De passage van lucht
door de neus heeft ook een gunstig effect op de dilatatoren van de
bovenste luchtwegen. Indien initieel een scheef neustussenschot aan de
basis lag kan het de CPAP-tolerantie verbeteren bij patiënten met OSAS.
Hoofdpijn door druk van het septum tegen de laterale neuswand (Sluder
neuralgie).
Epistaxis (neusbloedingen) door turbulentie.
Sinusitis door verstopping van het ostium ter hoogte van de meatus
medius.
Als onderdeel van andere endonasale ingrepen.
Na trauma.
Voor esthetische redenen, vaak in combinatie met rhinoplastie.
Bij de benadering van de hypofyse (transeptale-transsphenoidale).
MRA (Mandibulair Repositie Apparaat)
Het Mandibulair Repositie Apparaat (MRA), ook bekend als Mandibular
Advancement Device (MAD), is een mondprothese die tijdens de nacht wordt
gedragen en de onderkaak naar voren houdt (protrusie). Indicaties voor MRA zijn:
Snurkers.
Patiënten met mild tot matig ernstig SAHS (AHI ≤ 40).
Bij linguale of hypofaryngeale collaps.
Het apparaat vergroot de farynxruimte.
DISE-bevindingen kunnen de kans op succes van MRA verhogen.
Er is bij ongeveer 1 op 3 patiënten een tandheelkundige contra-indicatie voor
deze therapie. De aanpassing gebeurt bij voorkeur in overleg met een tandarts of
orthodontist.
2
,Conchotomie
Conchotomie is een procedure om vergrote neusschelpen (concha hypertrofie) te
verkleinen en zo de nasale doorgankelijkheid te optimaliseren. Indicaties voor
conchotomie zijn:
Nasale obstructie.
Nasale hypersecretie.
Snurken.
Openmondademhaling.
Het kan overwogen worden bij een neusverstopping waar
conchahypertrofie aan de basis ligt.
Adenotomie
Adenotomie is de chirurgische verwijdering van de neusamandel (adenoïd). Het is
een courante ingreep. Indicaties voor adenotomie zijn:
Obstructief slaapapneusyndroom (OSAS) als gevolg van
adenoïdhyperplasie, vaak in combinatie met tonsillectomie. Bij kinderen
met adenoïd- en tonsilhypertrofie is adenotonsillectomie de meest
toegepaste therapie en de voorkeursbehandeling bij kinderen met een
oAHI ≥ 5/u. De slaagkans is ongeveer 75% bij verder gezonde, niet-obese
kinderen.
Persisterende otitis media met effusie (OME) bij kinderen ouder dan
3 jaar, vaak in combinatie met het plaatsen van diabolo's
(trommelvliesbuisjes). Adenotomie kan de kans op recidief van OME na
expulsie van de diabolo's verminderen.
Recidiverende acute otitis media (AOM) na expulsie van diabolo's,
gecombineerd met herplaatsing van diabolo's. Adenotomie is niet
geïndiceerd wanneer diabolo's voor het eerst worden geplaatst voor
recurrente AOM, tenzij er een separate indicatie is.
Therapieresistente chronische rhinosinusitis en ernstige nasale
obstructie, hoewel de evidentie hiervoor beperkt is. Het kan overwogen
worden bij ernstige geassocieerde symptomen.
NOOIT bij kinderen met een schisis!. Een adenoïdectomie is bij hen in
het algemeen gecontra-indiceerd omwille van de spraakvorming,
aangezien het adenoïd kan fungeren als een buffer voor de velofaryngeale
sluiting, en verwijdering kan leiden tot hypernasaliteit.
Contra-indicaties zijn (gecorrigeerde) verhemeltespleet (palatoschisis) of
submucosale cleft, wegens het risico op velofaryngeale insufficiëntie en
hypernasaliteit. Ook stollingsstoornissen en Down syndroom zijn
voorzichtigheidsmaatregelen.
3
, Tonsillectomie
Tonsillectomie is de chirurgische verwijdering van de keelamandelen (tonsillen).
