Geschreven door studenten die geslaagd zijn Direct beschikbaar na je betaling Online lezen of als PDF Verkeerd document? Gratis ruilen 4,6 TrustPilot
logo-home
Samenvatting

Samenvatting Media: Publiek en Effecten met LESNOTITIES 24-25 17/20

Beoordeling
-
Verkocht
6
Pagina's
126
Geüpload op
06-06-2025
Geschreven in
2024/2025

Volledige samenvatting van het vak media: publiek & effecten gebaseerd op de hoorcolleges. Met eigen notities, voorbeelden en extra uitleg bij concepten/begrippen. Mijn punt van het vak (met minipapers) 17/20. Professor Heidi Vandebosch - Jaar 24-25

Meer zien Lees minder

Voorbeeld van de inhoud

Media: Publiek en Effecten
Inhoud
PUBLIEKSDEEL ...................................................................................................................... 5
1 Algemene inleiding op het publieksdeel ............................................................................. 5
1. Mediagebruik is (deels) selectief ............................................................................................................... 5
2. Media worden gebruikt om behoeften te bevredigen ............................................................................... 6
3. Psychologische/sociale factoren hebben impact op behoeften en (mogelijkheden tot) invulling ervan ... 10
1.1 Mediagebruik - mediarepertorium .......................................................................................................... 10
2 Leeftijd en mediagebruik ................................................................................................ 12
2.1 Inleiding ................................................................................................................................................. 12
2.2 Jongeren ................................................................................................................................................ 12
2.2.1 Cognitieve ontwikkeling.................................................................................................................................13
2.2.2 Het mediagebruik van kinderen/jongeren ..................................................................................................... 14
2.3 “Emerging adults” .................................................................................................................................. 19
2.4 Volwassenen .......................................................................................................................................... 20
2.5 Ouderen ................................................................................................................................................. 20
2.6 Leeftijd & mediagebruik: algemene cijfergegevens ................................................................................ 22
2.7 Leeftijden in de media ............................................................................................................................ 22
3 Sekse/gender en mediagebruik ........................................................................................ 24
3.1 Mannelijk vs vrouwelijk .......................................................................................................................... 24
3.1.1 Voorspellende kracht .................................................................................................................................... 25
3.1.2 Gendersocialisatie ........................................................................................................................................ 26
3.2 Voorstelling van mannen en vrouwen in de media .................................................................................. 26
3.3 Gender en mediagebruik ........................................................................................................................ 28
3.3.1 Kinderen ....................................................................................................................................................... 28
3.3.2 Volwassenen ................................................................................................................................................. 29
3.4 Besluit .................................................................................................................................................... 31
4 Sociale klasse en mediagebruik........................................................................................ 32
4.1 Inleiding ................................................................................................................................................. 32
4.2 Klasse & levensstijl ................................................................................................................................. 35
4.3 Meting van klasse ................................................................................................................................... 36
4.4 Klasse & mediagebruik ........................................................................................................................... 37
4.4.1 Inkomen en bezit van media...........................................................................................................................37
4.4.2 Opleiding en gebruik van media .................................................................................................................... 38
4.4.3 Impact v sociale klasse op internetgebruik .................................................................................................... 39
4.5 Sociale mobiliteit ................................................................................................................................... 40
4.5.1 “Klasse van context” ..................................................................................................................................... 41
4.6 Voorstelling van klassen in de media ...................................................................................................... 42
5 Gezin en mediagebruik ................................................................................................... 44
5.1 Kenmerken van gezin ............................................................................................................................. 44
5.2 Invalshoeken bij onderzoek naar gezinnen en mediagebruik .................................................................. 47
5.3 Plaats van media in gezinsterritorium en tijdsindeling ............................................................................ 48
5.4 Elkaar beïnvloeden ................................................................................................................................. 53
5.4.1 Invloed van ouders op mediagebruik kinderen ............................................................................................... 53
5.4.2 Invloeden van kinderen op ouders ................................................................................................................. 56
5.4.3 Invloeden van broers en zussen (siblings) op mediagebruik ........................................................................... 57
5.5 “Effecten” van media op gezinsleven: twee visies ................................................................................... 57
6 Etniciteit en mediagebruik .............................................................................................. 58
6.1 Inleiding ................................................................................................................................................. 58
6.2 Media en etnische groepen: invalshoeken .............................................................................................. 59
6.2.1 Rol van media in multiculturele samenleving ................................................................................................. 60

