Beroepsproduct 2
Het verbeteren van de groepscohesie
Gemaakt door: Ayshea Roeleveld
Studentnummer: 1132665Code:
SW4GGZ27-22Klas: 4B2Docent:
Natasja van LangOrganisatie:
Prodeba Opdrachtgever: Iris
JanssenLocatie: Voorstraat 22 Delft
2611 JR DelftInleverdata: 03/02/2024
,Beroepsproduct 2 Ayshea Roeleveld
Voorwoord
Geachte lezer,
Voor u ligt het beroepsproduct: ''Het verbeteren van de groepscohesie''. Binnen mijn
studie Sociaal Werk aan de Hogeschool Leiden ben ik van september 2024 tot
februari 2025 bezig geweest met het onderzoeken en schrijven van mijn
beroepsproduct. Mijn onderzoek heb ik uitgevoerd binnen de woonlocatie van
Prodeba Delft Jongvolwassenen 18+. Deze woonlocatie biedt beschermd- en
begeleid wonen voor jongvolwassenen tussen de 18 en 30 jaar met autisme en
aanverwante ggz-problematiek. Dit onderzoek richt zich op het ontwikkelen van
handvatten en activiteiten die de onderlinge samenhang en verbondenheid tussen
bewoners versterken, met als uiteindelijke doel het verbeteren van de groepscohesie.
Tijdens mijn studie heb ik veel geleerd over groepsdynamiek en het belang daarvan
binnen een groep. Ook tijdens mijn stage bij Prodeba heb ik ervaren hoe essentieel
een positieve groepssfeer is voor de persoonlijke ontwikkeling van bewoners. Mijn
collega’s en ik kwamen tot de conclusie dat er op dit gebied verbetering mogelijk is.
Dit heeft mij gemotiveerd om dit onderwerp verder te onderzoeken en een passend
beroepsproduct te ontwikkelen. De doelgroep voor dit beroepsproduct bestaat uit
professionals binnen Prodeba, zoals woonbegeleiders, mentoren,
gedragsdeskundigen en locatieleiders, die dagelijks werken met jongvolwassenen
met een autismespectrumstoornis.
Het schrijven van dit beroepsproduct was een leerzaam proces waarin ik werd
geconfronteerd met uitdagingen zoals onzekerheden en stress. Hierin heb ik geleerd
door te zetten en stressvolle momenten los te laten wanneer dat nodig was. Tot slot
heb ik geleerd theoretische inzichten effectief te koppelen aan praktijkervaringen uit
het veldwerk en deze te vertalen naar een praktisch beroepsproduct.
Dit verslag is door mij zelfstandig geschreven, met ondersteuning van mijn
opdrachtgever bij Prodeba en mijn scriptiebegeleider aan de Hogeschool Leiden.
Tot slot wil ik mijn dank uitspreken aan mijn opdrachtgever, I. Janssen en mijn
collega’s bij Prodeba voor hun waardevolle input en begeleiding. Ook wil ik mijn
docent, Natasja van Lang, bedanken voor haar opbouwende feedback en
ondersteuning gedurende het gehele proces.
Bij deze nodig ik u uit om verder te lezen over de resultaten van dit onderzoek.
