Civiele gedeelte:
Week 1:
Casus 1 – DNA
Al tijdens hun studietijd worden Eva en Najib verliefd op elkaar. Na hun afstuderen gaan zij
beide werken op een advocatenkantoor en op 1 maart 2005 treden ze in het huwelijksbootje.
Hoewel ze graag zwanger willen worden, lukt dat niet. In 2007 en 2008 volgen diverse
onderzoeken in ziekenhuis, waaruit blijkt dat de zaadkwaliteit van Najib zwak is. Als Najib
vervolgens medio mei 2008 een teelbalontsteking krijgt, lijken de kansen op een natuurlijke
zwangerschap helemaal bekeken.
Geheel onverwachts blijkt Eva enkele maanden later toch zwanger te zijn. Op 1 april 2009
wordt vervolgens Boris geboren. Het stel kan hun geluk niet op. Op grond van artikel 1:198
lid 1 onder a BW is Eva de moeder van Boris. Najib is op dat moment met Eva getrouwd er
wordt daarom op grond van artikel 1:199 onder a BW van rechtswege de vader van Najib.
De jaren verstrijken en Boris groeit op in het gelukkige gezin van Eva en Najib. Totdat Eva
en Najib in 2023 uit elkaar gaan. Dezelfde jaar wordt het huwelijk van Eva en Najib door
echtscheiding ontbonden. Boris houdt zijn hoofdverblijfplaats bij Eva en heeft op grond van
een zorgregeling regelmatig contact met Najib.
Door de echtscheiding raakt Najib in een burn-out. Met zijn psycholoog praat Najib veel over
zijn verleden, zijn afkomst, de scheiding en het vaderschap. Najib praat ook veel met zijn
vrienden en familie. Diverse vrienden en familieleden van Najib wijzen hem erop dat er
uiterlijke noch innerlijke overeenkomsten tussen Najib en Boris zijn. Zijn omgeving adviseert
hem dan ook om een DNA-onderzoek uit te laten voeren waaruit kan blijken of Najib de
biologische vader van Boris is. Najib vraagt zijn medische dossier op waaruit blijkt dat het
zaad van Najib in 2008 is onderzocht en van slechte tot zeer slechte kwaliteit was.
Eva wil niet meewerken aan een DNA-onderzoek. Ook Boris is heel verdrietig over de wens
van zijn vader en uit gesprekken met een psycholoog blijkt dat er sprake is van grote
existentiële onzekerheid bij Boris. De ouder van Najib willen niets weten van het verzoek van
hun zoon en stellen zich nog steeds op als de grootouders van Boris. Er is geen enkele
andere man in beeld die mogelijk de biologische vader van Boris zou kunnen zijn. Najib stelt
hier ook niets over.
Najib dient in 2024 een verzoek in bij de rechter om:
1) De vrouw te veroordelen, onder last van een dwangsom, om haar medewerking te
verlenen aan een DNA-onderzoek aan de hand waarvan bepaald kan worden of de man al
dan niet de biologische vader is van Boris;
2) Zijn vaderschap op grond van artikel 1:200 lid1 onder a jo. lid 5 BW te ontkennen, indien
en slechts voor zover uit het DNA-onderzoek blijkt dat hij niet de biologische vader van Boris
is;
Bij zijn verzoek overlegt Najib de medische onderzoeken en diverse getuigenverklaringen
van zijn familieleden en vrienden.
Vraag 1
Leg uit hoe de rechter het belang van het kind zal vaststellen in deze zaak en welke
bepaling(en) uit het IVRK in dit kader van belang is/zijn.
,Uit art. 3 IVRK volgt dat het belang van het kind een eerste overweging dient te zijn bij
maatregelen betreffende kinderen. De HR oordeelt in HR 25 april 2008 dat hoewel het
belang van het kind een belangrijke overweging is, dit niet ook betekent dat het belang van
het kind altijd zwaarder dient te wegen dan andere belangen. Dit betekent dat zowel naar de
belangen van Boris, als die van Najib en Eva dient te worden gekeken en dat deze belangen
tegen elkaar dienen te worden afgewogen.