1

, 6.2.2 Mediawerkers ............................................................................................................................................... 60
6.2.3 Representatie van etnische groepen ............................................................................................................. 61
6.2.4 Mediagebruik van etnische groepen .............................................................................................................. 62
6.2.5 Effect: adaptatie? .......................................................................................................................................... 63
EFFECTENDEEL .................................................................................................................... 67
7 Algemene inleiding media-effectenonderzoek .................................................................. 67
7.1 Classificatie van media-effecten (onderzoek).......................................................................................... 67
7.1.1 Inhoud .......................................................................................................................................................... 67
7.1.2 Termijn en duur............................................................................................................................................. 68
7.1.3 Soort ............................................................................................................................................................ 68
7.1.4 Direct versus indirect .................................................................................................................................... 69
7.1.5 Niveau van het effect: individueel – maatschappelijk ..................................................................................... 70
7.1.6 Bedoeld of onbedoeld ................................................................................................................................... 70
7.1.7 Richting ........................................................................................................................................................ 70
7.1.8 Verklarende mechanismen .............................................................................................................................71
7.2 Methoden van media-effectenonderzoek ............................................................................................... 72
7.2.1 Soorten onderzoek: ...................................................................................................................................... 72
7.2.2 Problemen: externe geldigheid en causaliteit .................................................................................................75
8 Media en criminaliteit/geweld.......................................................................................... 76
8.1 Effectenonderzoek: ................................................................................................................................ 76
8.2 Theoretisch model ter verklaring van het mediagebruik ......................................................................... 76
8.2.1 Achtergrondvariabelen die het mediagebruik kunnen verklaren (1) : ...............................................................77
8.2.2 Gevangenschapgerelateerde variabelen die het mediagebruik kunnen verklaren (2): .................................... 79
8.3 Methode: combinatie van kwantitatief en kwalitatief onderzoek ........................................................... 81
8.4 Resultaten: beschrijving voornaamste (media)variabelen ....................................................................... 81
9 Media en seksualiteit ...................................................................................................... 85
9.1 Seksualiteit in de mainstream media ...................................................................................................... 85
9.1.1 Televisie ........................................................................................................................................................ 85
9.1.2 Reclame: “sex sells” ...................................................................................................................................... 87
9.1.3 Videoclips: .................................................................................................................................................... 87
9.1.4 Effecten ........................................................................................................................................................ 88
9.2 Pornografie ............................................................................................................................................ 89
9.2.1 Effecten ........................................................................................................................................................ 90
10 Media en stereotypering ............................................................................................. 92
10.1 Inleiding ................................................................................................................................................. 92
10.1.1 Sociaal cognitieve benadering....................................................................................................................... 93
10.1.2 Culturele benadering .................................................................................................................................... 93
10.1.3 Integratie van beide perspectieven? .............................................................................................................. 93
10.2 Stereotype als schema ........................................................................................................................... 94
10.2.1 Schema’s: soorten......................................................................................................................................... 94
10.2.2 Ontstaan van schema’s ................................................................................................................................. 95
10.2.3 Invloed van schema’s op nieuwe informatie ................................................................................................... 95
10.3 Assumpties ivm stereotypen .................................................................................................................. 96
10.4 Definitie van “stereotype” ...................................................................................................................... 96
10.5 Functies van stereotypen........................................................................................................................ 97
10.6 Stereotypen meten ................................................................................................................................ 97
10.6.1 Vrije antwoorden .......................................................................................................................................... 97
10.6.2 Adjectieven checklijst ................................................................................................................................... 97
10.6.3 Semantisch differentiaal ............................................................................................................................... 98
10.6.4 Implicit association test ................................................................................................................................ 98
10.7 Stereotiepe mediavoorstellingen ........................................................................................................... 98
10.7.1 Effecten van (contra)stereotiepe mediavoorstellingen .................................................................................. 98
11 Media en gezondheid ............................................................................................... 101
11.1 Alcoholgerelateerde media-inhouden & effecten op (determinanten van) alcoholgebruik .................... 103
11.1.1 Alcoholreclame ............................................................................................................................................103
11.1.2 Alcohol in film/op tv .................................................................................................................................... 104

