Hoofdstuk 1: Inleiding antropologie
Documentaire From The Ashes, The World Trade Center Rises
Again
De WTC Torens vormen een symbool van de manier van leven, het succes en de cultuur van de Amerikaanse
samenleving. Bij vernietiging verliest deze samenleving een deel van zichzelf.
Wanneer iets tragisch gebeurd, gaat men niet alleen rouwen wat er verloren is geraakt, maar gaan op zoek naar
betekenis die de toekomst in banen leidt. Een samenleving overkomt dit door sterker en wijzer te groeien. Eerst
worden te verloren vrienden / familieleden gerouwd en herdacht. Het monument voor de aanslag op de WTC
Torens vormt een serene plek om dit te doen. Het gat vormt een ‘void’ die het verlies visualiseert. De terminal brengt
ook allemaal sporen samen bij de WTC Torens. Er moest goed worden nagedacht over een manier om de plaats
verder te laten functioneren zoals het oorspronkelijk bedoeld was, op een veilige manier. Deze veiligheid hebben ze
op een subtiele manier gedaan: sterk glas, dikke lagen beton,… Het is de veiligste toren, zodat geschiedenis zichzelf
niet herhaald. Hiermee toont de samenleving hoe ze het gruwelijk incident kunnen overkomen. Het heelt een
wonde in de samenleving.
The Port Authority of New York and New Jersey, de eigenaars van de World Trade Center, wijden deze documentaire
toe aan de mensen die gewond zijn geraakt of hun leven hebben verloren tijdens de terroristische aanval.
1 Actoren
Christopher O. Ward, executive director. “It was at a scale that said: That’s who we are in a way”.
David Samson, chairman in the Board of Commision. “It was a symbol of our way of life, of our success, of our
culture”.
Steven P. Plate, director bij WTC Construction. “When the towers went down, I remember my son crying” “Dad we
lost our home”.
Alan L. Reiss, deputy director bij WTC Construction. “It’s the only place I worked, it was my home away from home”.
“My house disappeared”.
Het valt op dat alle sprekers oude mannen zijn in pakken. Het is een beperkte groep die hier agency heeft. Zij
mogen bepalen hoe architectuur vorm krijgt en voor wat die zal dienen.
De verteller is Tom Hanks, waardoor je in een blije sfeer terechtkomt met een goed einde. Begeleid door de
filmachtige muziek krijgen we een betekenisvormgeving van een soort heldenfilm.
Ze vertellen over de hele Amerikaanse natie, ze benoemen ook de internationale gemeenschap. Ze gaan ervan uit
dat wij met respect gaan kijken naar Amerika. Ze spreken ook over kinderen: dat ze er naartoe gaan met school en
dat ze met deze uitstap gaan leren over Amerika. Ze spreken ook over de individuele slachtoffers, die ze als helden
bestempelen en de nabestaanden.
2 Betekenissen
- De site moet een memorial worden, een serene plek zijn om te rouwen.
- De site moet een soort museum worden, het moet een plek zijn om te leren.
- De site moet een nieuwe toren krijgen die groter is dan de vorige, maar ook veel veiliger.
- De site moet de Amerikaanse identiteit tonen: ‘That’s who we are’. Sterk, veerkrachtig,… en niet angst.
- De site moet een symbool zijn van het succes en de levensstijl zijn van Amerika.
- De site moet een teken zijn van wederopstanding.
3 Kritieken
Deze voorstelling legt het patriottisme en nationalisme bloot van een land waarin kinderen elke dag op school de
vlag moeten groeten. (Het MAGA idee).
We krijgen hier een louter top-down-perspectief, in plaats van bottom-up. Wat met de stem van vrouwen, kinderen,
buurtbewoners,…?
Willen deze mannen de site niet vooral tot een toeristische trekpleister maken? Willen ze niet gewoon geld
verdienen? De documentaire wordt een vertoog van economische belangen.
1
,Horen we niet te veel de nadruk om architectuur als een artistiek object. Wordt van deze plaats een prestige plaats
gemaakt? Wie wordt daar beter van? De rijke mannen in pak?
