HC Fysiologie van de neonaat
25/04/2025
Verloskamer
Warme omgeving (+/-22°C)
Verlostafel
Lichtbron
Instrumententafel
Medicatie (Syntocinon, Xylocaïne (verdovingsmiddel bij knipje))
Ontsmettingsstof
Forceps/vacuüm
Controle aspiratie en O2
Warme doek
Kleren moeder & kind – luier – navelklem
Reanimatietafel
Warmtelamp aan
Leg doek klaar
Controleer neopuff, aspiratie, zuursotftoevoer, monitor
Navelklem
Stethoscoop
Controleer reanimatiekoffer (moet verzegeld zijn)
Medicatie (adrenaline, natriumbicarbonaat, vloeistoffen)
Hulp bij transitie: wat je altijd doet…
1. Ga na of pediater aanwezig dient te zijn bij geboorte + controleer uitrusting
Wanneer moet pediater altijd aanwezig zijn?
Maternale omstandigheden onafhankelijk van zwangerschap, doch met verhoogd
risico voor foetus:
o Diabetes, ernstige anemie, epilepsie
o Leeftijd moeder >40j of <16j
o Psychiatrische patiënten
o …
Maternale verwikkelingen
o (Pre)eclampsie
o Koorts bij moeder al of niet met problemen >24u
o Chorioamnionitis
o Instrumentale bevalling
o Sectio
o …
Foetale factoren
o Prematuritas
o Intra-uteriene groeiretardatie
o Congenitale misvormingen
o Intrauteriene tekens van foetale distress
Meconiaal vruchtwater, cardiotocografische evidentie van foetaal lijden…
o Meerlingenzwangerschap
o …
Controleer uitrusting en omgeving
Warmtelamp op
Controleer neopuff, aspiratie, ambu, zuurstoftoevoer, reanimatiekoffer, monitor…
Zorg dat alles operationeel is en snel opgestart kan worden
Zorg dat verloskamer/operatiezaal voldoende verwarmd is:
o Pasgeborene van >28w: omgevingstemperatuur tussen 23°C en 25°C
o Pasgeborene van <28w: omgevingstemperatuur >25°C
2. Geboorte: ten vroegste pas na 60sec afnavelen (indien mogelijk)
, HC Fysiologie van de neonaat
25/04/2025
Indien geen onmiddellijke reanimatie of stabilisatie noodzakelijk zijn: minimum 60sec
wachten om de navelstreng af te klemmen (langere periode zal nog meer voordeel
opleveren)
Indien adequate temperatuurcontrole mogelijk is en indien initiële reanimatie
handelingen veilig kunne gebeuren met intacte navelstreng, is het mogelijk of het
afklemmen uit te stellen terwijl deze interventies worden verricht => praktisch vaak
niet mogelijk
Wanneer ‘delayed cord clamping’ niet mogelijk is, kan melken van de navelstreng
worden overwogen bij pasgeborenen van meer dan 28w
Eerste 15-30’ na geboorte: sterk reactief gedrag
o Hartslag is snel
o Spiertonus verhoogd
o Alert: huilt krachtig en maakt vele plotselinge lichaamsbewegingen
Tweede fase (duur: enkele uren): rustiger en minder alert
o Spierspanning wordt normaal
o Hart- en AH-frequentie nemen af
o Uitwendige stimuli roepen minder reactie op
o Na +/- 6u is gedrag genormaliseerd en de eerste aanpassing aan het extra-
uteriene leven voltooid
o Aantal fysiologische processen zijn langzamer
3. Start klok of noteer het geboorteuur + droog baby goed af (zet mutsje op) en
hou hem warm!