Art. 3 IVRK bevat geen definitie van het belang van het kind, maar er worden wel factoren
gegeven ter beoordeling van het belang van het kind:
Mening van het kind
Identiteit van het kind
Behoud gezinsomgeving en van betrekkingen
Zorg, bescherming en veiligheid van het kind
Kwetsbare situatie
Recht op gezondheid
Recht op onderwijs
Het gaat hier om een basale beoordeling van de belangen: een algemene beoordeling van
alle relevante factoren van de belangen van het kind. Het gewicht dat aan elke factor wordt
toegekend hangt af van andere factoren. Hiermee biedt art. 3 IVRK de mogelijkheid om
maatwerk te bieden.
In casu zou je de volgende belangen van Boris kunnen onderscheiden:
Het behoudt van de relatie met zijn vader
Het recht op familieleven art. 8 EVRM
Het recht op ouderlijke verantwoordelijkheid art. 6, 16 en 18 IVRK
Het recht op afstammingsinformatie art. 7 en art. 8 IVRk
Het belang bij het hebben van een juridisch vader
Het recht op lichamelijke integriteit art. 19 IVRK (want een dna-test maakt hier
inbreuk op)
Het Hof Amsterdam heeft hier uiteindelijk geoordeeld dat het niet in het belang van Boris is
om het verzoek van de vader toe te wijzen, want: de man is al 14 jaar lang een liefdevolle
vader voor Boris, hij speelt een belangrijke rol in het leven van Boris, er is nooit een
vermoeden geweest dat hij niet de vader was en er is niemand anders bekend die de rol van
de vader op zich kan nemen. Het verzoek heeft zelf al veel verdriet en onzekerheid bij de
jongen gebracht, een dna-onderzoek vindt het Hof bijzonder belastend en in strijd met zijn
belang.
Vraag 2
Op welke manier wordt Boris in de procedure over de ontkenning van het vaderschap van
Najib betrokken en hoe verhoudt zich dit tot internationale kinderrechten?
Uit art. 12 IVRK volgt het hoorrecht: Boris heeft het recht om zijn mening te uiten ten aanzien
van alle aangelegenheden die hem aangaan, hij moet gehoord worden en gelet op de
rijpheid en leeftijd van het kind dient er een passend belang te worden toegekend aan zijn
stem. Art. 12 IVRK kent overigens geen leeftijdsrestrictie.
In Nederland is art. 12 IVRK geïmplementeerd in art. 809 Rv: in zaken betreffende
minderjarigen dienen de minderjarigen van 12 jaar of ouder in de gelegenheid worden
gesteld hun mening kenbaar te maken, behoudens uitzonderingen (kennelijk ondergeschikt
belang of acute noodsituatie zoals bij de VOTS). Opvallend is dat hier wel een
leeftijdsrestrictie is opgenomen, het staat dus op gespannen voet met het IVRK. Uit EHRM
M&M/Kroatië volgt dat het niet horen van jeugdigen tussen 9-13 jaar is strijdig met art. 12
IVRK. Daarom ligt er in Nederland momenteel een “Concept Wetsvoorstel Versterking
,Rechtsbescherming” waarbij de leeftijdsrestrictie verlaagd wordt naar 8 jaar, maar nog
steeds strijdig met IVRK want het bevat nog steeds een leeftijdsrestrictie. De Nederlandse
wetgever kiest er bewust voor: een leeftijdsrestrictie versterkt in ieder geval de rechtspositie:
want alle kinderen vanaf 8 jaar worden gehoord, en voor iedereen onder de 8 jaar bestaan er
uitzonderingen.
Vraag 3
Stel: de rechter oordeelt dat de verjaringstermijn van Najib -om een verzoek tot ontkenning
van het vaderschap in te dienen- is verstreken.
Kan Boris in dit geval zelfstandig een verzoek tot ontkenning van het vaderschap op grond
van artikel 1:200 lid 1 onder b BW indienen, ervan uitgaande dat aan de wettelijke criteria
hiervoor is voldaan? Zo niet, wat zou Boris wel kunnen doen?
Boris is 15 jaar op dit moment, hij is daarom op dit moment minderjarig in de zin van art.