Met vriendelijke groet,
Ayshea Roeleveld
Den Haag, 3 februari 2025
1
,Beroepsproduct 2 Ayshea Roeleveld
Inhoudsopgave
Voorwoord............................................................................................................................... 1
1. Inleiding............................................................................................................................... 4
Hoofd- en deelvragen.......................................................................................................... 5
Relevantie:........................................................................................................................... 5
2. Methode.............................................................................................................................. 6
3. Resultaten........................................................................................................................... 7
Deelvraag 1: Wat zijn de belangrijkste factoren die de groepscohesie binnen de
woongroep met bewoners met autisme beïnvloeden?.........................................................7
Deelvraag 2: Hoe kunnen groepsdynamische processen inzicht bieden in het verbeteren
van de groepscohesie en hoe kan de theorie vertaald worden naar de praktijk?.................7
Fase 1: Forming...............................................................................................................................8
Fase 2: Storming.............................................................................................................................8
Fase 3: Norming..............................................................................................................................8
Fase 4: Performing..........................................................................................................................8
Fase 5: Adjourning..........................................................................................................................9
Deelvraag 3: Aan welke factoren moet een activiteit voldoen om bij te dragen aan een
positieve groepscohesie?....................................................................................................9
Deelvraag 4: Welke ideeën hebben professionals voor de manier van begeleiden en het
inzetten van handvatten en activiteiten om de groepscohesie per fase te bevorderen?......9
Deelvraag 5: Welke ideeën hebben bewoners voor de manier van begeleiden en het
inzetten van handvatten en activiteiten om de groepscohesie per fase te bevorderen?.....11
4. Conclusie.......................................................................................................................... 12
Ontwerpeisen.................................................................................................................... 14
Kenmerken verbonden aan de inhoud van het product Het product geeft inzicht in de
groepsdynamische processen volgens de theorie van Tuckman en biedt aansluitend hierop
handvatten en activiteiten aan om de groepscohesie te verbeteren. Het product past binnen de
dagelijkse werkwijze van het team en de visie van Prodeba, waarbij de focus ligt op het
vergroten en versterken van de zelfstandigheid en zelfredzaamheid van de bewoners. De
activiteiten sluiten aan bij deze werkwijze doordat ze worden geïntegreerd in de dagelijkse
taken, zoals weektaken, koken en bewonersvergaderingen. Hierbij worden de sociale
vaardigheden en de samenwerking tussen bewoners gestimuleerd............................................14
Terugkoppeling met de praktijk In een overleg met mijn opdrachtgever I. Janssen heb ik
mijn voorstel van het product gedaan door middel van een korte presentatie. Tijdens deze
presentatie werd het product in de vorm van een hand-out geïntroduceerd. Mijn
opdrachtgever kreeg uitleg over de toepasbaarheid van de hand-out in de praktijk, de
theorie achter de vijf fasen van Tuckman en de bijbehorende handvatten en activiteiten.
Allereerst gaf mijn opdrachtgever aan dat ze het een mooi product vond en dat ik de vijf
fasen van Tuckman kort, bondig en kernachtig beschreven heb. Ze vond het positief dat ik
de kleuren van Prodeba had aangehouden, maar gaf als tip om meer voorbeelden en
uitleg te geven bij de handvatten en activiteiten. Het geven van voorbeelden zou het voor
2
, Beroepsproduct 2 Ayshea Roeleveld
de professionals duidelijker maken, waardoor het ook sneller toegepast kan worden. Ik
heb de feedback als prettig en nuttig ervaren. Dankzij de gegeven tips wist ik precies hoe
ik mijn product kon verbeteren en verduidelijken. Dit heeft geresulteerd in een hand-out
waarin professionals duidelijke handvatten en activiteiten krijgen, aangevuld met concrete
voorbeelden. Het effect hierop zal zijn dat ze sneller begrijpen wat ze kunnen doen en wat
er van hen verwacht wordt. Tot slot is het feedbackformulier over het antwoord op het
praktijkvraagstuk, de samenwerking en de toepasbaarheid op de doelgroep terug te
vinden in bijlage 7 van dit document..................................................................................15
5. Evaluatie........................................................................................................................... 16
Inhoudelijke onderzoeksevaluatie......................................................................................16
Persoonlijke procesevaluatie.............................................................................................16
Literatuurlijst.......................................................................................................................... 18
