Key cases
1. Arrest: Trail Smelter US v Canada (1938 and 1941)
Samenvatting: Het Trail Smelter-geschil was een grensoverschrijdende milieuzaak
tussen Canada en de Verenigde Staten, die een precedent stelde voor
het "harm-principle" in internationale milieuwetgeving over
grensoverschrijdende vervuiling. De smelter in Trail, British Columbia,
werd sinds 1895 geëxploiteerd en veroorzaakte schade aan gewassen en
bossen, ook over de grens in de staat Washington. Amerikaanse boeren
klaagden over de effecten van zwaveldioxide-uitstoot en vormden een
organisatie toen hun klachten niet werden behandeld.
Na mislukte onderhandelingen werd het geschil in 1935 voor arbitrage
gebracht. In 1941 werd bepaald dat Canada verantwoordelijk was voor
de schade, met $350.000 compensatie voor eerder geleden schade en
$78.000 voor schade na 1932. Cominco werd verplicht emissies te
reguleren en zwaveldioxide-uitstoot te verminderen. Dit geschil wordt
gezien als grondlegger van internationale regelgeving tegen
grensoverschrijdende luchtvervuiling door staten verantwoordelijk te
houden voor milieuschade aan andere landen.
Deze zaak leidde tot precedenten in het internationale milieurecht,
waaronder de verantwoordelijkheid van staten om grensoverschrijdende
milieuschade te voorkomen.
Relevantie: Hoofdstuk 2:
Beslissingen van andere rechters - andere tribunalen - arbitrage
Hoofdstuk 9:
- luchtvervuiling limiteren
- Principe van no harm
“De verplichting van elke staat om te voorkomen dat haar
grondgebied bewust wordt gebruikt voor handelingen die in
strijd zijn met de rechten van andere staten” (zie A20 Pulp Mills,
para. 10)
- Rechtspraak als bron van milieurecht
2. Arrest: Handyside v UK, 7 december 1976
Samenvatting: De zaak *Handyside v. The United Kingdom* (1976) betrof de vrijheid
van meningsuiting en de bescherming van moraal. De uitgever
Handyside publiceerde *The Little Red Schoolbook*, gericht op
jongeren, wat leidde tot inbeslagname en vernietiging wegens
vermeende "verdorven inhoud". Het Europees Hof voor de Rechten van
, de Mens oordeelde dat dit geen schending was van Artikel 10 (vrijheid
van meningsuiting), omdat bescherming van jongeren en moraal
legitiem is en binnen de beoordelingsruimte van het VK viel. Ook het
eigendomsrecht (Artikel 1 Protocol 1) was niet geschonden. De zaak
onderstreept de balans tussen meningsvrijheid en maatschappelijke
bescherming.
Relevantie: Hoofdstuk 8: marge van appreciatie EHRM
3. Arrest: EU Court of First Instance, Kadi 2005
+ In beroep bij EU Court of Justice, Kadi 2008
Samenvatting: Hieronder een korte samenvatting van de zaak 62001TJ0315 en de
bijbehorende uitspraken in eerste aanleg en in beroep.
Eerste Aanleg (T-315/01):
In deze zaak stelde Yassin Abdullah Kadi beroep in bij het Gerecht van
Eerste Aanleg van de Europese Unie tegen bepaalde verordeningen van
de Raad van de Europese Unie. Kadi betwistte met name de opname van
zijn naam op een lijst van personen met bevroren tegoeden, een
maatregel in het kader van de strijd tegen terrorisme. Hij voerde aan dat
deze maatregelen onrechtmatig waren en zijn fundamentele rechten
schonden, waaronder het recht op een eerlijk proces en het
eigendomsrecht.
**Uitspraak**: Het Gerecht verwierp zijn beroep en stelde dat de
maatregelen voortvloeiden uit resoluties van de Veiligheidsraad van de
Verenigde Naties, waaraan de EU gehouden was. Bovendien oordeelde
het Gerecht dat de fundamentele rechten in dit specifieke geval
ondergeschikt waren aan de noodzaak om internationale vrede en
veiligheid te garanderen.
Beroep (C-402/05 P):
Kadi ging in beroep bij het Hof van Justitie van de Europese Unie
(HvJ-EU). In dit beroep voerde hij wederom aan dat de EU-handelingen
zijn fundamentele rechten hadden geschonden. Het Hof nam een
nieuwe benadering en stelde dat de EU, ondanks verplichtingen uit
internationale verdragen, moest zorgen voor de bescherming van
grondrechten binnen haar rechtsorde.
**Uitspraak in beroep**: Het HvJ-EU vernietigde uiteindelijk de
uitspraak van het Gerecht en verklaarde de betrokken EU-verordening
nietig, doch met een tijdelijke handhaving om de Raad in staat te stellen
het recht te corrigeren zonder de effectieve maatregelen tegen
terrorisme te ondermijnen. Het Hof benadrukte het belang van
grondrechten binnen de rechtsorde van de EU, zelfs wanneer deze
, moeten worden afgewogen tegen verplichtingen uit hoofde van het
internationale recht.
