Volledige samenvatting sociaal recht

SOCIAAL RECHT
1. Collectief arbeidsrecht
1.1 Organisaties voor werknemers en werkgevers
1.1.1 Professionele & interprofessionele organisaties werknemers
 Professionele vakorganisaties = vakcentrales of vakbonden
o ACV plus
o ACV CSC METEA
o Setca
 Interprofessionele organisaties = vakverbonden
o ABVV (socialisten)
o ACLVB (liberale vakbond)
o ACV (christelijke vakbond)

1.1.2 Professionele en interprofessionele organisaties werkgevers
 Professionele vakorganisaties = werkgevers sluiten aan per bedrijfstak
o Agoria (tech industrie)
o Comeos (handel en diensten)
o Assuralia (verzekeringsondernemingen)
 Interprofessionele vakorganisaties = professionele organisaties sluiten hierbij aan
o VBO

1.2 Sociaal overleg door het sluiten van CAO’s
1.2.1 Wat is een CAO?
Overeenkomst of akkoord waarbij individuele en collectieve betrekkingen tussen werkgevers
en werknemers in ondernemingen of in een bedrijfstak worden vastgesteld en de rechten en
verplichtingen van de contracterende partijen regelt. Regels worden vastgelegd.
Algemeen verbindend VS niet-algemeen verbindend

1.2.2 Wie sluit een CAO?
 Één of meer werkgevers of representatieve werkgeversorganisaties
 Één of meer representatieve werknemersorganisaties

1.2.3 Op welk niveau?
 Nationaal (in de NAR)
o Vb CAO 109 kennelijk onredelijk ontslag
 Sectoraal (in het PC of subPC)
o Barema’s / minimumlonen, arbeidsduur, overuren, …
 Onderneming(en)
o Extra voordelen die worden toegekend, reorganisatie, afstemming van
voorwaarden in verschillende ondernemingen

2. Werknemer versus zelfstandige
Zelfstandige Werknemer
Is zijn eigen baas arbeidsovereenkomst
Verplicht aansluiten bij sociaal Minimum arbeidsduur en minimum
verzekeringsfonds maandloon gewaarborgd
Verplicht aansluiten bij ziekenfonds Geen aansluitingsverplichtingen
3. Arbeidsovereenkomsten
3.1 Rekruteringsfase

,Gelijke behandeling:
 Tijdens de sollicitatie
 Gedurende alle fasen van de arbeidsrelatie
 Maatregelen ter bescherming van de sollicitant

3.2 Taalgebruik
Vlaanderen: Vlaams taaldecreet. Op straffe van nietifheid!
Toepasselijke taal bepaald adhv taal dat wordt toegepast op de plaats van tewerkstelling.
Exploitatiezetel
Richtlijnen: Vlaanderen = NL, Wallonië = FR, Brussel = NL of FR (Werknemer kiest)

3.3 Arbeidsovereenkomsten (AOV)
3.3.1 Begrip
Arbeidsovereenkomst = overeenkomst waardoor een werknemer zich verbindt, tegen
betaling van loon, onder gezag van werkgever, arbeid te verrichten.

3.3.2 Wat zijn de kenmerken van een AOV?
 Band van ondergeschiktheid
 Uitbetaling van loon (+ eventuele voordelen)
 Verrichten van arbeid op de plaats, wijze en tijdstip dat is overeengekomen

3.4 Schijnwerknemer VS schijnzelfstandige
3.4.1 Verschil met zelfstandigen?
 Contract van aanmaning / dienstverleningsovereenkomst
 Overeenkomst waarbij de aannemer van werk zich ertoe verbindt tegenover de
opdrachtgever een bepaalde werkprestatie te leveren op een zelfstandige wijze
 Geen ondergeschiktheid / geen gezag

3.4.2 Criteria beoordeling arbeidsrelatie:
 Wil van de partijen zoals ze in de overeenkomst
 Vrijheid organisatie arbeidstijd
 Vrijheid organisatie van het werk
 Mogelijkheid om hiërarchische controle uit te oefenen
 Specifieke criteria (beslissingsmacht, investering, mogelijkheid om personeel in
dienst te nemen, …)
 Weerlegbaar vermoeden AOV in bepaalde sectoren

3.5 Soorten arbeidsovereenkomsten
3.5.1 Op basis van het verrichte werk
 Overeenkomst voor arbeiders
 Overeenkomst voor bedienden
 Overeenkomst voor handelsvertegenwoordigers
 Overeenkomst voor dienstboden



3.5.2 Op basis van de duur
 Overeenkomst onbepaalde duur
 Overeenkomst bepaalde duur of duidelijk omschreven werk
 Vervangingsovereenkomst

, 3.5.3 Op basis van omvang prestaties
 Voltijdse arbeidsovereenkomst
o Geen formaliteiten
o Bepaalde clausules verplicht schriftelijk
o Best alles schriftelijk = bewijs
 Deeltijdse arbeidsovereenkomst
o Wel formaliteiten

3.6 Deeltijdse arbeid?
= Arbeid die regelmatig en vrijwillig wordt verricht met een arbeidsduur die korter is dan deze
vooropgesteld door de arbeidswet of door de bevoegde sector
 Geen bijzonder statuut – enkel kortere duur arbeidsprestaties
 Arbeidsprestaties min 1/3 voltijdse + blokken van minimaal 3 uur
 Overeenkomst verplicht schriftelijk uiterlijk bij indiensttreding
 Verplichte clausules in overeenkomst: arbeidsregeling
 Bij variabel uurrooster moet werknemer minstens 7 dagen op voorhand in kennis
worden gebracht van rooster
 Afschrift overeenkomst moet op de arbeidsplaats - inspectie

3.7 Bijzondere arbeidsovereenkomsten
Studenten: verkorte opzeggingstermijnen:

Duur overeenkomst Einde door werkgever Einde door student
Max. 1 maand 3 kalenderdagen 1 dag
> 1 maand 7 kalenderdagen 3 dagen

3.8 Schorsingsgronden
Verschillende soorten schorsingsgronden:
 Ziekte / ongeval
 Moederschapsverlof / geboorteverlof / adoptieverlof / pleegzorg of pleegouderverlof
 Verlof om dwingende reden
 Tijdelijke werkloosheid
 Thematische verlofstelsels

3.9 Gewaarborgd loon
3.9.1 Bedienden
Arbeidsovereenkomst van onbepaalde duur of gesloten voor > 3 maanden:
Periode Ten laste van werkgever Ziekenfonds
1e tot 30e dag 100% loon 0€
Vanaf 31e dag 0€ 60% loon (loon wordt
beperkt tot de loongrens
voor ZIV-uitkeringen)


Arbeidsovereenkomst van bepaalde duur of gesloten van < 3 maanden:

Anciënniteit Periode Ten laste van werkgever ziekenfonds
< 1 maand 0€
1e tot 7e dag 100% 0%
8e tot 14e dag 86,93% 0%
>= 1 maand 15e tot 30e dag 26,93% van het loon beperkt
tot de loongrens van ZIV-
uitkeringen