2

, 11.1.3 Alcohol op social media .............................................................................................................................. 105
11.2 Rookgerelateerde media-inhouden & effecten op (determinanten van) rookgedrag ............................. 106
11.2.1 Tabaksreclame ............................................................................................................................................ 106
11.2.2 Roken in film/ op TV .....................................................................................................................................107
11.2.3 Roken en alcohol in games .......................................................................................................................... 108
11.3 Mediavoorstellingen van risicovol autorijden & effecten op (determinanten van) rijgedrag .................. 108
11.4 Media-inhouden gerelateerd aan voeding en uiterlijk & effecten op (determinanten van) eetgedrag .... 109
11.4.1 Obesitas en anorexia ................................................................................................................................... 109
11.4.2 Media en zwaarlijvigheid bij jongeren .......................................................................................................... 109
11.4.3 Voedingsreclame ........................................................................................................................................ 109
11.4.4 Media en anorexia........................................................................................................................................ 111
11.4.5 Evolutie in schoonheidsidealen .................................................................................................................... 111
12 Media en schoolprestaties..........................................................................................113
12.1 Televisiekijken en algemene schoolprestaties: theorieën & resultaten ................................................... 113
12.1.1 Theorieën .................................................................................................................................................... 113
12.1.2 Resultaten ...................................................................................................................................................114
12.2 Impact van smartphone-gebruik – theorieën / verklaringsmechanismen .............................................. 115
13 To use or to not use (online) media? That is the question .............................................. 116
13.1 Digital wellbeing .................................................................................................................................. 116
13.1.1 “Wellbeing” en “illbeing” ............................................................................................................................. 119
13.1.2 Meta-reviews over sociale media en welbevinden ....................................................................................... 120
13.2 Digitale disconnectie (ontkoppeling) .................................................................................................... 122
13.2.1 Waarom, hoe, wanneer en voor wie werkt digitale disconnectie? .................................................................125
13.3 Effect van “sociale media detox”? ......................................................................................................... 126


Dit document bevat een samenvatting van de lessen/ppt’s van prof. dr. Heidi Vandebosch, aangevuld
met notities uit de les.




3

,Inhoud

• Publiek: leeftijd, geslacht, etnische achtergrond, familie, klasse & mediagebruik
• Effecten: criminaliteit, seksualiteit, gezondheid, schoolprestaties, stereotypering

Leerdoeleinden

• Kennis van theorieën en empirische gegevens ivm mediapubliek en - effecten, eigen
mediagebruik en dat van anderen kritisch analyseren

Algemene informatie

• Studiemateriaal: lesnotities + reader (Universitas)+ discussieteksten studentenportaal
o Reader= uitgebreider dan lessen & nuttig voor mini-papers
• Evaluatievorm
o Individuele mini-paper over mediagebruik van persoon + verklaring: 5 punten. (28/3– 16
uur)
o Individuele mini-paper (8 blz.) over gerapporteerd media-effect: 5 punten. (23/5 – 16
uur)
o Schriftelijk (semester)examen: 10 punten.
▪ Kennis van theorieën, gelijkenissen en verschillen zien, theorieën toepassen,
onderzoeksresultaten kunnen interpreteren (theorieën bevestigd of niet?),
hedendaagse mediagebruiks/effectfenomenen kunnen becommentariëren
vanuit inzichten cursus….
▪ Artikel vb beoordelen met onze kennis
• Om te kunnen slagen: drie onderdelen moeten zijn afgelegd! Niet geslaagd? Enkel (en alleen
die) die onderdelen waarvoor geen voldoende opnieuw afleggen