1:233 BW. Uit HR 15 december 2014 volgt dat minderjarigen in beginsel procesonbekwaam
zijn, tenzij de wet anders bepaald. De wet bepaald in dit geval niet anders, dus Boris is
procesonbekwaam. Dat hij procesonbekwaam is betekent niet dat hij zichzelf niet kan laten
vertegenwoordigen in de wettelijke procedure: door zijn wettelijk vertegenwoordiger art.
1:245 lid 4 BW (Eva) of door een bijzondere curator art. 1:212 BW bij afstammingszaken. De
bijzondere curator zal dan zijn belangen behartigen in de procedure (= formele
rechtsingang)
Wat Boris ook zou kunnen doen is de informele rechtsingang volgen, dit betekent dat je de
rechter ten aanzien van specifieke onderwerpen informeel kunt benaderen, namelijk in de
volgende gevallen:
Verzoeken tot eenhoofdig gezag tijdens of na de echtscheidingsprocedure art. 1:251a
lid 4 BW
Verzoek tot vaststelling van een informatie of consultatieregeling art. 1:377b jo. art.
1:377g BW
Verzoek tot vaststelling of wijziging van een zorgregeling of omgangsregeling incl. de
hoofdverblijfplaats art. 1:377e jo. art. 1:377g jo. art. 1:352a lid 4 BW
Verzoek tot benoeming bijzondere curator art. 1:250 BW
Echter, de ontkenning van het vaderschap staat hier niet in, dus hiervoor is de informele
rechtsingang niet mogelijk.
Casus 2 – op eigen benen
Karel en Anna zijn al 20 jaar getrouwd en hebben een dochter, Babet (16 jaar). Babet heeft
het thuis niet naar haar zin. Ze vindt dat ze als een klein kind wordt behandeld. Karel en
Anna zijn ondernemers en zijn daarom veel van huis. Babet zorgt dan voor zichzelf. Anna
kan daarom, zo vindt ze zelf, prima voor zichzelf zorgen. Ze doet een opleiding tot
schoonheidsspecialiste. In dat kader gaat ze een arbeidsovereenkomst aan voor 16 uur per
week bij de plaatselijke schoonheidssalon. Omdat ze graag zo snel mogelijk uit huis wil gaan
huurt ze ook een piepkleine studio om de hoek bij de schoonheidssalon. Ze kan er over 4
weken in. De huur bedraag 700,- per maand. Karel en Anna zijn het niet een met de
beslissingen van Babet en willen de overeenkomsten terugdraaien.
Vraag 4
Leg uit of Karel en Anna de overeenkomsten die Babet heeft gesloten ongedaan kunnen
maken.
Babet is minderjarig o.g.v. art. 1:233 BW: zij heeft de leeftijd van 18 jaar nog niet bereikt en
uit de casu blijkt niet dat zij meerderjarig is verklaard. O.g.v. art. 1:245 lid 1 BW staat zij
onder gezag van haar ouders, het gezag ziet volgens art. 1:245 lid 4 BW onder andere op de
, vertegenwoordiging in burgerlijke handelingen, zij zijn dus haar wettelijke
vertegenwoordigers.
Uit art. 1:234 lid 1 BW volgt dat een minderjarige ten aanzien van specifieke
rechtshandelingen bevoegd is deze te verrichten, mits er toestemming is van de wettelijk
vertegenwoordiger, voor zover de wet niet anders betaald. De wet bepaald echter wel anders
ten aanzien van het sluiten van een arbeidsovereenkomst o.g.v. art. 7:447 BW, daarom kan
Babet deze rechtshandeling verrichten zonder toestemming van haar ouders.
Ten aanzien van de huurovereenkomst geldt art. 1:234 BW: er is toestemming vereist, tenzij
de toestemming wordt verondersteld te zijn verleend omdat het in het maatschappelijk
verkeer gebruikelijk is dat Babet met haar leeftijd de desbetreffende handeling verricht.
Echter, het is niet in het maatschappelijk verkeer gebruikelijk dat iemand van 16 jaar een
huurovereenkomst aangaat, zeker nu de huur 700 euro per maand bedraagt, het is niet
gebruikelijk dat iemand van 16 jaar zoveel te besteden heeft. Omdat de handeling zonder
toestemming van haar wettelijk vertegenwoordigers is verricht terwijl toestemming o.g.v. art.