Doing Anthropology
Antropologen observeren en converseren met mensen om te vragen wat ze denken (fieldwork). Ze doen ook dingen
met deze mensen. Antropologen participeren én observeren dus. Dit helpt om betere vragen te stellen. Het gaat
over het verbinden van het sociale met het culturele leven. Het is door er veel te zijn, dat je een beeld krijgt van het
‘binnenste leven’ van mensen.
Vandaag de dag hebben antropologen vooral te maken met vragen over gezondheid, relaties van macht tussen de
sexen,… Vooral dus ethische en morele vragen.
Antropologen voeren een veldonderzoek uit; ze observeren niet alleen, maar converseren en participeren ook.
Hierdoor kunnen ze diepgaande en gerichte vragen stellen.
Antropologie
1 Waarom?
Antropologen willen iets onthullen / zichtbaar maken. Dat iets is een wereld die je niet met het blote oog kan zien,
maar wel belangrijk is. Het gaat niet over fysieke, maar symbolische realiteit: betekenissen en
vanzelfsprekendheden.
Antropologie helpt om inzicht te krijgen in onze cultuur en de samenleving: om het vertrouwde te ontmaskeren als
vreemd en niet vanzelfsprekend.
Mindmap 1: Hetgeen wat vreemd is, vertrouwd maken en omgekeerd: hetgeen wat vertrouwd is, vreemd maken. Zo
krijg je een nieuwen relativerende blik op het sociale en culturele leven.
Voorbeelden: een handdruk geven. Tijdens Corona werd dat plots niet meer vanzelfsprekend / normaal. Het werd
niet meer als normaal of gepast gezien. Het omgekeerde gebeurde met het mondmasker. Voor Corona was het raar
of niet gepast om het te dragen hier, tijdens Corona werd het de norm. Roken op een trein was vroeger normaal, nu
absoluut niet meer. Vandaag is dat niet meer vertrouwd. Een gordel dragen is nu normaal, maar dat is het zeker niet
altijd geweest. Gemengde scholen zijn ook een relatief niet principe. Het idee van wat mannelijk was veranderd.
Vroeger waren pruiken en hakken mannelijk, nu is dit juist het omgekeerde. Ook bij architectuur zien we dit.
Vroeger baadde men in een kuip met water, er was nog niet echt zo’n badkamer.
We worden plots heel bewust van hoe we bepaalde dingen altijd gedaan hebben en welke betekenis dit ook had.
2 Wat?
Antropologen onderzoeken gedeelde betekenissen / vanzelfsprekendheden. Ze stellen zich de vraag: “Welke inhoud
of betekenis geven we in bepaalde contexten aan…”. Ze onderzoeken cultuur: hoe we de chaos van het leven
ordenen / begrijpen.
Mindmap 2: de gedeelde betekenissen / common senses die we geven aan onze leefwereld worden bepaald door
contexten (ze worden bepaald door omgeving waarin we leven), de variaties (ze lopen uiteen) en ervaringen (ze
komen tot stand in lichamelijke praktijken).
3 Hoe?
Antropologen doen veldwerk. Ze praten, observeren, in gesprek gaan, vragen stellen en dingen doen. Hun
belangrijkste methode is de participerende observatie: een combinatie van enerzijds meedoen en anderzijds
waarnemen.
Antropologen gaan in de schoenen staan van mensen. Ze stellen zich open voor de andersheid om zich te
verwonderen over een leefwereld die nog vreemd is.
Die open benadering is heel belangrijk. Door veldwerk uit te voeren gaan ze participeren en observeren. Door
dingen te beschrijven gaan ze ook dingen verklaren. Ze gaan proberen dingen te begrijpen, in plaats van de
oordelen. Ze willen de holistische samenhang onderzoeken en ze verbinden. Ook het verhalende is een deel
hiervan, dit is typisch voor het kwalitatief onderzoek. Ze gaan zich nauw betrekken, ze laten zich onderdompelen.