Indicaties voor tonsillectomie zijn:
Obstructief slaapapneusyndroom (OSAS) als gevolg van
tonsilhyperplasie, vaak in combinatie met adenotomie. Dit is de enige
absolute indicatie bij kinderen.
Recidiverende tonsillitiden (keelontstekingen):
o 7 of meer tonsillitiden per jaar.
o 5 tonsillitiden per jaar in de afgelopen 2 jaar.
o 4 tot 6 tonsillitiden per jaar met ernstige morbiditeit (dit kan sneller
overwogen worden afhankelijk van de ernst, antibioticagebruik,
ziekteverlet, etc.).
Peritonsillair abces met onmogelijkheid tot punctie/aspiratie, of een
recidief peritonsillair abces. Tonsillectomie à chaud (direct tijdens de acute
fase) kan overwogen worden als de patiënt niet onder lokale anesthesie
behandeld kan worden (bv. bij kinderen), of als er een indicatie is voor
tonsillectomie.
Chronische tonsillitis met veel morbiditeit, hoewel de evidentie hiervoor
beperkt is.
Klachten van tonsilhyperplasie met beperking van de voedselinname of
een onrustig slaappatroon door snurken.
Er zijn geen absolute contra-indicaties, maar voorzichtigheid is geboden bij
stollingsstoornissen, Down syndroom en jonge leeftijd (< 2.5 jaar).
Intranasale glucocorticoïden en/of orale antihistaminica
Deze medicijnen worden voornamelijk gebruikt voor de behandeling van
allergische rhinitis en chronische rhinosinusitis.
Intranasale glucocorticoïden (INGCs):
Meest effectieve behandeling voor allergische rhinitis. Ze zijn effectief bij
neusobstructie, niezen, neusloop, jeuk en oogklachten. Ze onderdrukken de
inflammatoire cascade en zijn superieur aan antihistaminica. Volledig effect wordt
na 2 weken bereikt. Langdurig gebruik is veilig.
De hoeksteen van de behandeling bij langdurige of recidiverende klachten van
rhinosinusitis en bij neuspoliepen. Ze verminderen symptomen, polyp volume
en de nood voor sinuschirurgie. De behandeling van chronische rhinosinusitis
begint met nasale douching en nasale corticosteroïden. Bij acute rhinosinusitis
worden intranasale corticosteroïden aanbevolen, vooral bij mensen die
herhaaldelijk langdurige verkoudheden hebben.
Voor rhinitis medicamentosa wordt het decongestivum stopgezet en
vervangen door intranasale corticosteroïden.
4
Behandelingen voor OSAS en hun indicaties:
Uvulotomie
Uvulotomie, een partiële resectie van de uvula (huig), kan worden overwogen als
onderdeel van palatale chirurgie. Deze ingreep is gericht op het verminderen van
snurken. Het is een niet-invasieve techniek die een verstijving van het palatum
tot gevolg heeft. Het belangrijkste voordeel van uvulotomie is dat het onder
lokale anesthesie en op ambulante poliklinische basis kan worden toegepast, met
minimale morbiditeit. Lasertechnieken bieden geen bijkomend voordeel voor
deze indicatie. De keuze voor uvulotomie wordt sterk bepaald door de
bevindingen bij het KNO-onderzoek, bijvoorbeeld bij een oedemateuze uvula.
Palatale heelkunde (Palatale chirurgie)
Palatale chirurgie is geïndiceerd bij snurken en slaapstoornissen. Het richt zich op
de keelholte, vooral op het niveau van de uvula, het palatum en de tonsillen. De
klassieke vorm is de Uvulopalatofaryngoplastiek (UPPP), geïntroduceerd in
de jaren tachtig, die succesvol is in het elimineren van snurken en het verbeteren
van de slaaparchitectuur. Bij een UPPP verwijdert men een deel van het zachte
verhemelte (inclusief de huig) om de keelholte ruimer te maken, en vaak worden
ook de keelamandelen verwijderd indien dit nog niet eerder is gebeurd. Een
nadeel van UPPP is de uitgesproken postoperatieve pijn, die gemiddeld zeven tot
tien dagen kan aanhouden. Latere verwikkelingen zoals nasale regurgitatie,
speekselvloed en nasofaryngeale stenose met blijvende slikhinder kunnen
optreden.