Temperatuurregulatie
In utero: geen actieve thermoregulatie
Na geboorte: afkoeling => koude stress = prikkel voor ademhaling
Afkoeling leidt tot:
o Toegenomen zuurstofbehoefte
o Verergering metabole acidose
4 mechanismen van afkoeling
Warmteproductie
o Vasoconstrictie
o Foetale houding: zich zo klein mogelijk maken
o Isolatie dankzij onderhuids vet
o Opvoeren van stofwisseling: extra zuurstof nodig
o Kunnen NIET rillen
Oorzaken van thermolabiliteit
o Relatief groot lichaamsoppervlak bij pasgeborene (huidoppervlakte in verhouding
tot lichaamsgewicht)
25/04/2025
Verloskamer
Warme omgeving (+/-22°C)
Verlostafel
Lichtbron
Instrumententafel
Medicatie (Syntocinon, Xylocaïne (verdovingsmiddel bij knipje))
Ontsmettingsstof
Forceps/vacuüm
Controle aspiratie en O2
Warme doek
Kleren moeder & kind – luier – navelklem
Reanimatietafel
Warmtelamp aan
Leg doek klaar
Controleer neopuff, aspiratie, zuursotftoevoer, monitor
Navelklem
Stethoscoop
Controleer reanimatiekoffer (moet verzegeld zijn)
Medicatie (adrenaline, natriumbicarbonaat, vloeistoffen)
Hulp bij transitie: wat je altijd doet…
1. Ga na of pediater aanwezig dient te zijn bij geboorte + controleer uitrusting
Wanneer moet pediater altijd aanwezig zijn?
Maternale omstandigheden onafhankelijk van zwangerschap, doch met verhoogd
risico voor foetus:
o Diabetes, ernstige anemie, epilepsie
o Leeftijd moeder >40j of <16j
o Psychiatrische patiënten
o …
Maternale verwikkelingen
o (Pre)eclampsie
o Koorts bij moeder al of niet met problemen >24u
o Chorioamnionitis
o Instrumentale bevalling
o Sectio
o …
Foetale factoren
o Prematuritas
o Intra-uteriene groeiretardatie
o Congenitale misvormingen
o Intrauteriene tekens van foetale distress
Meconiaal vruchtwater, cardiotocografische evidentie van foetaal lijden…
o Meerlingenzwangerschap
o …
Controleer uitrusting en omgeving
Warmtelamp op
Controleer neopuff, aspiratie, ambu, zuurstoftoevoer, reanimatiekoffer, monitor…
Zorg dat alles operationeel is en snel opgestart kan worden
Zorg dat verloskamer/operatiezaal voldoende verwarmd is:
o Pasgeborene van >28w: omgevingstemperatuur tussen 23°C en 25°C
o Pasgeborene van <28w: omgevingstemperatuur >25°C
2. Geboorte: ten vroegste pas na 60sec afnavelen (indien mogelijk)
, HC Fysiologie van de neonaat
25/04/2025
Indien geen onmiddellijke reanimatie of stabilisatie noodzakelijk zijn: minimum 60sec
wachten om de navelstreng af te klemmen (langere periode zal nog meer voordeel
opleveren)
Indien adequate temperatuurcontrole mogelijk is en indien initiële reanimatie
handelingen veilig kunne gebeuren met intacte navelstreng, is het mogelijk of het
afklemmen uit te stellen terwijl deze interventies worden verricht => praktisch vaak
niet mogelijk
Wanneer ‘delayed cord clamping’ niet mogelijk is, kan melken van de navelstreng
worden overwogen bij pasgeborenen van meer dan 28w
Eerste 15-30’ na geboorte: sterk reactief gedrag
o Hartslag is snel
o Spiertonus verhoogd
o Alert: huilt krachtig en maakt vele plotselinge lichaamsbewegingen
Tweede fase (duur: enkele uren): rustiger en minder alert
o Spierspanning wordt normaal
o Hart- en AH-frequentie nemen af
o Uitwendige stimuli roepen minder reactie op
o Na +/- 6u is gedrag genormaliseerd en de eerste aanpassing aan het extra-
uteriene leven voltooid
o Aantal fysiologische processen zijn langzamer
3. Start klok of noteer het geboorteuur + droog baby goed af (zet mutsje op) en
hou hem warm!
Temperatuurregulatie
In utero: geen actieve thermoregulatie
Na geboorte: afkoeling => koude stress = prikkel voor ademhaling
Afkoeling leidt tot:
o Toegenomen zuurstofbehoefte
o Verergering metabole acidose
4 mechanismen van afkoeling
Warmteproductie
o Vasoconstrictie
o Foetale houding: zich zo klein mogelijk maken
o Isolatie dankzij onderhuids vet
o Opvoeren van stofwisseling: extra zuurstof nodig
o Kunnen NIET rillen
Oorzaken van thermolabiliteit
o Relatief groot lichaamsoppervlak bij pasgeborene (huidoppervlakte in verhouding
tot lichaamsgewicht)