,Hoofdstuk 2: Stedelijkheid in New York (Setha Low)
The memorialization of September 11
1 Waarom?
“Setha M. Low, the graduate center, the city university of new york”
Ze werkt en woont in New York zelf. Ze heeft al vaker onderzoek gedaan naar publieke ruimte. Ze vermeld ook al
vroeg de term ‘social distance’. Ze heeft ook een antropologisch boek uitgebracht. De eerste antropologen, in de 19de
eeuw, zochten verre culturen op. Deze beschreven ze als ‘primitieve’ samenlevingen die zogezegd nooit
veranderden of moderner werden. Vanaf het midden van de 20ste eeuw kwam een einde aan dit exotisch en
romantisch denken. Men ging ook ‘thuis’ veldwerk doen en zo de vreemdheid van de eigen cultuur gaat
blootleggen.
A) Wat is hiervan het gevolg voor haar studie van / in deze stad?
B) Dit heeft echter gevolgen en dus ook nadelen: het routineuze wordt zo vanzelfsprekend voor de insiders van een
cultuur dat ze er blind voor worden. Een conflict of bijzondere gebeurtenis kan er toch voor zorgen dat die
alledaagse betekenissen en manieren van handelen voelbaar, versterkt of aangevochten worden. Wat geen
nadeel is is de bewering dat ze niet objectief kan zijn. Eender wie kan niet objectief zijn, daarvoor hoef je niet per
se onderdeel te zijn van een bepaalde cultuur / … Een neutraal standpunt kun je onmogelijk innemen, ook niet
als onderzoeker. Er is sprake van intersubjectiviteit. Je wordt altijd gekleurd door je achtergrond, interesses,
culturele en sociale contexten,… Wat moet je dan wel doen? Je moet reflecteren op jouw positie. Je hebt de
opdracht om open / transparant te zijn over de manier waarop je onderzoek doet.
C) Naast nadelen zijn er ook een aantal voordelen. Low is zelf ervaringsdeskundige en kan ook daarover schrijven en
reflecteren. Ze kan haar eigen subjectiviteit objectiveren. Ze kent de stad van binnenuit en moet de taal en de
impliciete codes (vanzelfsprekendheden) niet leren kennen. Dit geeft haar vele ‘praktische’ voordelen. Haar
betrokkenheid lijkt voor haar ook een grote bron van motivatie te zijn om haar inzichten en interesses in het
concept publieke ruimte te verrijken.
D) Geldt dat ook voor architecten? Waarom zou je liever wel / niet in je eigen leefwereld bouwen?
“My contribution to understanding how the memorial process works has been to analyze what downtown residents
say about their experience of September 11 and its aftermath, to record their feelings about a memorial, and, in so
doing, to contest, expand, and modify the dominant media and governmental representations of September 11 and
of the formal memorial process.”
Deze bijdrage aan het begrijpen van de werking van het herdenkingsproces bestond uit het analyseren van wat
bewoners van de binnenstad zeggen over hun ervaring van 11 september en de nasleep ervan, het vastleggen van
hun gevoelens over een herdenking en, door dit te doen, het aanvechten, uitbreiden en wijzigen van de dominante
voorstellingen van de media en de overheid over 11 september en het formele herdenkingsproces.
A) Ze wil wel degelijk iets gaan contesteren en veranderen, niet enkel waarnemen. Ze wil enerzijds kritisch kijken
naar de representatie van 9/11 in de dominante media en de overheid. Ze wil deze zelfs verruimen en aanpassen
met andere kijken: die van de lokale bevolking. Anderzijds wil ze het proces van herdenking bekijken.
B) Dit maakt haar een emanciperende onderzoeker omdat je kunt stellen dat Low een democratisch tekort
vaststelt en luistert naar de lokale bevolking en ze zo een stem geeft. Als het niet lukt om verandering te
brengen, wil ze toch zeker luisteren en begrijpen.
C) Ze heeft inderdaad een gekleurdheid, dit is niet te vermijden. De wereld van betekenissen willen kennen door
jezelf als onderzoeker weg te denken is als kijken zonder ogen. Dit zie je ook in fotografie: via perspectieven,…
ervaar je een zelfde plaats op een andere manier.