1:234 BW wel vereist was is de handeling vernietigbaar o.g.v. art. 3:32 BW: dit betekent dat
de gevolgen van de handeling zoveel mogelijk ongedaan dienen te worden gemaakt. Karel
en Anna kunnen deze handeling die ziet op de huurovereenkomst dus vernietigen, maar zij
kunnen de arbeidsovereenkomst niet ongedaan maken.
Vervolg casus
De verstandhouding tussen Karel en Anna enerzijds en Babet anderzijds is inmiddels ernstig
verstoord. Babet stort zich daarom volledig op haar relatie met Bas (17 jaar). Babet is nog
net geen 17 jaar als ze zwanger blijkt te zijn van Bas. Hoewel de zwangerschap niet gepland
is, zijn Babet en Bas dolgelukkig. Bas en Babet zijn van plan om dit kindje samen op te
voeden. Hiervoor willen zij trouwen en zelfstandige woonruimte huren. Karel en Anna zijn het
hier evenwel nog steeds niet mee eens. Ook de ouders van Bas zien dit niet zitten.
Vraag 5
Kunnen Babet en/of Bas deze wensen juridisch bewerkstelligen?
Nu Babet moeder wordt kan zij de rechter verzoeken om haar meerderjarig te verklaren
o.g.v. art. 1:253ha BW, dit betekent dat zij hierdoor wordt beschouwd als meerderjarige en
daardoor ook een huurovereenkomst kan aangaan. Bas kan geen meerderjarigverklaring
aanvragen, dit is namelijk specifiek bedoeld voor tienermoeders wel zou hij een verzoek tot
handlichting kunnen indienen o.g.v. art. 1:235 BW, hieronder valt ook het huren van een
woning, mits er toestemming is van de ouders (lid 2).
Echter, de meerderjarigverklaring staat het sluiten van een huwelijk o.g.v. art. 1:31 BW wel in
de weg: huwelijk vereist namelijk echt het bereiken van de leeftijd van 18 jaar voor zowel
vader als moeder. Het is een absoluut huwelijksverbod voor minderjarigen en de
meerderjarigheidsverklaring vormt hier geen uitzondering op.
Week 1:
Casus 1 – DNA
Al tijdens hun studietijd worden Eva en Najib verliefd op elkaar. Na hun afstuderen gaan zij
beide werken op een advocatenkantoor en op 1 maart 2005 treden ze in het huwelijksbootje.
Hoewel ze graag zwanger willen worden, lukt dat niet. In 2007 en 2008 volgen diverse
onderzoeken in ziekenhuis, waaruit blijkt dat de zaadkwaliteit van Najib zwak is. Als Najib
vervolgens medio mei 2008 een teelbalontsteking krijgt, lijken de kansen op een natuurlijke
zwangerschap helemaal bekeken.
Geheel onverwachts blijkt Eva enkele maanden later toch zwanger te zijn. Op 1 april 2009
wordt vervolgens Boris geboren. Het stel kan hun geluk niet op. Op grond van artikel 1:198
lid 1 onder a BW is Eva de moeder van Boris. Najib is op dat moment met Eva getrouwd er
wordt daarom op grond van artikel 1:199 onder a BW van rechtswege de vader van Najib.
De jaren verstrijken en Boris groeit op in het gelukkige gezin van Eva en Najib. Totdat Eva
en Najib in 2023 uit elkaar gaan. Dezelfde jaar wordt het huwelijk van Eva en Najib door
echtscheiding ontbonden. Boris houdt zijn hoofdverblijfplaats bij Eva en heeft op grond van
een zorgregeling regelmatig contact met Najib.
Door de echtscheiding raakt Najib in een burn-out. Met zijn psycholoog praat Najib veel over
zijn verleden, zijn afkomst, de scheiding en het vaderschap. Najib praat ook veel met zijn
vrienden en familie. Diverse vrienden en familieleden van Najib wijzen hem erop dat er
uiterlijke noch innerlijke overeenkomsten tussen Najib en Boris zijn. Zijn omgeving adviseert
hem dan ook om een DNA-onderzoek uit te laten voeren waaruit kan blijken of Najib de
biologische vader van Boris is. Najib vraagt zijn medische dossier op waaruit blijkt dat het
zaad van Najib in 2008 is onderzocht en van slechte tot zeer slechte kwaliteit was.
