Samenvatting - rzl (MSS14a)

RZL
LOBR 1 |




H1: ETHIEK


→ Centrale vraag om ethisch juist te handelen: "wat moet ik doen? Wanneer is
een handeling moreel goed?”
Ethiek = Studie van wat is goed en wat is niet goed  hoe we zouden moeten
handelen




Definitie ethiek (UGent: Prof. Dr. G.
Pennings)
Vroeger
Moraal = Verwijzen naar het geheel van
zeden en gewoonten die door een bepaalde
groep worden gevolgd en aanvaard.


Nu
Ethiek = meer voorbehouden voor
wetenschappelijke studie van de moraal
Moraal = Het geheel van denken en handelen dat verband houdt met het goede
en het rechtvaardige (het juiste)
Sportethiek = de keuzes die een sporter, coach of bestuur maakt, worden vaak
ingegeven door de waarden en normen die hij of zij heeft.




Ethische vragen
Zamelen we geld ik voor Baby Pia (1 persoon redden) of voor palistina (veel
personen redden) ?
Mogen we goedkope kleren kopen?

,Natuurdenkers
1 moreel voor iedereen
Mensenrechten
Vb. “Je mag geen andere mensen doden”
Probleem: waarden en normen niet alleen verschillend per gebied, ook per tijd



Cultuurrelativisten
Verschillende moralen per cultuur (je kunt niet zeggen welke moraal beter of
slechter)
Vb. besnijdenis, zorgen voor ouders



Wat is volgens Aristoteles goed handelen?
Goed handelen = vinden van juiste middenweg tussen twee uitersten, zoals
tussen lafheid en roekeloosheid. Een goed mens handelt met verstand, ervaring
en deugd (moed, eerlijkheid). Het doel van goed handelen is een gelukkig en
zinvol leven leiden.



DEUGDENETHIEK PLICHTSETHIEK UTILITARISME
Aristoteles (384-321 Kant (1724 – 1804) Bentham (1748-1832)
v.C.)
Persoon Handeling Gevolgen
Intensie, context, reden Intensie, context, Gemeenschap
gevolgen niet van
belang, reden wel
Midden Niet liegen, niet stelen Afweging van de som
van goed en slecht
Te idealistisch Niet meetbaar

Grootste deugd = geluk Handel zoals je zelf zou
behandeld wil worden


Moreel dilemma
“Stelen is slecht”  stel dat er een hele arme zwerver is die heel erg honger
heeft en hij steelt een brood. Moet hij daar dan ook voor gestraft worden?
• Wat zegt plichtsethicus?  Stelen is altijd fout, ook bij honger  gestraft
• Wat zegt utilitarist?Toegestaan als het meer geluk dan ongeluk oplevert
 niet gestraft

, Shoppen bij Primark?
• Wat zegt een plichtsethicus?  eerlijkheid en respect voor mensenrechten
 niet kopen
• Wat zegt een utilitarist?  brengt de handeling meer geluk dan leed? 
niet kopen
Baby Pia?
• Wat zegt een plichtsethicus?  Iedereen heeft gelijk recht op zorg 
algemeen geldende regel zijn zodat iedereen gelijke toegang heeft tot
levensreddende zorg
• Wat zegt een utilitarist?  Persoonlijk goed, maatschappelijk misschien
niet efficiënt


Zelfrijdende wagen: Als ongeluk echt niet te vermijden is, wie moet zelfrijdende
wagen dan als eerste keus aanrijden?
• Bevolking: Mensen > Huisdieren, Jong > Oud, Meer > Minder levens




EXAMEN: Wat zouden we doen met transgender in de sport als we een deugd
ethiekus zijn?
Ze mogen meedoen want we kijken naar de persoon  hun intensie is om deel
te nemen aan de maatschappij, kunnen sporten, kunnen winnen, niet om te
profiteren van de situatie
We houden rekening met de context: OL, hoog niveau?




H2: GENDER EN SPORT

Collaborating
Communicatievaardigheden: Vermogen om echt naar anderen te luisteren,
oprechte dialoog aan te moedigen, eigen standpunten vaardig te pleiten,
conflicten constructief te beheren en communicatie aan te passen aan diverse
groepen
Co-creatievaardigheden: Vaardigheden en motivatie om
samenwerkingsrelaties met diverse belanghebbenden op te bouwen, te
ontwikkelen en te faciliteren, gekenmerkt door psychologische veiligheid en
echte co-creatie