D) Objectiviteit is een illusie als het gaat over het interpreteren / begrijpen van een ervaring / leefwereld.
Interpretaties liggen niet vast, ze zijn niet juist of fout. De illusie van objectiviteit gaat daarentegen niet over
feiten, zoals aantallen die wel juist of fout zijn.
E) Hoe zit het dan met jouw positie als architect?
3
, 2 De kern
Setha Low wil duidelijk maken dat er een spanning is tussen de officiële betekenisgeving aan het World Trade
Center, gevormd door politieke en economische machtshebbers, en de persoonlijke betekenissen die lokale
bewoners eraan toekennen. Terwijl het dominante narratief zich richt op een herdenkingsruimte voor een
wereldwijde gemeenschap, ervaren New Yorkers en vooral bewoners van de binnenstad het vanuit hun eigen lokale
geschiedenis en dagelijks leven. Deze lokale perspectieven zijn net zo belangrijk voor de herdenking als de officiële
verhalen. Het etnografische onderzoek richt zich op hoe persoonlijke verhalen over verlies zich verhouden tot en
soms botsen met de massamedia en overheidsrepresentaties van 11 september.
Ze stelt dus vast dat er 2 manieren van spreken / denken zijn: dominant en lokaal. Het gaat over de heropbouw na
de aanslag op de WTC Torens. Er is een verschil in betekenisgeving tussen de massamadia en de ‘downtown’
bewoners.
3 Het probleem
“Many nonprofit organizations and nearby neighborhoods continue to demand a voice in the formal memorial
process, but they have not received official recognition, and there is no indication that local meanings and concerns
will be included in the design of the memorial, much less in the planning of the overall site.”
Het probleem is dat veel non-profitorganisaties en lokale bewoners een stem blijven eisen in het formele
herdenkingsproces. Toch krijgen ze geen officiële erkenning. Er is ook geen indicatie dat lokale betekenissen en
zorgen zullen worden meegenomen in het ontwerp van het monument, laat staan in de planning van de algehele
locatie.
Ze stelt een interessant probleem vast: het is namelijk heel opvallend, juist niet alledaags. Ze is in staat om via dit
conflict iets anders bloot te leggen: de relatie tussen de overheid en burgers. Hoe gaan burgers om met publieke
ruimte? Welke invulling geeft de overheid eraan? Ze geven ons inzicht in de alledaagse omgang met onze
leefwereld.
3.1 Sociaal
Het is een sociale kwestie. Het kan ons veel leren over wie wij zijn en hoe we naar onszelf en anderen kijken:
identiteit. De opbouw van het monument onthult hoe de overheid een (inter)nationale identiteit wil construeren: de
sterke Amerikaan. Dit kan verschillen met de visie van de lokale bewoner. Daarnaast is er een vraag naar cohesie /
groepsgevoel. Gaat de manier waarop het monument vorm krijgt bijdragen tot een groepsgevoel? Het heeft ook te
maken met kwesties van ongelijkheid. De lokale bewoner worden vergeten en worden geen deel van het verhaal.
3.2 Cultureel
Dit gaat over hoe we betekenis geven aan onze leefwereld. We kunnen stellen dat hier via architectuur een
eenzijdig verhaal ontstaat: het nationalistisch verhaal. Het woord ‘cultuur’ is dan ook afgeleid van het Latijnse
werkwoord colere, bouwen. We hebben hier te maken met een traumatische ervaring die ervoor gezorgd heeft dat
er gevoelens van angst ontstonden en dat de wereld onvoorspelbaar werd. Je wordt opeens heel bewust van alles.
Het verhaal dat hier architecturaal wordt gevormd, de nieuwe betekenis, wordt slechts door een beperkte groep
ingevuld.
4 De onderzoeksvragen
“Why have the politically and economically powerful frozen the moment of September 11 for memorialization and
co-opted its commemoration, rather than deal with the messy and imperfect ongoing public input into the
commemoration process? Why have local meanings and vernacular strategies of memorialization been
marginalized and ultimately excluded from the national and municipal discourse? What is the perceived or real
threat of recognizing the legitimacy of local residents, survivors', and bereaved families' claims to participate in the
decision-making process?”
