GAO – stappenplan SPSS
Inhoudsopgave
Les 1: Probabiliteit & Inferentiële statistiek................................3
Vrijheidsgraden berekenen per test...................................................3
Les 2: Analyse van Kruistabellen en percentages........................3
Chi-kwadraattoets............................................................................3
Les 3: Analyse van Rangen.........................................................5
Rangsomtoets van Wilcoxon..............................................................5
Rangen......................................................................................................................... 6
Schaal omvormen......................................................................................................... 7
Mann – Whitney................................................................................8
Kruskal Wallis test..........................................................................10
Les 4: Analyse van gemiddelden...............................................11
Homoskedasticiteit – Levene’s test..................................................11
Probability plot...............................................................................12
Een steekproef t-test......................................................................13
Twee steekproef t-test....................................................................14
Gepaarde t-test..............................................................................16
Les 5: (M)ANOVA Variantie analyse...........................................17
Een factor ANOVA, oneway ANOVA..................................................17
Repeated measures ANOVA.............................................................19
Correlatie analyse...........................................................................20
Rangcorrelatie............................................................................................................ 20
Les 6: De duurzame Belg (= voorbeeld).....................................24
Les 7: Data kwaliteit................................................................24
Normaliteitstest ( skewness & kurtosis)...........................................24
Kolmogorov Smirnoff......................................................................26
Missing data...................................................................................27
Weging – wegen.............................................................................29
Les 8: Schaalontwikkeling........................................................30
Algemeen: schaal aanmaken...........................................................30
1
, Likert schalen.................................................................................31
Cronbach’s alpha........................................................................................................ 32
Guttman schalen............................................................................34
Dichotomiseren.......................................................................................................... 35
Homogeniteitscoëfficiënt............................................................................................ 37
Les 9: Principal Components Analysis.......................................38
Les 10: Clusteranalyse.............................................................40
Hiërarchisce clustering...................................................................40
Standaardiseren van variabelen.................................................................................41
K-means clusteranalyse..................................................................42
Les 11: Regressie analyse........................................................44
Enkelvoudige regressie analyse.......................................................44
Extra informatie met aannames.................................................................................46
Meervoudige regressie analyse.......................................................48
Les 12: voorspellen in de praktijk.............................................51
Discriminantie analyse (niet bevraagd)............................................51
Les 13: SEM: Structural Equation Modeling...............................52
Les 14: Mediation & Moderation...............................................52
Workshop 1.............................................................................52
Nominale toetsen...........................................................................52
Non-parametrische toetsen.............................................................54
Workshop 2.............................................................................55
Tips & methodes voor workshops parametrische toetsen..................55
Workshop 3.............................................................................58
Vragen proefexamen...............................................................63
Gesloten boek................................................................................63
Open boek......................................................................................64
2
,Les 1: Probabiliteit & Inferentiële statistiek
Vrijheidsgraden berekenen per test
Het aantal vrijheidsgraden (degrees of freedom, df) geeft aan hoeveel
onafhankelijke informatie beschikbaar is om een bepaalde statistiek (zoals variantie,
t-waarde, F-waarde) te berekenen.
De exacte berekening van de vrijheidsgraden hangt af van de statistische toets die je
uitvoert. Hier is een overzicht per toets, met uitleg en formules:
Les 2: Analyse van Kruistabellen en percentages
Chi-kwadraattoets
📊 Stappenplan: Chi-kwadraattoets via kruistabel in SPSS
✅ Doel: Onderzoeken of er een verband bestaat tussen twee categorische
variabelen.
Stap 1: Open je dataset in SPSS
Zorg dat je de juiste gegevens hebt geladen waarin twee categorische variabelen
staan (zoals geslacht, opleidingsniveau, ja/nee-vragen, enz.).
Stap 2: Ga naar het menu
Klik bovenin op "Analyze" (Analyseren).
3
, Kies "Descriptive Statistics" (Beschrijvende Statistiek).
Klik op "Crosstabs..." (Kruistabellen).
Stap 3: Selecteer je variabelen
Plaats één variabele in het veld Row(s) (Rijen).
Plaats de andere variabele in het veld Column(s) (Kolommen).
Tip: Het maakt statistisch niet uit welke in rijen of kolommen staat, maar voor
leesbaarheid wel.
Stap 4: Schakel de chi-kwadraattoets in
Klik op de knop "Statistics...".
Vink "Chi-square" aan.
Klik op "Continue".
Stap 5: Voeg eventueel percentages toe
Klik op de knop "Cells...".
Vink bijvoorbeeld aan:
o Observed (aantal waarnemingen),
o Row percentages of Column percentages (afhankelijk van wat je wilt
vergelijken).
o Vink voor betere interpretatie met residuen: adjusted residual aan
Klik op "Continue".
Stap 6: Voer de analyse uit
Klik op "OK".
SPSS voert nu de analyse uit en toont de output in het Output-venster.
Stap 7: Interpretatie van de output
Bekijk de kruistabel: hier zie je hoe de verdeling van de waarden is.
Onder het kopje Chi-Square Tests zie je de p-waarde bij Pearson Chi-Square.
o Als p < 0,05: statistisch significant verschil → er is een verband tussen de
variabelen.
Dus H0 verwerpen
o Als p ≥ 0,05: geen significant verband.