De uitspraak in beroep was cruciaal voor de verdere ontwikkeling van de
rechtsbescherming in de EU en toonde aan dat zelfs in complexe
internationale zaken de bescherming van grondrechten een prioriteit
blijft binnen de EU.
Relevantie: Hoofdstuk 2: Dualistisch protest van EU
Hoofdstuk 11: idem
4. Arrest: Advisory opinion requested by Republic of Columbia: environment and
human rights (2007)
Samenvatting: In 2007 heeft de Republiek Columbia een verzoek ingediend om een
adviesopinie van het Inter-Amerikaans Hof voor de Rechten van de
Mens, gericht op de relatie tussen milieu en mensenrechten. Dit verzoek
was bedoeld om verduidelijking te krijgen over hoe milieubeleid de
mensenrechten kan beïnvloeden, en hoe deze moeten worden
beschermd in het kader van ontwikkelingsprojecten en milieubeheer. De
opinie zou belangrijke richtlijnen kunnen bieden over de verplichtingen
van staten met betrekking tot milieubehoud en de bescherming van
mensenrechten.
Relevantie: Hoofdstuk 4: Is de natuur ook een rechtssubject?
Hoofdstuk 9: principles that seek to prevent climate change - general
obligation not to cause harm to the environment
5. Arrest: Inter-American Court of Human Rights, Velásquez Rodriguez 1988
Samenvatting: De zaak Velásquez Rodríguez v. Honduras werd in 1988 behandeld door
het Inter-Amerikaans Hof voor de Rechten van de Mens en is een
mijlpaal in de internationale mensenrechtenwetgeving. Het betrof de
verdwijning van Ángel Manfredo Velásquez Rodríguez, een student en
activist, die in 1981 werd ontvoerd door gewapende mannen in
Tegucigalpa. Velásquez Rodríguez werd nooit meer teruggevonden, en
de Hondurese overheid ontkende betrokkenheid.
Het hof oordeelde dat Honduras verantwoordelijk was voor zijn
verdwijning en schond daarmee de Amerikaanse Conventie van de
Rechten van de Mens door geen effectief onderzoek te doen. Honduras
betaalde uiteindelijk een schadevergoeding aan zijn familie, waarmee de
zaak in 1996 formeel werd afgesloten. Deze zaak benadrukt
staatsverantwoordelijkheid bij gedwongen verdwijningen en heeft
1. Arrest: Trail Smelter US v Canada (1938 and 1941)
Samenvatting: Het Trail Smelter-geschil was een grensoverschrijdende milieuzaak
tussen Canada en de Verenigde Staten, die een precedent stelde voor
het "harm-principle" in internationale milieuwetgeving over
grensoverschrijdende vervuiling. De smelter in Trail, British Columbia,
werd sinds 1895 geëxploiteerd en veroorzaakte schade aan gewassen en
bossen, ook over de grens in de staat Washington. Amerikaanse boeren
klaagden over de effecten van zwaveldioxide-uitstoot en vormden een
organisatie toen hun klachten niet werden behandeld.
Na mislukte onderhandelingen werd het geschil in 1935 voor arbitrage
gebracht. In 1941 werd bepaald dat Canada verantwoordelijk was voor
de schade, met $350.000 compensatie voor eerder geleden schade en
$78.000 voor schade na 1932. Cominco werd verplicht emissies te
reguleren en zwaveldioxide-uitstoot te verminderen. Dit geschil wordt
gezien als grondlegger van internationale regelgeving tegen
grensoverschrijdende luchtvervuiling door staten verantwoordelijk te
houden voor milieuschade aan andere landen.
Deze zaak leidde tot precedenten in het internationale milieurecht,
waaronder de verantwoordelijkheid van staten om grensoverschrijdende
milieuschade te voorkomen.
Relevantie: Hoofdstuk 2:
Beslissingen van andere rechters - andere tribunalen - arbitrage
Hoofdstuk 9:
- luchtvervuiling limiteren
- Principe van no harm
“De verplichting van elke staat om te voorkomen dat haar
grondgebied bewust wordt gebruikt voor handelingen die in
strijd zijn met de rechten van andere staten” (zie A20 Pulp Mills,
para. 10)
- Rechtspraak als bron van milieurecht
2. Arrest: Handyside v UK, 7 december 1976
Samenvatting: De zaak *Handyside v. The United Kingdom* (1976) betrof de vrijheid
van meningsuiting en de bescherming van moraal. De uitgever
Handyside publiceerde *The Little Red Schoolbook*, gericht op
jongeren, wat leidde tot inbeslagname en vernietiging wegens
vermeende "verdorven inhoud". Het Europees Hof voor de Rechten van
, de Mens oordeelde dat dit geen schending was van Artikel 10 (vrijheid
van meningsuiting), omdat bescherming van jongeren en moraal
legitiem is en binnen de beoordelingsruimte van het VK viel. Ook het
eigendomsrecht (Artikel 1 Protocol 1) was niet geschonden. De zaak
onderstreept de balans tussen meningsvrijheid en maatschappelijke
bescherming.
