Jeugdgezondheidszorg
Gezonde voeding voor het gezonde kind
Gezonde voeding =
- Garandeert optimale groei + ontwikkeling
- Preventie v welvaartziekten ---> bv. obesitas
- Duurzaam
---> adh van bewegingsdriehoek ---> vroeger ‘bewegen’ in die driehoek maar nu niet meer
Dagelijks aanbevolen hoeveelheid =
Iedereen moet over zelfde praten bij gezonde voeding ---> op basis van onderzoek afspraken
maken ---> = Overal hetzelfde
---> niet van buiten kennen, wel weten wat goeie bronnen zijn =
- kind en gezin
- publicaties van gezondheidsraad
Kindervoeding ---> wrm?
- Groei = hogere nood = sneller onevenwicht + tekort
- Jong geleerd = oud gedaan
- Window of opportunity =kritieke periode waarin ingrijpen langdurig effect heeft
- Metabolic programming = vroege voeding- + omgevingsfactoren stellen stofwisseling in
- Nutrigenomics = wetenschap die onderzoekt hoe voeding onze genen beïnvloedt
---> = hoe gezonder kind leeft, hoe gezonder volwassenen gaat zijn
---> groeisnelheid =
Kind jonger dan 2 ---> enorme groeisnelheid
---> In 6 maanden tijd = kinderen verdubbelen
gewicht
---> moeten voldoende bouwstoffen en calorieën hebben
om te kunnen groeien
1
,Kindervoeding =
- Noden evolueren ---> snellere groei = relatief hogere nood aan voedingsstoffen
- Mondmotorische vaardigheden ontwikkelen ---> 0 – 4j
= ontwikkelen vanaf 1e levensjaar ---> voedsel daarop afstemmen =
• 1e = niet te moeilijk ---> pap = happen en slikken
• 2e = iets moeilijker ---> een paar brokjes = vermengen met speeksel is nodig
---> bv. 1e 2 levensjaren enkel moedermelk drinken = ramp voor mondmotorische
vaardigheden = komt bijna niet meer goed
- Smaakontwikkeling ---> als kind meerdere smaken aangereikt krijgen = als volwassenen
meer lusten
Voeding per periode =
1. 0-6 maanden = melkvoeding
---> borstvoeding =
- Na geboorte = 2/3e kreeg borstvoeding
- Na 5 maanden = slechts 6% kreeg enkel
borstvoeding
Startvoeding =
- Eigen keuze v ouders ---> 93% = voor zwangerschap al keuze gemaakt
- Hogere opleiding = 83% borstvoeding
- GEEN invloed hoeveelste kind/ tijd tussen zwangerschappen/ leeftijd van ouders
Redenen stoppen borstvoeding =
1. Terug werken
2. Pijn of vermoeidheid
3. Niet genoeg melk
4. Huilen/regurgiteren ---> regurgiteren (=overgeven) = meestal geen goede reden
5. Medicatie moeder
6. Andere redenen
---> beslissing gebeurt dr de ouders (86%) ---> meestal door:
Voor 6 weken Na 6 weken
- Te weinig melk = moeder moet opnieuw beginnen werken
- Vermoeidheid of borstproblemen
2
, Strategieën om BV te bevorderen =
- Om AANTAL te verhogen =
• Gericht op adolescenten
• Algemene beeldvorming wijzigen
---> Bv. posters + beeldvorming ---> reclames en campagnes die tonen dat op
openbare plaatsten BV geven normaal is
- Om DUUR te verlengen =
• Betere begeleiding ---> bv. lactaatkundigen
• Langer moederschapsverlof
• Combinatie BV - werk vergemakkelijken
Voordelen BV in Westerse wereld =
- Geen gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek ---> wel kinderen vgl die borstvoeding
krijgen en kinderen die kunstvoeding krijgen ---> beide met elkaar vergelijken
- Kennis over de samenstelling van moedermelk
- Epidemiologisch onderzoek (klinisch)
• voordelen voor het kind
• voordelen voor de moeder
• nadelen?