Documentaire From The Ashes, The World Trade Center Rises
Again
De WTC Torens vormen een symbool van de manier van leven, het succes en de cultuur van de Amerikaanse
samenleving. Bij vernietiging verliest deze samenleving een deel van zichzelf.
Wanneer iets tragisch gebeurd, gaat men niet alleen rouwen wat er verloren is geraakt, maar gaan op zoek naar
betekenis die de toekomst in banen leidt. Een samenleving overkomt dit door sterker en wijzer te groeien. Eerst
worden te verloren vrienden / familieleden gerouwd en herdacht. Het monument voor de aanslag op de WTC
Torens vormt een serene plek om dit te doen. Het gat vormt een ‘void’ die het verlies visualiseert. De terminal brengt
ook allemaal sporen samen bij de WTC Torens. Er moest goed worden nagedacht over een manier om de plaats
verder te laten functioneren zoals het oorspronkelijk bedoeld was, op een veilige manier. Deze veiligheid hebben ze
op een subtiele manier gedaan: sterk glas, dikke lagen beton,… Het is de veiligste toren, zodat geschiedenis zichzelf
niet herhaald. Hiermee toont de samenleving hoe ze het gruwelijk incident kunnen overkomen. Het heelt een
wonde in de samenleving.
The Port Authority of New York and New Jersey, de eigenaars van de World Trade Center, wijden deze documentaire
toe aan de mensen die gewond zijn geraakt of hun leven hebben verloren tijdens de terroristische aanval.
1 Actoren
Christopher O. Ward, executive director. “It was at a scale that said: That’s who we are in a way”.
David Samson, chairman in the Board of Commision. “It was a symbol of our way of life, of our success, of our
culture”.
Steven P. Plate, director bij WTC Construction. “When the towers went down, I remember my son crying” “Dad we
lost our home”.
Alan L. Reiss, deputy director bij WTC Construction. “It’s the only place I worked, it was my home away from home”.
“My house disappeared”.
Het valt op dat alle sprekers oude mannen zijn in pakken. Het is een beperkte groep die hier agency heeft. Zij
mogen bepalen hoe architectuur vorm krijgt en voor wat die zal dienen.
De verteller is Tom Hanks, waardoor je in een blije sfeer terechtkomt met een goed einde. Begeleid door de
filmachtige muziek krijgen we een betekenisvormgeving van een soort heldenfilm.
Ze vertellen over de hele Amerikaanse natie, ze benoemen ook de internationale gemeenschap. Ze gaan ervan uit
dat wij met respect gaan kijken naar Amerika. Ze spreken ook over kinderen: dat ze er naartoe gaan met school en
dat ze met deze uitstap gaan leren over Amerika. Ze spreken ook over de individuele slachtoffers, die ze als helden
bestempelen en de nabestaanden.
2 Betekenissen
- De site moet een memorial worden, een serene plek zijn om te rouwen.
- De site moet een soort museum worden, het moet een plek zijn om te leren.
- De site moet een nieuwe toren krijgen die groter is dan de vorige, maar ook veel veiliger.
- De site moet de Amerikaanse identiteit tonen: ‘That’s who we are’. Sterk, veerkrachtig,… en niet angst.
- De site moet een symbool zijn van het succes en de levensstijl zijn van Amerika.
- De site moet een teken zijn van wederopstanding.
3 Kritieken
Deze voorstelling legt het patriottisme en nationalisme bloot van een land waarin kinderen elke dag op school de
vlag moeten groeten. (Het MAGA idee).
We krijgen hier een louter top-down-perspectief, in plaats van bottom-up. Wat met de stem van vrouwen, kinderen,
buurtbewoners,…?
Willen deze mannen de site niet vooral tot een toeristische trekpleister maken? Willen ze niet gewoon geld
verdienen? De documentaire wordt een vertoog van economische belangen.
1
,Horen we niet te veel de nadruk om architectuur als een artistiek object. Wordt van deze plaats een prestige plaats
gemaakt? Wie wordt daar beter van? De rijke mannen in pak?