Eva wil niet meewerken aan een DNA-onderzoek. Ook Boris is heel verdrietig over de wens
van zijn vader en uit gesprekken met een psycholoog blijkt dat er sprake is van grote
existentiële onzekerheid bij Boris. De ouder van Najib willen niets weten van het verzoek van
hun zoon en stellen zich nog steeds op als de grootouders van Boris. Er is geen enkele
andere man in beeld die mogelijk de biologische vader van Boris zou kunnen zijn. Najib stelt
hier ook niets over.
Najib dient in 2024 een verzoek in bij de rechter om:
1) De vrouw te veroordelen, onder last van een dwangsom, om haar medewerking te
verlenen aan een DNA-onderzoek aan de hand waarvan bepaald kan worden of de man al
dan niet de biologische vader is van Boris;
2) Zijn vaderschap op grond van artikel 1:200 lid1 onder a jo. lid 5 BW te ontkennen, indien
en slechts voor zover uit het DNA-onderzoek blijkt dat hij niet de biologische vader van Boris
is;
Bij zijn verzoek overlegt Najib de medische onderzoeken en diverse getuigenverklaringen
van zijn familieleden en vrienden.
Vraag 1
Leg uit hoe de rechter het belang van het kind zal vaststellen in deze zaak en welke
bepaling(en) uit het IVRK in dit kader van belang is/zijn.
,Uit art. 3 IVRK volgt dat het belang van het kind een eerste overweging dient te zijn bij
maatregelen betreffende kinderen. De HR oordeelt in HR 25 april 2008 dat hoewel het
belang van het kind een belangrijke overweging is, dit niet ook betekent dat het belang van
het kind altijd zwaarder dient te wegen dan andere belangen. Dit betekent dat zowel naar de
belangen van Boris, als die van Najib en Eva dient te worden gekeken en dat deze belangen
tegen elkaar dienen te worden afgewogen.
Art. 3 IVRK bevat geen definitie van het belang van het kind, maar er worden wel factoren
gegeven ter beoordeling van het belang van het kind:
Mening van het kind
Identiteit van het kind
Behoud gezinsomgeving en van betrekkingen
Zorg, bescherming en veiligheid van het kind
Kwetsbare situatie
Recht op gezondheid
Recht op onderwijs
Het gaat hier om een basale beoordeling van de belangen: een algemene beoordeling van
alle relevante factoren van de belangen van het kind. Het gewicht dat aan elke factor wordt
toegekend hangt af van andere factoren. Hiermee biedt art. 3 IVRK de mogelijkheid om
maatwerk te bieden.
In casu zou je de volgende belangen van Boris kunnen onderscheiden:
Het behoudt van de relatie met zijn vader
Het recht op familieleven art. 8 EVRM
Het recht op ouderlijke verantwoordelijkheid art. 6, 16 en 18 IVRK
Het recht op afstammingsinformatie art. 7 en art. 8 IVRk
Het belang bij het hebben van een juridisch vader
Het recht op lichamelijke integriteit art. 19 IVRK (want een dna-test maakt hier
inbreuk op)
Het Hof Amsterdam heeft hier uiteindelijk geoordeeld dat het niet in het belang van Boris is
om het verzoek van de vader toe te wijzen, want: de man is al 14 jaar lang een liefdevolle
vader voor Boris, hij speelt een belangrijke rol in het leven van Boris, er is nooit een
vermoeden geweest dat hij niet de vader was en er is niemand anders bekend die de rol van
de vader op zich kan nemen. Het verzoek heeft zelf al veel verdriet en onzekerheid bij de
jongen gebracht, een dna-onderzoek vindt het Hof bijzonder belastend en in strijd met zijn
belang.
Vraag 2
Op welke manier wordt Boris in de procedure over de ontkenning van het vaderschap van
Najib betrokken en hoe verhoudt zich dit tot internationale kinderrechten?
Uit art. 12 IVRK volgt het hoorrecht: Boris heeft het recht om zijn mening te uiten ten aanzien
van alle aangelegenheden die hem aangaan, hij moet gehoord worden en gelet op de
rijpheid en leeftijd van het kind dient er een passend belang te worden toegekend aan zijn
stem. Art. 12 IVRK kent overigens geen leeftijdsrestrictie.