Aangetoonde voordelen BV voor kind =
Aangetoond Mogelijk
lagere incidentie en/of minder erg verloop van: Bescherming tg:
- acute gastroenteritis - Obesitas
- acute otitis media - IDDM
- respiratoire infecties - IBD
- Allergische mannifestaties
Bonding met moeder Bevordering cognitie
Smaakontwikkeling
Aangetoonde voordelen voor moeder
- Lagere incidentie voor:
• Premenopauzale borstkanker
• Ovariumkanker
- Betere postpartum botmineralisatie ---> botdichtheid verbetert
- Vluggere terugkeer nr oorspronkelijke lichaamsgewicht
3
, Nadelen BV ---> contra-indicaties =
- HIV bij moeder
• In westen = dan geen BV geven
• In ontwikkelingslanden = vaak wel BV want anders eten
- Noodzakelijke medicatie voor moeder die schadelijk is voor kind --->
• Thyreostatica
• Chemotherapie
Medicatie ---> goed over nadenken voor bevalling ---> als arts op voorhand gaan
nakijken of de vrouw bepaalde medicamenten mag verder nemen tijden/na
zwangerschap
- Metabole aandoeningen ---> bv. galactosemie kind --->
= kinderen kunnen die niet verder metaboliseren ---> kind wordt heel ziek ---> BV = veel
lactose = veel galactose aan kind geven ---> kind ernstig ziek maken
Moedermelk MAG NIET gelijk zijn aan koemelk ---> want:
- Kind verdubbelt gewicht in 5 maanden
- Kalf verdubbelt gewicht in 2 maanden
---> voedingsstoffen moeten niet hetzelfde zijn ---> Moedermelk bestaat uit =
Calorieën = gelijkaardig aan koemelk
Lactose = moedermelk bevat VEEL lactose (meer dan koe en geit)
Eiwitten Weinig eiwitten bevatten ---> kunnen door een kind veel beter worden
opgenomen dan de eiwitten in koemelk
---> dus ookal bevat koemelk meer eiwitten, ze kunnen
minder goed worden opgenomen
Vetten Gelijk aan volle melk + geitenmelk
Zouten Heel verschillend van dierenmelk ---> veel minder in moedermelk
Fe Minder dan dierenmelk maar kunnen wel beter worden opgenomen dan
de Fe in dierenmelk
Foliumzuur Ongeveer zelfde als koemelk
---> bijna niet in geitenmelk ---> kind verdraagt geen koemelk = enkel
geitenmelk geven is niet voldoende want bevat geen foliumzuur
Volledige dierenmelk gaven aan zuigelingen = gebeurt niet
Wel kunstvoeding maken op basis van koemelk en geitenmelk ---> zo goed mogelijk op
samenstelling van moedermelk te laten lijken
4
Gezonde voeding voor het gezonde kind
Gezonde voeding =
- Garandeert optimale groei + ontwikkeling
- Preventie v welvaartziekten ---> bv. obesitas
- Duurzaam
---> adh van bewegingsdriehoek ---> vroeger ‘bewegen’ in die driehoek maar nu niet meer
Dagelijks aanbevolen hoeveelheid =
Iedereen moet over zelfde praten bij gezonde voeding ---> op basis van onderzoek afspraken
maken ---> = Overal hetzelfde
---> niet van buiten kennen, wel weten wat goeie bronnen zijn =
- kind en gezin
- publicaties van gezondheidsraad
Kindervoeding ---> wrm?
- Groei = hogere nood = sneller onevenwicht + tekort
- Jong geleerd = oud gedaan
- Window of opportunity =kritieke periode waarin ingrijpen langdurig effect heeft
- Metabolic programming = vroege voeding- + omgevingsfactoren stellen stofwisseling in
- Nutrigenomics = wetenschap die onderzoekt hoe voeding onze genen beïnvloedt
---> = hoe gezonder kind leeft, hoe gezonder volwassenen gaat zijn
---> groeisnelheid =
Kind jonger dan 2 ---> enorme groeisnelheid
---> In 6 maanden tijd = kinderen verdubbelen
gewicht
---> moeten voldoende bouwstoffen en calorieën hebben
om te kunnen groeien
1
,Kindervoeding =
- Noden evolueren ---> snellere groei = relatief hogere nood aan voedingsstoffen
- Mondmotorische vaardigheden ontwikkelen ---> 0 – 4j
= ontwikkelen vanaf 1e levensjaar ---> voedsel daarop afstemmen =
• 1e = niet te moeilijk ---> pap = happen en slikken
• 2e = iets moeilijker ---> een paar brokjes = vermengen met speeksel is nodig
---> bv. 1e 2 levensjaren enkel moedermelk drinken = ramp voor mondmotorische
vaardigheden = komt bijna niet meer goed