Bij patiënten met OSAS die niet voldoen aan terugbetalingscriteria voor CPAP
(AHI > 15) of bij wie CPAP-therapie faalt door intolerantie of onvoldoende
therapietrouw, kan heelkundige behandeling, inclusief palatale chirurgie, worden
overwogen. Als slaapendoscopie (DISE) een palatale/uvulaire flutter of collaps
aantoont, komt de patiënt in aanmerking voor palatale chirurgie zoals UPPP.
Agressieve resecties moeten worden vermeden om latere palatale insufficiëntie
of stenose te voorkomen. Bevindingen tijdens DISE kunnen de kans op succes
van tonsillectomie, uvulectomie en het hechten van tonsilpijlers verhogen.
Andere technieken omvatten partiële resectie van de uvula (uvulotomie) en niet-
invasieve technieken zoals RFITT (radiofrequency induced thermotherapy)
of een Pillar®-procedure. Bij RFITT wordt submucosaal weefsel verstijfd door
coagulatie, wat leidt tot minder trillen en snurken. Deze technieken worden onder
lokale anesthesie en op poliklinische basis toegepast met minimale morbiditeit.
Soms zijn meerdere sessies nodig.
1
,Septoplastie
Septoplastie is een chirurgische correctie van een afwijking van het
neustussenschot (septumdeviatie). Indicaties voor septoplastie zijn:
Neusverstopping door septumdeviatie, wat de neusademhaling, slaap en
snurken kan beïnvloeden. Het optimaliseren van de neusademhaling is
vaak noodzakelijk, omdat een verhoogde neusweerstand kan leiden tot
openmondademhaling en collaps van de tongbasis. De passage van lucht
door de neus heeft ook een gunstig effect op de dilatatoren van de
bovenste luchtwegen. Indien initieel een scheef neustussenschot aan de
basis lag kan het de CPAP-tolerantie verbeteren bij patiënten met OSAS.
Hoofdpijn door druk van het septum tegen de laterale neuswand (Sluder
neuralgie).
Epistaxis (neusbloedingen) door turbulentie.
Sinusitis door verstopping van het ostium ter hoogte van de meatus
medius.
Als onderdeel van andere endonasale ingrepen.
Na trauma.
Voor esthetische redenen, vaak in combinatie met rhinoplastie.
Bij de benadering van de hypofyse (transeptale-transsphenoidale).
MRA (Mandibulair Repositie Apparaat)
Het Mandibulair Repositie Apparaat (MRA), ook bekend als Mandibular
Advancement Device (MAD), is een mondprothese die tijdens de nacht wordt
gedragen en de onderkaak naar voren houdt (protrusie). Indicaties voor MRA zijn:
Snurkers.
Patiënten met mild tot matig ernstig SAHS (AHI ≤ 40).
Bij linguale of hypofaryngeale collaps.
Het apparaat vergroot de farynxruimte.
DISE-bevindingen kunnen de kans op succes van MRA verhogen.
Er is bij ongeveer 1 op 3 patiënten een tandheelkundige contra-indicatie voor
deze therapie. De aanpassing gebeurt bij voorkeur in overleg met een tandarts of
orthodontist.
2
,Conchotomie
Conchotomie is een procedure om vergrote neusschelpen (concha hypertrofie) te
verkleinen en zo de nasale doorgankelijkheid te optimaliseren. Indicaties voor
conchotomie zijn:
Nasale obstructie.
Nasale hypersecretie.
Snurken.
Openmondademhaling.
Het kan overwogen worden bij een neusverstopping waar
conchahypertrofie aan de basis ligt.
Adenotomie
Adenotomie is de chirurgische verwijdering van de neusamandel (adenoïd). Het is
een courante ingreep. Indicaties voor adenotomie zijn:
Obstructief slaapapneusyndroom (OSAS) als gevolg van
adenoïdhyperplasie, vaak in combinatie met tonsillectomie. Bij kinderen
met adenoïd- en tonsilhypertrofie is adenotonsillectomie de meest
toegepaste therapie en de voorkeursbehandeling bij kinderen met een
oAHI ≥ 5/u. De slaagkans is ongeveer 75% bij verder gezonde, niet-obese
kinderen.
