📘
Hoofdstuk 5: Mensbeeld, Zorgmodellen en Ethische Visies
5.1 Wat is een mensbeeld?
Een mensbeeld is een visie op de mens en zijn wezen. Het vormt de basis voor hoe we
denken over gezondheid en welzijn, en beïnvloedt de manier waarop hulpverleners omgaan
met cliënten. Mensbeelden verschillen afhankelijk van cultuur, opvoeding,
levensbeschouwing en persoonlijkheid.
5.1.1 Waarom is een mensbeeld belangrijk?
Bij het beoordelen van situaties rond gezondheid en welzijn vertrek je vanuit een bepaald
mensbeeld. Dit bepaalt hoe je met anderen omgaat en hoe je hulp verleent. Ieder mens is
uniek, maar we delen ook overeenkomsten.
5.1.2
Dualistisch mensbeeld (Descartes)
De mens bestaat uit twee gescheiden delen: lichaam en geest.
Het lichaam is als een machine (bv. bloedsomloop).
De geest (denken, voelen) staat los van het lichaam.
Psychisch en lichamelijk functioneren beïnvloeden elkaar niet.
5.1.3
Holistisch mensbeeld
De mens is een geheel waarin lichaam, geest, sociaal en spiritueel niet los van elkaar
staan.
Deze componenten werken voortdurend op elkaar in.
Alles beïnvloedt gezondheid en welzijn.
, 5.1.4
Verschillende visies op de mens (continuüm van mensbeelden)
Er zijn uiteenlopende beelden van de mens, zoals:
De mens is een vrij en zelfstandig wezen met eigen keuzes.
De mens is van nature goed, gericht op groei en ontwikkeling.
De mens is veranderlijk, open voor invloeden van buitenaf.
De mens is uniek en individueel, maar ook sociaal en rationeel.
De mens wordt soms gedreven door onbewuste motieven.
De mens is spiritueel en zoekt zingeving.
De mens is beïnvloedbaar door milieu, erfelijkheid of opvoeding.
Sommigen geloven dat de mens van nature slecht is.
De mens is een logisch en verstandelijk wezen.
5.2 Het mensbeeld van
Martha Rogers
Holistisch mensbeeld: de mens is een open systeem dat continu in wisselwerking staat
met zijn omgeving.
5 basisprincipes:
1. De mens is meer dan de som van zijn delen.
2. Er is een voortdurende interactie tussen mens en omgeving.
3. De mens ontwikkelt zich in één richting door de tijd.
4. Het leven toont herkenbare patronen.
5. De mens kan denken, voelen, verbeelden en communiceren.
5.3 Zorgvisies en benaderingen
5.3.1
Separatie
Mensen die “anders” zijn, worden vaak apart gezet.
Voorbeeld: instellingen voor ouderen of mensen met een beperking.
5.3.2
Hoofdstuk 5: Mensbeeld, Zorgmodellen en Ethische Visies
5.1 Wat is een mensbeeld?
Een mensbeeld is een visie op de mens en zijn wezen. Het vormt de basis voor hoe we
denken over gezondheid en welzijn, en beïnvloedt de manier waarop hulpverleners omgaan
met cliënten. Mensbeelden verschillen afhankelijk van cultuur, opvoeding,
levensbeschouwing en persoonlijkheid.
5.1.1 Waarom is een mensbeeld belangrijk?
Bij het beoordelen van situaties rond gezondheid en welzijn vertrek je vanuit een bepaald
mensbeeld. Dit bepaalt hoe je met anderen omgaat en hoe je hulp verleent. Ieder mens is
uniek, maar we delen ook overeenkomsten.
5.1.2
Dualistisch mensbeeld (Descartes)
De mens bestaat uit twee gescheiden delen: lichaam en geest.
Het lichaam is als een machine (bv. bloedsomloop).
De geest (denken, voelen) staat los van het lichaam.
Psychisch en lichamelijk functioneren beïnvloeden elkaar niet.
5.1.3
Holistisch mensbeeld
De mens is een geheel waarin lichaam, geest, sociaal en spiritueel niet los van elkaar
staan.
Deze componenten werken voortdurend op elkaar in.
Alles beïnvloedt gezondheid en welzijn.
, 5.1.4
Verschillende visies op de mens (continuüm van mensbeelden)
Er zijn uiteenlopende beelden van de mens, zoals:
De mens is een vrij en zelfstandig wezen met eigen keuzes.
De mens is van nature goed, gericht op groei en ontwikkeling.
De mens is veranderlijk, open voor invloeden van buitenaf.
De mens is uniek en individueel, maar ook sociaal en rationeel.
De mens wordt soms gedreven door onbewuste motieven.
De mens is spiritueel en zoekt zingeving.
De mens is beïnvloedbaar door milieu, erfelijkheid of opvoeding.
Sommigen geloven dat de mens van nature slecht is.
De mens is een logisch en verstandelijk wezen.
5.2 Het mensbeeld van
Martha Rogers
Holistisch mensbeeld: de mens is een open systeem dat continu in wisselwerking staat
met zijn omgeving.
5 basisprincipes:
1. De mens is meer dan de som van zijn delen.
2. Er is een voortdurende interactie tussen mens en omgeving.
3. De mens ontwikkelt zich in één richting door de tijd.
4. Het leven toont herkenbare patronen.
5. De mens kan denken, voelen, verbeelden en communiceren.
5.3 Zorgvisies en benaderingen
5.3.1
Separatie
Mensen die “anders” zijn, worden vaak apart gezet.
Voorbeeld: instellingen voor ouderen of mensen met een beperking.
5.3.2