Doing Anthropology
Antropologen observeren en converseren met mensen om te vragen wat ze denken (fieldwork). Ze doen ook dingen
met deze mensen. Antropologen participeren én observeren dus. Dit helpt om betere vragen te stellen. Het gaat
over het verbinden van het sociale met het culturele leven. Het is door er veel te zijn, dat je een beeld krijgt van het
‘binnenste leven’ van mensen.
Vandaag de dag hebben antropologen vooral te maken met vragen over gezondheid, relaties van macht tussen de
sexen,… Vooral dus ethische en morele vragen.
Antropologen voeren een veldonderzoek uit; ze observeren niet alleen, maar converseren en participeren ook.
Hierdoor kunnen ze diepgaande en gerichte vragen stellen.
Antropologie
1 Waarom?
Antropologen willen iets onthullen / zichtbaar maken. Dat iets is een wereld die je niet met het blote oog kan zien,
maar wel belangrijk is. Het gaat niet over fysieke, maar symbolische realiteit: betekenissen en
vanzelfsprekendheden.
Antropologie helpt om inzicht te krijgen in onze cultuur en de samenleving: om het vertrouwde te ontmaskeren als
vreemd en niet vanzelfsprekend.
Mindmap 1: Hetgeen wat vreemd is, vertrouwd maken en omgekeerd: hetgeen wat vertrouwd is, vreemd maken. Zo
krijg je een nieuwen relativerende blik op het sociale en culturele leven.
Voorbeelden: een handdruk geven. Tijdens Corona werd dat plots niet meer vanzelfsprekend / normaal. Het werd
niet meer als normaal of gepast gezien. Het omgekeerde gebeurde met het mondmasker. Voor Corona was het raar
of niet gepast om het te dragen hier, tijdens Corona werd het de norm. Roken op een trein was vroeger normaal, nu
absoluut niet meer. Vandaag is dat niet meer vertrouwd. Een gordel dragen is nu normaal, maar dat is het zeker niet
altijd geweest. Gemengde scholen zijn ook een relatief niet principe. Het idee van wat mannelijk was veranderd.
Vroeger waren pruiken en hakken mannelijk, nu is dit juist het omgekeerde. Ook bij architectuur zien we dit.
Vroeger baadde men in een kuip met water, er was nog niet echt zo’n badkamer.
We worden plots heel bewust van hoe we bepaalde dingen altijd gedaan hebben en welke betekenis dit ook had.
2 Wat?
Antropologen onderzoeken gedeelde betekenissen / vanzelfsprekendheden. Ze stellen zich de vraag: “Welke inhoud
of betekenis geven we in bepaalde contexten aan…”. Ze onderzoeken cultuur: hoe we de chaos van het leven
ordenen / begrijpen.
Mindmap 2: de gedeelde betekenissen / common senses die we geven aan onze leefwereld worden bepaald door
contexten (ze worden bepaald door omgeving waarin we leven), de variaties (ze lopen uiteen) en ervaringen (ze
komen tot stand in lichamelijke praktijken).
3 Hoe?
Antropologen doen veldwerk. Ze praten, observeren, in gesprek gaan, vragen stellen en dingen doen. Hun
belangrijkste methode is de participerende observatie: een combinatie van enerzijds meedoen en anderzijds
waarnemen.
Antropologen gaan in de schoenen staan van mensen. Ze stellen zich open voor de andersheid om zich te
verwonderen over een leefwereld die nog vreemd is.
Die open benadering is heel belangrijk. Door veldwerk uit te voeren gaan ze participeren en observeren. Door
dingen te beschrijven gaan ze ook dingen verklaren. Ze gaan proberen dingen te begrijpen, in plaats van de
oordelen. Ze willen de holistische samenhang onderzoeken en ze verbinden. Ook het verhalende is een deel
hiervan, dit is typisch voor het kwalitatief onderzoek. Ze gaan zich nauw betrekken, ze laten zich onderdompelen.
