Wet- en regelgeving rondom zorgvragers met een chronische aandoening
Persoonlijke autonomie
Het recht op persoonlijke autonomie, ofwel het zelfbeschikkingsrecht, bepaalt dat een patiënt zelf
beslist ober zijn/haar zorg en behandeling.
Toestemming vooraf is daarom noodzakelijk en dienst gebaseerd te zijn op duidelijke informatie van
de zorgverlener.
Kinderen/ jongeren
Onder de 12 ouders eindverantwoordelijkheid. Vanaf 12 tot 16 dubbele toestemming nodig volgens
Wgbo. Vanaf 16 kinderen eindverantwoordelijkheid.
Psychogeriatrische aandoening/ verstandelijke beperking
Wilsonbekwaamheid
Een patiënt die niet in staat is om over zijn en/of behandeling te beslissen, kan wilsonbekwaam
worden verklaard door een arts?
Wat betekent dit?
- De patiënt kan de informatie over zijn zorg of behandeling niet meer begrijpen en afwegen
- De patiënt begrijpt niet wat de gevolgen van zijn besluit (over de zorg of behandeling) zijn
- De patiënt kan geen besluit nemen
Per situatie: een arts kan niet in 1 keer voor alles beslissen ‘wilsonbekwaam’ te zijn.
Wettelijke vertegenwoordiging
Een wilsonbekwame patiënt heeft een wettelijke vertegenwoordiger die voor hem/haar mag
optreden en beslissen op het gebied waarop de patiënt wilsonbekwaam is.
- Curator of mentor
- Schriftelijk gematigde > heeft de patiënt beslist
- Partner
- Broers/ zussen, ouder, ooms/ tante
Wat als familieleden er niet uitkomen?
Arts beslist dan.
Een vertegenwoordiger heeft in principe recht op informatie en inzage in het dossier, maar alleen op
informatie die nodig is om beslissingen te nemen.
Verzet tegen zorg of behandeling
Soms blijft een patiënt zich verzetten tegen een bepaalde behandeling, terwijl een arts hem daarvoor
wilsonbekwaam heeft verklaard.
Wat dan?
- De arts mag de behandeling dan niet zomaar uitvoeren, hij moet beoordelen of er ernstige
gezondheidsschade zou ontstaan als de behandeling niet doorgaat
- De arts moet daarbij bekijken of er andere behandelingen mogelijk zijn
- Vertegenwoordiger heeft niet het laatste woord, wilsuiting van de patiënt gaat voor
Wet zorg en dwang
De wet zorg en dwang biedt bescherming aan dementerende en verstandelijk beperkten door
vrijheidsbeperkende maatregelen in de zorg te reguleren.
Wat zijn uitgangspunten?
- Vrijwillige zorg altijd, alleen als het echt niet anders kan onvrijwillig
Persoonlijke autonomie
Het recht op persoonlijke autonomie, ofwel het zelfbeschikkingsrecht, bepaalt dat een patiënt zelf
beslist ober zijn/haar zorg en behandeling.
Toestemming vooraf is daarom noodzakelijk en dienst gebaseerd te zijn op duidelijke informatie van
de zorgverlener.
Kinderen/ jongeren
Onder de 12 ouders eindverantwoordelijkheid. Vanaf 12 tot 16 dubbele toestemming nodig volgens
Wgbo. Vanaf 16 kinderen eindverantwoordelijkheid.
Psychogeriatrische aandoening/ verstandelijke beperking
Wilsonbekwaamheid
Een patiënt die niet in staat is om over zijn en/of behandeling te beslissen, kan wilsonbekwaam
worden verklaard door een arts?
Wat betekent dit?
- De patiënt kan de informatie over zijn zorg of behandeling niet meer begrijpen en afwegen
- De patiënt begrijpt niet wat de gevolgen van zijn besluit (over de zorg of behandeling) zijn
- De patiënt kan geen besluit nemen
Per situatie: een arts kan niet in 1 keer voor alles beslissen ‘wilsonbekwaam’ te zijn.
Wettelijke vertegenwoordiging
Een wilsonbekwame patiënt heeft een wettelijke vertegenwoordiger die voor hem/haar mag
optreden en beslissen op het gebied waarop de patiënt wilsonbekwaam is.
- Curator of mentor
- Schriftelijk gematigde > heeft de patiënt beslist
- Partner
- Broers/ zussen, ouder, ooms/ tante
Wat als familieleden er niet uitkomen?
Arts beslist dan.
Een vertegenwoordiger heeft in principe recht op informatie en inzage in het dossier, maar alleen op
informatie die nodig is om beslissingen te nemen.
Verzet tegen zorg of behandeling
Soms blijft een patiënt zich verzetten tegen een bepaalde behandeling, terwijl een arts hem daarvoor
wilsonbekwaam heeft verklaard.
Wat dan?
- De arts mag de behandeling dan niet zomaar uitvoeren, hij moet beoordelen of er ernstige
gezondheidsschade zou ontstaan als de behandeling niet doorgaat
- De arts moet daarbij bekijken of er andere behandelingen mogelijk zijn
- Vertegenwoordiger heeft niet het laatste woord, wilsuiting van de patiënt gaat voor
Wet zorg en dwang
De wet zorg en dwang biedt bescherming aan dementerende en verstandelijk beperkten door
vrijheidsbeperkende maatregelen in de zorg te reguleren.
Wat zijn uitgangspunten?
- Vrijwillige zorg altijd, alleen als het echt niet anders kan onvrijwillig