- Smaakontwikkeling ---> als kind meerdere smaken aangereikt krijgen = als volwassenen
meer lusten
Voeding per periode =
1. 0-6 maanden = melkvoeding
---> borstvoeding =
- Na geboorte = 2/3e kreeg borstvoeding
- Na 5 maanden = slechts 6% kreeg enkel
borstvoeding
Startvoeding =
- Eigen keuze v ouders ---> 93% = voor zwangerschap al keuze gemaakt
- Hogere opleiding = 83% borstvoeding
- GEEN invloed hoeveelste kind/ tijd tussen zwangerschappen/ leeftijd van ouders
Redenen stoppen borstvoeding =
1. Terug werken
2. Pijn of vermoeidheid
3. Niet genoeg melk
4. Huilen/regurgiteren ---> regurgiteren (=overgeven) = meestal geen goede reden
5. Medicatie moeder
6. Andere redenen
---> beslissing gebeurt dr de ouders (86%) ---> meestal door:
Voor 6 weken Na 6 weken
- Te weinig melk = moeder moet opnieuw beginnen werken
- Vermoeidheid of borstproblemen
2
, Strategieën om BV te bevorderen =
- Om AANTAL te verhogen =
• Gericht op adolescenten
• Algemene beeldvorming wijzigen
---> Bv. posters + beeldvorming ---> reclames en campagnes die tonen dat op
openbare plaatsten BV geven normaal is
- Om DUUR te verlengen =
• Betere begeleiding ---> bv. lactaatkundigen
• Langer moederschapsverlof
• Combinatie BV - werk vergemakkelijken
Voordelen BV in Westerse wereld =
- Geen gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek ---> wel kinderen vgl die borstvoeding
krijgen en kinderen die kunstvoeding krijgen ---> beide met elkaar vergelijken
- Kennis over de samenstelling van moedermelk
- Epidemiologisch onderzoek (klinisch)
• voordelen voor het kind
• voordelen voor de moeder
• nadelen?
Aangetoonde voordelen BV voor kind =
Aangetoond Mogelijk
lagere incidentie en/of minder erg verloop van: Bescherming tg:
- acute gastroenteritis - Obesitas
- acute otitis media - IDDM
- respiratoire infecties - IBD
- Allergische mannifestaties
Bonding met moeder Bevordering cognitie
Smaakontwikkeling
Aangetoonde voordelen voor moeder
- Lagere incidentie voor:
• Premenopauzale borstkanker
• Ovariumkanker
- Betere postpartum botmineralisatie ---> botdichtheid verbetert
- Vluggere terugkeer nr oorspronkelijke lichaamsgewicht
3
, Nadelen BV ---> contra-indicaties =
- HIV bij moeder
• In westen = dan geen BV geven
• In ontwikkelingslanden = vaak wel BV want anders eten
- Noodzakelijke medicatie voor moeder die schadelijk is voor kind --->
• Thyreostatica
• Chemotherapie
Medicatie ---> goed over nadenken voor bevalling ---> als arts op voorhand gaan
nakijken of de vrouw bepaalde medicamenten mag verder nemen tijden/na
zwangerschap
- Metabole aandoeningen ---> bv. galactosemie kind --->
= kinderen kunnen die niet verder metaboliseren ---> kind wordt heel ziek ---> BV = veel
lactose = veel galactose aan kind geven ---> kind ernstig ziek maken
Moedermelk MAG NIET gelijk zijn aan koemelk ---> want:
- Kind verdubbelt gewicht in 5 maanden
- Kalf verdubbelt gewicht in 2 maanden
---> voedingsstoffen moeten niet hetzelfde zijn ---> Moedermelk bestaat uit =
Calorieën = gelijkaardig aan koemelk
Lactose = moedermelk bevat VEEL lactose (meer dan koe en geit)
Eiwitten Weinig eiwitten bevatten ---> kunnen door een kind veel beter worden
opgenomen dan de eiwitten in koemelk
---> dus ookal bevat koemelk meer eiwitten, ze kunnen
minder goed worden opgenomen
Vetten Gelijk aan volle melk + geitenmelk
Zouten Heel verschillend van dierenmelk ---> veel minder in moedermelk
Fe Minder dan dierenmelk maar kunnen wel beter worden opgenomen dan
de Fe in dierenmelk
Foliumzuur Ongeveer zelfde als koemelk
---> bijna niet in geitenmelk ---> kind verdraagt geen koemelk = enkel
geitenmelk geven is niet voldoende want bevat geen foliumzuur
Volledige dierenmelk gaven aan zuigelingen = gebeurt niet
Wel kunstvoeding maken op basis van koemelk en geitenmelk ---> zo goed mogelijk op
samenstelling van moedermelk te laten lijken
4