Persisterende otitis media met effusie (OME) bij kinderen ouder dan
3 jaar, vaak in combinatie met het plaatsen van diabolo's
(trommelvliesbuisjes). Adenotomie kan de kans op recidief van OME na
expulsie van de diabolo's verminderen.
Recidiverende acute otitis media (AOM) na expulsie van diabolo's,
gecombineerd met herplaatsing van diabolo's. Adenotomie is niet
geïndiceerd wanneer diabolo's voor het eerst worden geplaatst voor
recurrente AOM, tenzij er een separate indicatie is.
Therapieresistente chronische rhinosinusitis en ernstige nasale
obstructie, hoewel de evidentie hiervoor beperkt is. Het kan overwogen
worden bij ernstige geassocieerde symptomen.
NOOIT bij kinderen met een schisis!. Een adenoïdectomie is bij hen in
het algemeen gecontra-indiceerd omwille van de spraakvorming,
aangezien het adenoïd kan fungeren als een buffer voor de velofaryngeale
sluiting, en verwijdering kan leiden tot hypernasaliteit.
Contra-indicaties zijn (gecorrigeerde) verhemeltespleet (palatoschisis) of
submucosale cleft, wegens het risico op velofaryngeale insufficiëntie en
hypernasaliteit. Ook stollingsstoornissen en Down syndroom zijn
voorzichtigheidsmaatregelen.
3
, Tonsillectomie
Tonsillectomie is de chirurgische verwijdering van de keelamandelen (tonsillen).
Indicaties voor tonsillectomie zijn:
Obstructief slaapapneusyndroom (OSAS) als gevolg van
tonsilhyperplasie, vaak in combinatie met adenotomie. Dit is de enige
absolute indicatie bij kinderen.
Recidiverende tonsillitiden (keelontstekingen):
o 7 of meer tonsillitiden per jaar.
o 5 tonsillitiden per jaar in de afgelopen 2 jaar.
o 4 tot 6 tonsillitiden per jaar met ernstige morbiditeit (dit kan sneller
overwogen worden afhankelijk van de ernst, antibioticagebruik,
ziekteverlet, etc.).
Peritonsillair abces met onmogelijkheid tot punctie/aspiratie, of een
recidief peritonsillair abces. Tonsillectomie à chaud (direct tijdens de acute
fase) kan overwogen worden als de patiënt niet onder lokale anesthesie
behandeld kan worden (bv. bij kinderen), of als er een indicatie is voor
tonsillectomie.
Chronische tonsillitis met veel morbiditeit, hoewel de evidentie hiervoor
beperkt is.
Klachten van tonsilhyperplasie met beperking van de voedselinname of
een onrustig slaappatroon door snurken.
Er zijn geen absolute contra-indicaties, maar voorzichtigheid is geboden bij
stollingsstoornissen, Down syndroom en jonge leeftijd (< 2.5 jaar).
Intranasale glucocorticoïden en/of orale antihistaminica
Deze medicijnen worden voornamelijk gebruikt voor de behandeling van
allergische rhinitis en chronische rhinosinusitis.
Intranasale glucocorticoïden (INGCs):
Meest effectieve behandeling voor allergische rhinitis. Ze zijn effectief bij
neusobstructie, niezen, neusloop, jeuk en oogklachten. Ze onderdrukken de
inflammatoire cascade en zijn superieur aan antihistaminica. Volledig effect wordt
na 2 weken bereikt. Langdurig gebruik is veilig.
De hoeksteen van de behandeling bij langdurige of recidiverende klachten van
rhinosinusitis en bij neuspoliepen. Ze verminderen symptomen, polyp volume
en de nood voor sinuschirurgie. De behandeling van chronische rhinosinusitis
begint met nasale douching en nasale corticosteroïden. Bij acute rhinosinusitis
worden intranasale corticosteroïden aanbevolen, vooral bij mensen die
herhaaldelijk langdurige verkoudheden hebben.
Voor rhinitis medicamentosa wordt het decongestivum stopgezet en
vervangen door intranasale corticosteroïden.
4