In Nederland is art. 12 IVRK geïmplementeerd in art. 809 Rv: in zaken betreffende
minderjarigen dienen de minderjarigen van 12 jaar of ouder in de gelegenheid worden
gesteld hun mening kenbaar te maken, behoudens uitzonderingen (kennelijk ondergeschikt
belang of acute noodsituatie zoals bij de VOTS). Opvallend is dat hier wel een
leeftijdsrestrictie is opgenomen, het staat dus op gespannen voet met het IVRK. Uit EHRM
M&M/Kroatië volgt dat het niet horen van jeugdigen tussen 9-13 jaar is strijdig met art. 12
IVRK. Daarom ligt er in Nederland momenteel een “Concept Wetsvoorstel Versterking
,Rechtsbescherming” waarbij de leeftijdsrestrictie verlaagd wordt naar 8 jaar, maar nog
steeds strijdig met IVRK want het bevat nog steeds een leeftijdsrestrictie. De Nederlandse
wetgever kiest er bewust voor: een leeftijdsrestrictie versterkt in ieder geval de rechtspositie:
want alle kinderen vanaf 8 jaar worden gehoord, en voor iedereen onder de 8 jaar bestaan er
uitzonderingen.
Vraag 3
Stel: de rechter oordeelt dat de verjaringstermijn van Najib -om een verzoek tot ontkenning
van het vaderschap in te dienen- is verstreken.
Kan Boris in dit geval zelfstandig een verzoek tot ontkenning van het vaderschap op grond
van artikel 1:200 lid 1 onder b BW indienen, ervan uitgaande dat aan de wettelijke criteria
hiervoor is voldaan? Zo niet, wat zou Boris wel kunnen doen?
Boris is 15 jaar op dit moment, hij is daarom op dit moment minderjarig in de zin van art.
1:233 BW. Uit HR 15 december 2014 volgt dat minderjarigen in beginsel procesonbekwaam
zijn, tenzij de wet anders bepaald. De wet bepaald in dit geval niet anders, dus Boris is
procesonbekwaam. Dat hij procesonbekwaam is betekent niet dat hij zichzelf niet kan laten
vertegenwoordigen in de wettelijke procedure: door zijn wettelijk vertegenwoordiger art.
1:245 lid 4 BW (Eva) of door een bijzondere curator art. 1:212 BW bij afstammingszaken. De
bijzondere curator zal dan zijn belangen behartigen in de procedure (= formele
rechtsingang)
Wat Boris ook zou kunnen doen is de informele rechtsingang volgen, dit betekent dat je de
rechter ten aanzien van specifieke onderwerpen informeel kunt benaderen, namelijk in de
volgende gevallen:
Verzoeken tot eenhoofdig gezag tijdens of na de echtscheidingsprocedure art. 1:251a
lid 4 BW
Verzoek tot vaststelling van een informatie of consultatieregeling art. 1:377b jo. art.
1:377g BW
Verzoek tot vaststelling of wijziging van een zorgregeling of omgangsregeling incl. de
hoofdverblijfplaats art. 1:377e jo. art. 1:377g jo. art. 1:352a lid 4 BW
Verzoek tot benoeming bijzondere curator art. 1:250 BW
Echter, de ontkenning van het vaderschap staat hier niet in, dus hiervoor is de informele
rechtsingang niet mogelijk.
Casus 2 – op eigen benen
Karel en Anna zijn al 20 jaar getrouwd en hebben een dochter, Babet (16 jaar). Babet heeft
het thuis niet naar haar zin. Ze vindt dat ze als een klein kind wordt behandeld. Karel en
Anna zijn ondernemers en zijn daarom veel van huis. Babet zorgt dan voor zichzelf. Anna
kan daarom, zo vindt ze zelf, prima voor zichzelf zorgen. Ze doet een opleiding tot
schoonheidsspecialiste. In dat kader gaat ze een arbeidsovereenkomst aan voor 16 uur per
week bij de plaatselijke schoonheidssalon. Omdat ze graag zo snel mogelijk uit huis wil gaan
huurt ze ook een piepkleine studio om de hoek bij de schoonheidssalon. Ze kan er over 4
weken in. De huur bedraag 700,- per maand. Karel en Anna zijn het niet een met de
beslissingen van Babet en willen de overeenkomsten terugdraaien.