Relevantie: Hoofdstuk 8: marge van appreciatie EHRM
3. Arrest: EU Court of First Instance, Kadi 2005
+ In beroep bij EU Court of Justice, Kadi 2008
Samenvatting: Hieronder een korte samenvatting van de zaak 62001TJ0315 en de
bijbehorende uitspraken in eerste aanleg en in beroep.
Eerste Aanleg (T-315/01):
In deze zaak stelde Yassin Abdullah Kadi beroep in bij het Gerecht van
Eerste Aanleg van de Europese Unie tegen bepaalde verordeningen van
de Raad van de Europese Unie. Kadi betwistte met name de opname van
zijn naam op een lijst van personen met bevroren tegoeden, een
maatregel in het kader van de strijd tegen terrorisme. Hij voerde aan dat
deze maatregelen onrechtmatig waren en zijn fundamentele rechten
schonden, waaronder het recht op een eerlijk proces en het
eigendomsrecht.
**Uitspraak**: Het Gerecht verwierp zijn beroep en stelde dat de
maatregelen voortvloeiden uit resoluties van de Veiligheidsraad van de
Verenigde Naties, waaraan de EU gehouden was. Bovendien oordeelde
het Gerecht dat de fundamentele rechten in dit specifieke geval
ondergeschikt waren aan de noodzaak om internationale vrede en
veiligheid te garanderen.
Beroep (C-402/05 P):
Kadi ging in beroep bij het Hof van Justitie van de Europese Unie
(HvJ-EU). In dit beroep voerde hij wederom aan dat de EU-handelingen
zijn fundamentele rechten hadden geschonden. Het Hof nam een
nieuwe benadering en stelde dat de EU, ondanks verplichtingen uit
internationale verdragen, moest zorgen voor de bescherming van
grondrechten binnen haar rechtsorde.
**Uitspraak in beroep**: Het HvJ-EU vernietigde uiteindelijk de
uitspraak van het Gerecht en verklaarde de betrokken EU-verordening
nietig, doch met een tijdelijke handhaving om de Raad in staat te stellen
het recht te corrigeren zonder de effectieve maatregelen tegen
terrorisme te ondermijnen. Het Hof benadrukte het belang van
grondrechten binnen de rechtsorde van de EU, zelfs wanneer deze
, moeten worden afgewogen tegen verplichtingen uit hoofde van het
internationale recht.
De uitspraak in beroep was cruciaal voor de verdere ontwikkeling van de
rechtsbescherming in de EU en toonde aan dat zelfs in complexe
internationale zaken de bescherming van grondrechten een prioriteit
blijft binnen de EU.
Relevantie: Hoofdstuk 2: Dualistisch protest van EU
Hoofdstuk 11: idem
4. Arrest: Advisory opinion requested by Republic of Columbia: environment and
human rights (2007)
Samenvatting: In 2007 heeft de Republiek Columbia een verzoek ingediend om een
adviesopinie van het Inter-Amerikaans Hof voor de Rechten van de
Mens, gericht op de relatie tussen milieu en mensenrechten. Dit verzoek
was bedoeld om verduidelijking te krijgen over hoe milieubeleid de
mensenrechten kan beïnvloeden, en hoe deze moeten worden
beschermd in het kader van ontwikkelingsprojecten en milieubeheer. De
opinie zou belangrijke richtlijnen kunnen bieden over de verplichtingen
van staten met betrekking tot milieubehoud en de bescherming van
mensenrechten.
Relevantie: Hoofdstuk 4: Is de natuur ook een rechtssubject?
Hoofdstuk 9: principles that seek to prevent climate change - general
obligation not to cause harm to the environment
5. Arrest: Inter-American Court of Human Rights, Velásquez Rodriguez 1988
Samenvatting: De zaak Velásquez Rodríguez v. Honduras werd in 1988 behandeld door
het Inter-Amerikaans Hof voor de Rechten van de Mens en is een
mijlpaal in de internationale mensenrechtenwetgeving. Het betrof de
verdwijning van Ángel Manfredo Velásquez Rodríguez, een student en
activist, die in 1981 werd ontvoerd door gewapende mannen in
Tegucigalpa. Velásquez Rodríguez werd nooit meer teruggevonden, en
de Hondurese overheid ontkende betrokkenheid.
Het hof oordeelde dat Honduras verantwoordelijk was voor zijn
verdwijning en schond daarmee de Amerikaanse Conventie van de
Rechten van de Mens door geen effectief onderzoek te doen. Honduras
betaalde uiteindelijk een schadevergoeding aan zijn familie, waarmee de
zaak in 1996 formeel werd afgesloten. Deze zaak benadrukt
staatsverantwoordelijkheid bij gedwongen verdwijningen en heeft