,Hoofdstuk 2: Stedelijkheid in New York (Setha Low)
The memorialization of September 11
1 Waarom?
“Setha M. Low, the graduate center, the city university of new york”
Ze werkt en woont in New York zelf. Ze heeft al vaker onderzoek gedaan naar publieke ruimte. Ze vermeld ook al
vroeg de term ‘social distance’. Ze heeft ook een antropologisch boek uitgebracht. De eerste antropologen, in de 19de
eeuw, zochten verre culturen op. Deze beschreven ze als ‘primitieve’ samenlevingen die zogezegd nooit
veranderden of moderner werden. Vanaf het midden van de 20ste eeuw kwam een einde aan dit exotisch en
romantisch denken. Men ging ook ‘thuis’ veldwerk doen en zo de vreemdheid van de eigen cultuur gaat
blootleggen.
A) Wat is hiervan het gevolg voor haar studie van / in deze stad?
B) Dit heeft echter gevolgen en dus ook nadelen: het routineuze wordt zo vanzelfsprekend voor de insiders van een
cultuur dat ze er blind voor worden. Een conflict of bijzondere gebeurtenis kan er toch voor zorgen dat die
alledaagse betekenissen en manieren van handelen voelbaar, versterkt of aangevochten worden. Wat geen
nadeel is is de bewering dat ze niet objectief kan zijn. Eender wie kan niet objectief zijn, daarvoor hoef je niet per
se onderdeel te zijn van een bepaalde cultuur / … Een neutraal standpunt kun je onmogelijk innemen, ook niet
als onderzoeker. Er is sprake van intersubjectiviteit. Je wordt altijd gekleurd door je achtergrond, interesses,
culturele en sociale contexten,… Wat moet je dan wel doen? Je moet reflecteren op jouw positie. Je hebt de
opdracht om open / transparant te zijn over de manier waarop je onderzoek doet.
C) Naast nadelen zijn er ook een aantal voordelen. Low is zelf ervaringsdeskundige en kan ook daarover schrijven en
reflecteren. Ze kan haar eigen subjectiviteit objectiveren. Ze kent de stad van binnenuit en moet de taal en de
impliciete codes (vanzelfsprekendheden) niet leren kennen. Dit geeft haar vele ‘praktische’ voordelen. Haar
betrokkenheid lijkt voor haar ook een grote bron van motivatie te zijn om haar inzichten en interesses in het
concept publieke ruimte te verrijken.
D) Geldt dat ook voor architecten? Waarom zou je liever wel / niet in je eigen leefwereld bouwen?
“My contribution to understanding how the memorial process works has been to analyze what downtown residents
say about their experience of September 11 and its aftermath, to record their feelings about a memorial, and, in so
doing, to contest, expand, and modify the dominant media and governmental representations of September 11 and
of the formal memorial process.”
Deze bijdrage aan het begrijpen van de werking van het herdenkingsproces bestond uit het analyseren van wat
bewoners van de binnenstad zeggen over hun ervaring van 11 september en de nasleep ervan, het vastleggen van
hun gevoelens over een herdenking en, door dit te doen, het aanvechten, uitbreiden en wijzigen van de dominante
voorstellingen van de media en de overheid over 11 september en het formele herdenkingsproces.
A) Ze wil wel degelijk iets gaan contesteren en veranderen, niet enkel waarnemen. Ze wil enerzijds kritisch kijken
naar de representatie van 9/11 in de dominante media en de overheid. Ze wil deze zelfs verruimen en aanpassen
met andere kijken: die van de lokale bevolking. Anderzijds wil ze het proces van herdenking bekijken.
B) Dit maakt haar een emanciperende onderzoeker omdat je kunt stellen dat Low een democratisch tekort
vaststelt en luistert naar de lokale bevolking en ze zo een stem geeft. Als het niet lukt om verandering te
brengen, wil ze toch zeker luisteren en begrijpen.
C) Ze heeft inderdaad een gekleurdheid, dit is niet te vermijden. De wereld van betekenissen willen kennen door
jezelf als onderzoeker weg te denken is als kijken zonder ogen. Dit zie je ook in fotografie: via perspectieven,…
ervaar je een zelfde plaats op een andere manier.
D) Objectiviteit is een illusie als het gaat over het interpreteren / begrijpen van een ervaring / leefwereld.