Dus H0 aanvaarden
4
Inhoudsopgave
Les 1: Probabiliteit & Inferentiële statistiek................................3
Vrijheidsgraden berekenen per test...................................................3
Les 2: Analyse van Kruistabellen en percentages........................3
Chi-kwadraattoets............................................................................3
Les 3: Analyse van Rangen.........................................................5
Rangsomtoets van Wilcoxon..............................................................5
Rangen......................................................................................................................... 6
Schaal omvormen......................................................................................................... 7
Mann – Whitney................................................................................8
Kruskal Wallis test..........................................................................10
Les 4: Analyse van gemiddelden...............................................11
Homoskedasticiteit – Levene’s test..................................................11
Probability plot...............................................................................12
Een steekproef t-test......................................................................13
Twee steekproef t-test....................................................................14
Gepaarde t-test..............................................................................16
Les 5: (M)ANOVA Variantie analyse...........................................17
Een factor ANOVA, oneway ANOVA..................................................17
Repeated measures ANOVA.............................................................19
Correlatie analyse...........................................................................20
Rangcorrelatie............................................................................................................ 20
Les 6: De duurzame Belg (= voorbeeld).....................................24
Les 7: Data kwaliteit................................................................24
Normaliteitstest ( skewness & kurtosis)...........................................24
Kolmogorov Smirnoff......................................................................26
Missing data...................................................................................27
Weging – wegen.............................................................................29
Les 8: Schaalontwikkeling........................................................30
Algemeen: schaal aanmaken...........................................................30
1
, Likert schalen.................................................................................31
Cronbach’s alpha........................................................................................................ 32
Guttman schalen............................................................................34
Dichotomiseren.......................................................................................................... 35
Homogeniteitscoëfficiënt............................................................................................ 37
Les 9: Principal Components Analysis.......................................38
Les 10: Clusteranalyse.............................................................40
Hiërarchisce clustering...................................................................40
Standaardiseren van variabelen.................................................................................41
K-means clusteranalyse..................................................................42
Les 11: Regressie analyse........................................................44
Enkelvoudige regressie analyse.......................................................44
Extra informatie met aannames.................................................................................46
Meervoudige regressie analyse.......................................................48
Les 12: voorspellen in de praktijk.............................................51
Discriminantie analyse (niet bevraagd)............................................51
Les 13: SEM: Structural Equation Modeling...............................52
Les 14: Mediation & Moderation...............................................52
Workshop 1.............................................................................52
Nominale toetsen...........................................................................52
Non-parametrische toetsen.............................................................54
Workshop 2.............................................................................55
Tips & methodes voor workshops parametrische toetsen..................55
Workshop 3.............................................................................58
Vragen proefexamen...............................................................63
Gesloten boek................................................................................63
Open boek......................................................................................64
2
,Les 1: Probabiliteit & Inferentiële statistiek
Vrijheidsgraden berekenen per test
Het aantal vrijheidsgraden (degrees of freedom, df) geeft aan hoeveel
onafhankelijke informatie beschikbaar is om een bepaalde statistiek (zoals variantie,
t-waarde, F-waarde) te berekenen.
De exacte berekening van de vrijheidsgraden hangt af van de statistische toets die je
uitvoert. Hier is een overzicht per toets, met uitleg en formules:
Les 2: Analyse van Kruistabellen en percentages
Chi-kwadraattoets
📊 Stappenplan: Chi-kwadraattoets via kruistabel in SPSS
✅ Doel: Onderzoeken of er een verband bestaat tussen twee categorische
variabelen.
Stap 1: Open je dataset in SPSS
Zorg dat je de juiste gegevens hebt geladen waarin twee categorische variabelen
staan (zoals geslacht, opleidingsniveau, ja/nee-vragen, enz.).
Stap 2: Ga naar het menu
Klik bovenin op "Analyze" (Analyseren).
3
, Kies "Descriptive Statistics" (Beschrijvende Statistiek).
Klik op "Crosstabs..." (Kruistabellen).
Stap 3: Selecteer je variabelen
Plaats één variabele in het veld Row(s) (Rijen).
Plaats de andere variabele in het veld Column(s) (Kolommen).
Tip: Het maakt statistisch niet uit welke in rijen of kolommen staat, maar voor
leesbaarheid wel.
Stap 4: Schakel de chi-kwadraattoets in
Klik op de knop "Statistics...".
Vink "Chi-square" aan.
Klik op "Continue".
Stap 5: Voeg eventueel percentages toe
Klik op de knop "Cells...".
Vink bijvoorbeeld aan:
o Observed (aantal waarnemingen),
o Row percentages of Column percentages (afhankelijk van wat je wilt
vergelijken).
o Vink voor betere interpretatie met residuen: adjusted residual aan
Klik op "Continue".
Stap 6: Voer de analyse uit
Klik op "OK".
SPSS voert nu de analyse uit en toont de output in het Output-venster.
Stap 7: Interpretatie van de output
Bekijk de kruistabel: hier zie je hoe de verdeling van de waarden is.
Onder het kopje Chi-Square Tests zie je de p-waarde bij Pearson Chi-Square.
o Als p < 0,05: statistisch significant verschil → er is een verband tussen de
variabelen.
Dus H0 verwerpen
o Als p ≥ 0,05: geen significant verband.
Dus H0 aanvaarden
4