Vraag 4
Leg uit of Karel en Anna de overeenkomsten die Babet heeft gesloten ongedaan kunnen
maken.
Babet is minderjarig o.g.v. art. 1:233 BW: zij heeft de leeftijd van 18 jaar nog niet bereikt en
uit de casu blijkt niet dat zij meerderjarig is verklaard. O.g.v. art. 1:245 lid 1 BW staat zij
onder gezag van haar ouders, het gezag ziet volgens art. 1:245 lid 4 BW onder andere op de
, vertegenwoordiging in burgerlijke handelingen, zij zijn dus haar wettelijke
vertegenwoordigers.
Uit art. 1:234 lid 1 BW volgt dat een minderjarige ten aanzien van specifieke
rechtshandelingen bevoegd is deze te verrichten, mits er toestemming is van de wettelijk
vertegenwoordiger, voor zover de wet niet anders betaald. De wet bepaald echter wel anders
ten aanzien van het sluiten van een arbeidsovereenkomst o.g.v. art. 7:447 BW, daarom kan
Babet deze rechtshandeling verrichten zonder toestemming van haar ouders.
Ten aanzien van de huurovereenkomst geldt art. 1:234 BW: er is toestemming vereist, tenzij
de toestemming wordt verondersteld te zijn verleend omdat het in het maatschappelijk
verkeer gebruikelijk is dat Babet met haar leeftijd de desbetreffende handeling verricht.
Echter, het is niet in het maatschappelijk verkeer gebruikelijk dat iemand van 16 jaar een
huurovereenkomst aangaat, zeker nu de huur 700 euro per maand bedraagt, het is niet
gebruikelijk dat iemand van 16 jaar zoveel te besteden heeft. Omdat de handeling zonder
toestemming van haar wettelijk vertegenwoordigers is verricht terwijl toestemming o.g.v. art.
1:234 BW wel vereist was is de handeling vernietigbaar o.g.v. art. 3:32 BW: dit betekent dat
de gevolgen van de handeling zoveel mogelijk ongedaan dienen te worden gemaakt. Karel
en Anna kunnen deze handeling die ziet op de huurovereenkomst dus vernietigen, maar zij
kunnen de arbeidsovereenkomst niet ongedaan maken.
Vervolg casus
De verstandhouding tussen Karel en Anna enerzijds en Babet anderzijds is inmiddels ernstig
verstoord. Babet stort zich daarom volledig op haar relatie met Bas (17 jaar). Babet is nog
net geen 17 jaar als ze zwanger blijkt te zijn van Bas. Hoewel de zwangerschap niet gepland
is, zijn Babet en Bas dolgelukkig. Bas en Babet zijn van plan om dit kindje samen op te
voeden. Hiervoor willen zij trouwen en zelfstandige woonruimte huren. Karel en Anna zijn het
hier evenwel nog steeds niet mee eens. Ook de ouders van Bas zien dit niet zitten.
Vraag 5
Kunnen Babet en/of Bas deze wensen juridisch bewerkstelligen?
Nu Babet moeder wordt kan zij de rechter verzoeken om haar meerderjarig te verklaren
o.g.v. art. 1:253ha BW, dit betekent dat zij hierdoor wordt beschouwd als meerderjarige en
daardoor ook een huurovereenkomst kan aangaan. Bas kan geen meerderjarigverklaring
aanvragen, dit is namelijk specifiek bedoeld voor tienermoeders wel zou hij een verzoek tot
handlichting kunnen indienen o.g.v. art. 1:235 BW, hieronder valt ook het huren van een
woning, mits er toestemming is van de ouders (lid 2).
Echter, de meerderjarigverklaring staat het sluiten van een huwelijk o.g.v. art. 1:31 BW wel in
de weg: huwelijk vereist namelijk echt het bereiken van de leeftijd van 18 jaar voor zowel
vader als moeder. Het is een absoluut huwelijksverbod voor minderjarigen en de
meerderjarigheidsverklaring vormt hier geen uitzondering op.
