Recap HC1
• EU als vredesproject, economische maar ook
politieke samenwerking, supranationale organisatie Voorrang
• Integratie door uitbreiding en verdieping
• Van Gend en Loos: de nieuwe, autonome rechtsorde
à Rechtstreekse werking van bepaling EEG-Verdrag
• Bepaling EEG-verdrag had rechtstreekse werking -> • Voorang EU recht op nationaal recht
burgers kunnen zich erop beroepen • Voorrangsregel
1 2
, Costa t. ENEL Costa t. ENEL (vervolg)
HvJ 15 juli 1964, zaak 6/64, ECLI:EU:C:1964:66 • Italiaanse regering: rechter moet wet volgen
• Costa = Italiaanse advocaat met aandelen in … • Hof van Justitie: EU-recht heeft voorrang, ook
• … ENEL = Italiaanse elektriciteitsmaatschappij wanneer nationale wet later komt
• Latere Italiaanse wet à nationale rechter kan steeds om toetsing van
strijdig met EU-recht? nationale wet aan EU-recht verzoeken
• Centrale vraag: kan het
Hof van Justitie die “[H]et verdragsrecht, dat uit een autonome bron voortvloeit, [kan] op
grond van zijn bijzonder karakter niet door enig voorschrift van nationaal
toetsing uitvoeren? recht opzij kan worden gezet, zonder zijn gemeenschapsrechtelijk
karakter te verliezen en zonder dat de rechtsgrond van de Gemeenschap
zelf daardoor wordt aangetast”
• OG arresten: Van Gend & Loos + Costa t ENEL • Ontvankelijk: kan die vraag gesteld worden aan de
• Geschil over Costa tegen elektriciteitsmaatschappij rechter?
ENEL Gegrondheid: heb je gelijk of niet?
• ENEL was private onderneming en enkele jaren • HvC zei dat ze bevoegd waren
genationaliseerd (essentieel voor de sml) • Na een jaar Van Gend & Loos kwam het antwoord: HvJ
• Nationalisatie is gevoelig: We krijgen betere zei dat EU recht voorrang heeft op nationaal recht, ook
dienstverlening voor de klant door de nationalisering -> op een latere wet.
costa vond dat niks. Hij wou de nationalisatie getoest • Als de Italiaanse redenering wordt gevolgd, kan er niet
zien aan het nationaal recht -> prejuridiciële vraag à veel vragen gesteld worden aan het HvJ
Luxemburg • Als andere latere nationale wetten kunnen afwijken van
• De rechtspraak was de italiaanse wet (latere) strijdig EU recht dan heeft de nieuwe rechsorde geen nut meer
met europees recht (maximale liberalisering
voorschrijft)?
• Onderliggende vraag: kan HvC een latere nationale wet
toetsen ah europees recht?
3 4
• EU als vredesproject, economische maar ook
politieke samenwerking, supranationale organisatie Voorrang
• Integratie door uitbreiding en verdieping
• Van Gend en Loos: de nieuwe, autonome rechtsorde
à Rechtstreekse werking van bepaling EEG-Verdrag
• Bepaling EEG-verdrag had rechtstreekse werking -> • Voorang EU recht op nationaal recht
burgers kunnen zich erop beroepen • Voorrangsregel
1 2
, Costa t. ENEL Costa t. ENEL (vervolg)
HvJ 15 juli 1964, zaak 6/64, ECLI:EU:C:1964:66 • Italiaanse regering: rechter moet wet volgen
• Costa = Italiaanse advocaat met aandelen in … • Hof van Justitie: EU-recht heeft voorrang, ook
• … ENEL = Italiaanse elektriciteitsmaatschappij wanneer nationale wet later komt
• Latere Italiaanse wet à nationale rechter kan steeds om toetsing van
strijdig met EU-recht? nationale wet aan EU-recht verzoeken
• Centrale vraag: kan het
Hof van Justitie die “[H]et verdragsrecht, dat uit een autonome bron voortvloeit, [kan] op
grond van zijn bijzonder karakter niet door enig voorschrift van nationaal
toetsing uitvoeren? recht opzij kan worden gezet, zonder zijn gemeenschapsrechtelijk
karakter te verliezen en zonder dat de rechtsgrond van de Gemeenschap
zelf daardoor wordt aangetast”
• OG arresten: Van Gend & Loos + Costa t ENEL • Ontvankelijk: kan die vraag gesteld worden aan de
• Geschil over Costa tegen elektriciteitsmaatschappij rechter?
ENEL Gegrondheid: heb je gelijk of niet?
• ENEL was private onderneming en enkele jaren • HvC zei dat ze bevoegd waren
genationaliseerd (essentieel voor de sml) • Na een jaar Van Gend & Loos kwam het antwoord: HvJ
• Nationalisatie is gevoelig: We krijgen betere zei dat EU recht voorrang heeft op nationaal recht, ook
dienstverlening voor de klant door de nationalisering -> op een latere wet.
costa vond dat niks. Hij wou de nationalisatie getoest • Als de Italiaanse redenering wordt gevolgd, kan er niet
zien aan het nationaal recht -> prejuridiciële vraag à veel vragen gesteld worden aan het HvJ
Luxemburg • Als andere latere nationale wetten kunnen afwijken van
• De rechtspraak was de italiaanse wet (latere) strijdig EU recht dan heeft de nieuwe rechsorde geen nut meer
met europees recht (maximale liberalisering
voorschrijft)?
• Onderliggende vraag: kan HvC een latere nationale wet
toetsen ah europees recht?
3 4