Interpretaties liggen niet vast, ze zijn niet juist of fout. De illusie van objectiviteit gaat daarentegen niet over
feiten, zoals aantallen die wel juist of fout zijn.
E) Hoe zit het dan met jouw positie als architect?
3
, 2 De kern
Setha Low wil duidelijk maken dat er een spanning is tussen de officiële betekenisgeving aan het World Trade
Center, gevormd door politieke en economische machtshebbers, en de persoonlijke betekenissen die lokale
bewoners eraan toekennen. Terwijl het dominante narratief zich richt op een herdenkingsruimte voor een
wereldwijde gemeenschap, ervaren New Yorkers en vooral bewoners van de binnenstad het vanuit hun eigen lokale
geschiedenis en dagelijks leven. Deze lokale perspectieven zijn net zo belangrijk voor de herdenking als de officiële
verhalen. Het etnografische onderzoek richt zich op hoe persoonlijke verhalen over verlies zich verhouden tot en
soms botsen met de massamedia en overheidsrepresentaties van 11 september.
Ze stelt dus vast dat er 2 manieren van spreken / denken zijn: dominant en lokaal. Het gaat over de heropbouw na
de aanslag op de WTC Torens. Er is een verschil in betekenisgeving tussen de massamadia en de ‘downtown’
bewoners.
3 Het probleem
“Many nonprofit organizations and nearby neighborhoods continue to demand a voice in the formal memorial
process, but they have not received official recognition, and there is no indication that local meanings and concerns
will be included in the design of the memorial, much less in the planning of the overall site.”
Het probleem is dat veel non-profitorganisaties en lokale bewoners een stem blijven eisen in het formele
herdenkingsproces. Toch krijgen ze geen officiële erkenning. Er is ook geen indicatie dat lokale betekenissen en
zorgen zullen worden meegenomen in het ontwerp van het monument, laat staan in de planning van de algehele
locatie.
Ze stelt een interessant probleem vast: het is namelijk heel opvallend, juist niet alledaags. Ze is in staat om via dit
conflict iets anders bloot te leggen: de relatie tussen de overheid en burgers. Hoe gaan burgers om met publieke
ruimte? Welke invulling geeft de overheid eraan? Ze geven ons inzicht in de alledaagse omgang met onze
leefwereld.
3.1 Sociaal
Het is een sociale kwestie. Het kan ons veel leren over wie wij zijn en hoe we naar onszelf en anderen kijken:
identiteit. De opbouw van het monument onthult hoe de overheid een (inter)nationale identiteit wil construeren: de
sterke Amerikaan. Dit kan verschillen met de visie van de lokale bewoner. Daarnaast is er een vraag naar cohesie /
groepsgevoel. Gaat de manier waarop het monument vorm krijgt bijdragen tot een groepsgevoel? Het heeft ook te
maken met kwesties van ongelijkheid. De lokale bewoner worden vergeten en worden geen deel van het verhaal.
3.2 Cultureel
Dit gaat over hoe we betekenis geven aan onze leefwereld. We kunnen stellen dat hier via architectuur een
eenzijdig verhaal ontstaat: het nationalistisch verhaal. Het woord ‘cultuur’ is dan ook afgeleid van het Latijnse
werkwoord colere, bouwen. We hebben hier te maken met een traumatische ervaring die ervoor gezorgd heeft dat
er gevoelens van angst ontstonden en dat de wereld onvoorspelbaar werd. Je wordt opeens heel bewust van alles.
Het verhaal dat hier architecturaal wordt gevormd, de nieuwe betekenis, wordt slechts door een beperkte groep
ingevuld.
4 De onderzoeksvragen
“Why have the politically and economically powerful frozen the moment of September 11 for memorialization and
co-opted its commemoration, rather than deal with the messy and imperfect ongoing public input into the
commemoration process? Why have local meanings and vernacular strategies of memorialization been
marginalized and ultimately excluded from the national and municipal discourse? What is the perceived or real
threat of recognizing the legitimacy of local residents, survivors', and bereaved families' claims to participate in the
decision-making process?”