.............................................................................................................................................. 19
Bijlage 1: Interview vragen....................................................................................................20
Professionals..................................................................................................................... 20
Bewoners........................................................................................................................... 21
Bijlage 2: Zoektermen en bronnen omtrent uitzoekvragen....................................................23
Zoektermen..................................................................................................................................23
Bronnen........................................................................................................................................23
Deelvraag 2....................................................................................................................... 24
Zoektermen..................................................................................................................................24
Bronnen........................................................................................................................................25
Deelvraag 3....................................................................................................................... 26
Zoektermen..................................................................................................................................26
Bronnen........................................................................................................................................26
Bijlage 3: Informatie-uitwerking onderzoeksvragen...............................................................27
Bijlage 4: Informed consent formulier....................................................................................28
Professionals..................................................................................................................... 28
Bijlage 5: Informed consent formulier....................................................................................29
Bewoners........................................................................................................................... 29
Bijlage 6: Authenticiteitsverklaring.........................................................................................30
Bijlage 7: Feedbackformulier opdrachtgever.........................................................................31
Bijlage 8: Fabricaat groepscohesie.......................................................................................33
.............................................................................................................................................. 33
3
Het verbeteren van de groepscohesie
Gemaakt door: Ayshea Roeleveld
Studentnummer: 1132665Code:
SW4GGZ27-22Klas: 4B2Docent:
Natasja van LangOrganisatie:
Prodeba Opdrachtgever: Iris
JanssenLocatie: Voorstraat 22 Delft
2611 JR DelftInleverdata: 03/02/2024
,Beroepsproduct 2 Ayshea Roeleveld
Voorwoord
Geachte lezer,
Voor u ligt het beroepsproduct: ''Het verbeteren van de groepscohesie''. Binnen mijn
studie Sociaal Werk aan de Hogeschool Leiden ben ik van september 2024 tot
februari 2025 bezig geweest met het onderzoeken en schrijven van mijn
beroepsproduct. Mijn onderzoek heb ik uitgevoerd binnen de woonlocatie van
Prodeba Delft Jongvolwassenen 18+. Deze woonlocatie biedt beschermd- en
begeleid wonen voor jongvolwassenen tussen de 18 en 30 jaar met autisme en
aanverwante ggz-problematiek. Dit onderzoek richt zich op het ontwikkelen van
handvatten en activiteiten die de onderlinge samenhang en verbondenheid tussen
bewoners versterken, met als uiteindelijke doel het verbeteren van de groepscohesie.
Tijdens mijn studie heb ik veel geleerd over groepsdynamiek en het belang daarvan
binnen een groep. Ook tijdens mijn stage bij Prodeba heb ik ervaren hoe essentieel
een positieve groepssfeer is voor de persoonlijke ontwikkeling van bewoners. Mijn
collega’s en ik kwamen tot de conclusie dat er op dit gebied verbetering mogelijk is.
Dit heeft mij gemotiveerd om dit onderwerp verder te onderzoeken en een passend
beroepsproduct te ontwikkelen. De doelgroep voor dit beroepsproduct bestaat uit
professionals binnen Prodeba, zoals woonbegeleiders, mentoren,
gedragsdeskundigen en locatieleiders, die dagelijks werken met jongvolwassenen
met een autismespectrumstoornis.
Het schrijven van dit beroepsproduct was een leerzaam proces waarin ik werd
geconfronteerd met uitdagingen zoals onzekerheden en stress. Hierin heb ik geleerd
door te zetten en stressvolle momenten los te laten wanneer dat nodig was. Tot slot
heb ik geleerd theoretische inzichten effectief te koppelen aan praktijkervaringen uit
het veldwerk en deze te vertalen naar een praktisch beroepsproduct.
Dit verslag is door mij zelfstandig geschreven, met ondersteuning van mijn
opdrachtgever bij Prodeba en mijn scriptiebegeleider aan de Hogeschool Leiden.
Tot slot wil ik mijn dank uitspreken aan mijn opdrachtgever, I. Janssen en mijn
collega’s bij Prodeba voor hun waardevolle input en begeleiding. Ook wil ik mijn
docent, Natasja van Lang, bedanken voor haar opbouwende feedback en
ondersteuning gedurende het gehele proces.
Bij deze nodig ik u uit om verder te lezen over de resultaten van dit onderzoek.