4

,PUBLIEKSDEEL

1 Algemene inleiding op het publieksdeel
3basisuitgangspunten:




1. Mediagebruik is (deels) selectief
• Wordt beïnvloed door externe factoren; sociale factoren (vb kinderen), algoritmes,
• Dus niet helemaal een persoonlijke keuze
• “Selective exposure” benaderingen = het feit dat je zelf beslissingen maakt
o Affectgebaseerde theorieën
o Persoonlijkheidsfactoren ; wie je bent als persoon (deze cursus minder op ingaan) –
introverten telefoneren niet graag – extraverten ga je vb op sm herkennen door meer te
posten in groter gezelschap ; de manier waarop we ons op sm gedragen toont wie we
echt zijn
o Sociologische factoren ; sociale kenmerken/identiteit (wel op ingaan)
o Uses and gratifications = overkoepelende perspectief waarbij de andere theorieën ook
aansluiten ; wat doen mensen met media (<> wat doet media met mensen)




▪ Vertrekt van wie we zijn → behoeftes worden op verschillende manieren
ingevuld oa (s)m → kan leiden tot specifiek mediagebruik en dan zijn de
behoeftes bevredigd of niet!
▪ Ook andere gevolgen mogelijk: naast contact met vrienden zie je ook andere
inhouden zoals geweld → nieuwe gevolgen die je niet had bedoeld
5

, 2. Media worden gebruikt om behoeften te bevredigen




• Als je alle categorieën gaat bekijken zie je dat er een aantal vaker terugkomen

Affectgerelateerde behoeften

o Emoties= “…biologically endowed processes that permit extremely quick appraisals of
situations and equally rapid preparedness to act…”.
▪ Zorgen dat we als persoon snel kunnen reageren
▪ Lichaam gaat zich voorbereiden op aantal acties
▪ Geleid tot neiging van bepaalde handelingen te stellen
o Gevoel/ feelings= bewust ervaren emotie
▪ Inschattingen van wat we op dat moment ervaren
▪ Subjectieve interpretatie van wat je meemaakt
o Mood= langdurend (paar dagen), niet gerelateerd aan een specifieke situatie
o Affect= overkoepelende term voor al die soorten van ervaringen
• Benaderingen bij studie emotie
o Verschillende dimensies (cfr. SAM), bv. opwinding (arousal), richting (valence),
dominantie (dominance) ; kenmerken van emoties
o Concrete emoties: blijdschap, angst, kwaadheid, afkeer, verdriet (= basisemoties) ;
emoties labelen

o SAM Self-assessment Manikin:




6

Documentinformatie

Geüpload op
6 juni 2025
Aantal pagina's
126
Geschreven in
2024/2025
Type
SAMENVATTING
€10,96
Krijg toegang tot het volledige document:

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kan je een ander document kiezen. Je kan het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Maak kennis met de verkoper

Seller avatar
De reputatie van een verkoper is gebaseerd op het aantal documenten dat iemand tegen betaling verkocht heeft en de beoordelingen die voor die items ontvangen zijn. Er zijn drie niveau’s te onderscheiden: brons, zilver en goud. Hoe beter de reputatie, hoe meer de kwaliteit van zijn of haar werk te vertrouwen is.
UA2526 Universiteit Antwerpen
Bekijk profiel
Volgen Je moet ingelogd zijn om studenten of vakken te kunnen volgen
Verkocht
20
Lid sinds
1 jaar
Aantal volgers
1
Documenten
6
Laatst verkocht
1 maand geleden

0,0

0 beoordelingen

5
0
4
0
3
0
2
0
1
0

Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen