Samenvatting Blok1.3: HC8 Aansprakelijkheid

HC Aansprakelijkheid
27/01/2025
Algemeen
Begrip
 Verantwoordelijkheid
 Enkel wanneer men voldoet aan de voorwaarden opgenomen in de wet
 Belangrijk voor vroedvrouw
o Wat je doet is niet vrijblijvend
o Reguleert het beroep
Vormen




Strafrechtelijke aansprakelijkheid => alle gedragingen die wettelijk niet mogen (er hangen
straffen aan vast)
 Schending van algemene rust / schade aan maatschappij
Burgerrechtelijke aansprakelijkheid (privaatrecht) => schade voor individu vergoeden
 Buitencontractuele aansprakelijkheid (Aquiliaanse aansprakelijkheid) =>
verantwoordelijkheid nemen voor onopzettelijke schade
o Voor eigen daden
o Voor andermans daden
o Voor zaken
 Contractuele aansprakelijkheid => er bestaat een contract tussen de partijen
Strafrechtelijke aansprakelijkheid
Bestanddelen van misdrijf
Misdrijf?
 Uitwendig waarneembare gedraging: een misdadige gedachte is niet strafbaar
 In strijd met het recht: de dader had niet het recht om de handeling te stellen
(wederrechtelijke handeling)
 Schuld:
o Is persoon toerekeningsvatbaar (bewust van handeling en gevolgen)
o Het gedrag moet aan de dader verweten kunnen worden
 Opzettelijk: weten dat het niet mag en het toch doen
 Onopzettelijk:
 Gebrek aan voorzichtigheid: onvoldoende bewust of onbewust van mogelijke
gevolgen
 Gebrek aan voorzorg: bewust maar niets gedaan om te vermijden
Soorten misdrijven
 Overtreding => politierechtbank
 Wanbedrijf => correctionele rechtbank
 Misdaad => hof van Assisen
Rechtvaardigingsgronden
 Omstandigheid waardoor een gedraging niet strafbaar is. Dus ook geen bestraffing
Vormen
 Wettelijk voorschrift en overheidsbevel
 Wettige verdediging (zelfverdediging)

, HC Aansprakelijkheid
27/01/2025
 Noodtoestand

Schulduitsluitingsgronden
 Omstandigheid die schuld van dader doet wegvallen => gedraging is niet strafbaar want
schuld ontbreekt
Vormen (vaak een ongeluk)
 Overmacht/dwang
 Dwaling
 Minderjarigheid
 Krankzinnigheid (op het moment van de feiten)
Misdrijven tijdens beroepsuitoefening
 Schuldig verzuim
o Verzuimmisdrijf (iets niet doen)
o Voorwaarden voor strafbaarheid
 Opzettelijk
 Groot gevaar (fysieke én/of psychische integriteit)
 Zelf vastgesteld OF aan jou zijn beschreven
 Geen gevaar voor jezelf of anderen
o Geldt voor iedereen! Maar strenger voor zorgpersoneel
o Strengere straffen bij discriminerende oorzaak
 Onopzettelijke doding en verwoningen
Voorwaarden
o Gebrek aan voorzichtigheid (onvoldoende bewust van gevolgen) ACTIEF
o OF gebrek aan voorzorg (bewust maar onvoldoende gedaan om te vermijden) PASSIEF
o Lichamelijk letsel: ruim! Of dood
o Oorzakelijk verband = “causaal” verband, zonder oogmerk
 Toedienen van stoffen die onopzettelijk de dood tot gevolg hebben/de gezondheid
schaden
Voorwaarden
o Onopzettelijk teweegbrengen van de dood/schade aan de gezondheid
 Niet willens en wetens gehandeld
 Gebrek aan voorzichtigheid
o Opzettelijk toedienen van stoffen
 Doen of laten innemen
 Schending van het beroepsgeheim
o In hoofde van beroep: alle noodzakelijke vertrouwenspersonen
 Noodzakelijk bv. kinesist, arts, verpleegkundige.
 Niet noodzakelijk: poetsvrouw, kapster.
o Toevertrouwd = ruim
 Niet alleen meegedeeld maar ook wat je vaststelt tijdens verzorging of wat je
verneemt
 Vertrouwelijk door aard (bv. seksualiteit, financiële gegevens)
o NIET tegenover de patiënt (behalve bij recht op “niet-weten”)
o Wél tegenover iedereen anders. Dus ook:
 Familie en nabestaanden (grootouders, plusouders, niet-juridische ouders…)
 Politie en pers (let op misleiding)
o Uitzonderingen op het beroepsgeheim
 Getuigenis in rechte. Is enkel voor een rechter, NIET voor de politie
 Wettelijke verplichtingen: bv. besmettelijke ziekten
 Uitzonderingen voorzien in artikel 458bis Sw.: bescherming van de fysieke,
psychische of seksuele integriteit van minderjarigen of andere kwetsbare
personen.