Met vriendelijke groet,
Ayshea Roeleveld
Den Haag, 3 februari 2025
1
,Beroepsproduct 2 Ayshea Roeleveld
Inhoudsopgave
Voorwoord............................................................................................................................... 1
1. Inleiding............................................................................................................................... 4
Hoofd- en deelvragen.......................................................................................................... 5
Relevantie:........................................................................................................................... 5
2. Methode.............................................................................................................................. 6
3. Resultaten........................................................................................................................... 7
Deelvraag 1: Wat zijn de belangrijkste factoren die de groepscohesie binnen de
woongroep met bewoners met autisme beïnvloeden?.........................................................7
Deelvraag 2: Hoe kunnen groepsdynamische processen inzicht bieden in het verbeteren
van de groepscohesie en hoe kan de theorie vertaald worden naar de praktijk?.................7
Fase 1: Forming...............................................................................................................................8
Fase 2: Storming.............................................................................................................................8
Fase 3: Norming..............................................................................................................................8
Fase 4: Performing..........................................................................................................................8
Fase 5: Adjourning..........................................................................................................................9
Deelvraag 3: Aan welke factoren moet een activiteit voldoen om bij te dragen aan een
positieve groepscohesie?....................................................................................................9
Deelvraag 4: Welke ideeën hebben professionals voor de manier van begeleiden en het
inzetten van handvatten en activiteiten om de groepscohesie per fase te bevorderen?......9
Deelvraag 5: Welke ideeën hebben bewoners voor de manier van begeleiden en het
inzetten van handvatten en activiteiten om de groepscohesie per fase te bevorderen?.....11
4. Conclusie.......................................................................................................................... 12
Ontwerpeisen.................................................................................................................... 14
Kenmerken verbonden aan de inhoud van het product Het product geeft inzicht in de
groepsdynamische processen volgens de theorie van Tuckman en biedt aansluitend hierop
handvatten en activiteiten aan om de groepscohesie te verbeteren. Het product past binnen de
dagelijkse werkwijze van het team en de visie van Prodeba, waarbij de focus ligt op het
vergroten en versterken van de zelfstandigheid en zelfredzaamheid van de bewoners. De
activiteiten sluiten aan bij deze werkwijze doordat ze worden geïntegreerd in de dagelijkse
taken, zoals weektaken, koken en bewonersvergaderingen. Hierbij worden de sociale
vaardigheden en de samenwerking tussen bewoners gestimuleerd............................................14
Terugkoppeling met de praktijk In een overleg met mijn opdrachtgever I. Janssen heb ik
mijn voorstel van het product gedaan door middel van een korte presentatie. Tijdens deze
presentatie werd het product in de vorm van een hand-out geïntroduceerd. Mijn
opdrachtgever kreeg uitleg over de toepasbaarheid van de hand-out in de praktijk, de
theorie achter de vijf fasen van Tuckman en de bijbehorende handvatten en activiteiten.
Allereerst gaf mijn opdrachtgever aan dat ze het een mooi product vond en dat ik de vijf
fasen van Tuckman kort, bondig en kernachtig beschreven heb. Ze vond het positief dat ik
de kleuren van Prodeba had aangehouden, maar gaf als tip om meer voorbeelden en
uitleg te geven bij de handvatten en activiteiten. Het geven van voorbeelden zou het voor
2
, Beroepsproduct 2 Ayshea Roeleveld
de professionals duidelijker maken, waardoor het ook sneller toegepast kan worden. Ik
heb de feedback als prettig en nuttig ervaren. Dankzij de gegeven tips wist ik precies hoe
ik mijn product kon verbeteren en verduidelijken. Dit heeft geresulteerd in een hand-out
waarin professionals duidelijke handvatten en activiteiten krijgen, aangevuld met concrete
voorbeelden. Het effect hierop zal zijn dat ze sneller begrijpen wat ze kunnen doen en wat
er van hen verwacht wordt. Tot slot is het feedbackformulier over het antwoord op het
praktijkvraagstuk, de samenwerking en de toepasbaarheid op de doelgroep terug te
vinden in bijlage 7 van dit document..................................................................................15
5. Evaluatie........................................................................................................................... 16
Inhoudelijke onderzoeksevaluatie......................................................................................16
Persoonlijke procesevaluatie.............................................................................................16
Literatuurlijst.......................................................................................................................... 18
.............................................................................................................................................. 19
Bijlage 1: Interview vragen....................................................................................................20
Professionals..................................................................................................................... 20
Bewoners........................................................................................................................... 21
Bijlage 2: Zoektermen en bronnen omtrent uitzoekvragen....................................................23
Zoektermen..................................................................................................................................23
Bronnen........................................................................................................................................23
Deelvraag 2....................................................................................................................... 24
Zoektermen..................................................................................................................................24
Bronnen........................................................................................................................................25
Deelvraag 3....................................................................................................................... 26
Zoektermen..................................................................................................................................26
Bronnen........................................................................................................................................26
Bijlage 3: Informatie-uitwerking onderzoeksvragen...............................................................27
Bijlage 4: Informed consent formulier....................................................................................28
Professionals..................................................................................................................... 28
Bijlage 5: Informed consent formulier....................................................................................29
Bewoners........................................................................................................................... 29
Bijlage 6: Authenticiteitsverklaring.........................................................................................30
Bijlage 7: Feedbackformulier opdrachtgever.........................................................................31
Bijlage 8: Fabricaat groepscohesie.......................................................................................33
.............................................................................................................................................. 33
3
