GERECHTELIJKE GENEESKUNDE
Forensische wetenschappen = wetenschappen en technieken die ze gebruiken om rechtsvragen te
verhelderen om tot een objectieve waarheid te komen met materiele bewijzing
Niet de waarom, maar wat, waar, wie -> waarom is doel van criminologen
Dit door materiele bewijsvoering en reconstructie
• Materiele bewijsvoering = LOCARD = elk contact laat sporen na, microsporen
Uitwisselingsprincipe = als dader in contact komt met slachtoffer dan gebeurt er in beide richting een
sporenuitwisseling + en de gebruikte materialen geven af en nemen op
Dit moet je onderzoeken op de plaatsdelict door de microsporen
Criminalistiek = sporenonderzoek ‘verzamelnaam’ dat verder bouwt op fysiek bewijs
• Identificeren dat het een spoor is
• Verzamelen van het materieel ( ter plaatse)
• Analyseren, een selectie van maken door een goede onderzoeksvraag
• Interpreteren
(ballistiek = vuurwapenanalyse, biometrie =meetbare eigenschappen, dactyloscopie = vingerafdrukken,
entomologie = insectenleer, pathologie = microscopie)
DEFINITIES
Gerechtelijke geneeskunde mist het feit dat forensische geneeskundige info wel openbaar gemaakt
wordt, maar geheim van onderzoek. Bv het getuigen van wetsdokters
Medisch specialisme waarbij medische kennis en kunde wordt aangewend voor waarheidsvinding
TAAKOMSCHRIJVING
Forensische pathologie = postmortaal onderzoek, onderzoek van de death scene niet hetzelfde als een
crime scene, autopsie
1
,Forensische kliniek = forensisch medisch onderzoek van daders en slachtoffers ‘levende’ + evaluatie
menselijke schade + medische rijgeschiktheid onderzoeken
Medische expertises = studie van medische dossiers + beoordelen van medisch handelen +
adviesverlening (reconstructie bv. Door getuigen)
Forensische psychiatrie = evaluatie van de geestelijke gezondheid van dader maar ook slachtoffers
- Psychische schadebepaling
- Evaluatie van toerekeningsvatbaarheid -> in België = alles / niets art. 71 sw niet weerstaan aan
‘dwang’ of tijdens een geestesstoornis
- Behandelen psychiatrische delinquenten met als doel re-integratie
- Risicotaxatie
- Gedwongen opname = ‘collocatie’
Collocatie / gedwongen opname
= tegen vrije wil in iemand opnemen opgelegd door vrede/jeugdrechter na aan drie voorwaarden voldaan
te zijn
• Psychiatrisch aandoening
• Ernstig gevaar
• Opname is de enige mogelijkheid om gevaar te voorkomen
Eventueel een spoedprocedure mogelijk bij hoogdringendheid door de procureur des konings
Forensisch medische instituten
Opgericht om professionalisering te garanderen> door bekwame mensen en samenwerking te
bevorderen
- Betrouwbaar bewijs en waarheden kunnen voorleggen
- Dark number verminderen
- Permanente beschikbaarheid van specialisten
- Kwaliteit en aandacht voor slachtoffers
- Basis financiering + prestatie per act
- Kwaliteitsvoorwaarde qua omgeving en onderzoeker met accreditatie
HOOFDSTUK 2 THANATOLOGIE
= wetenschappelijke studie van de dood en het sterven
2
,VITALE FUNCTIES
Zuurstof als levensbron via het bloed verstuurt
3 vitale functies
- Ademhaling -> longen
- Bloedsomloop -> hart
- Sturing / bewustzijn -> hersenen!
De cruciale sturende centra zitten in de hersenstam -> ARAS = bewustzijncentrum +
ademhalingscentrum
Wat is dan dood?
• Somatische dood = dood van het lichaam als geheel, stilstand ademhaling, bloedsomloop en de
hersenstam en onomkeerbaar en onherstelbaar verlies van de hersenfunctie
• Klinische dood = toestand zonder ademhaling en circulatie maar potentieel omkeerbaar
Vananf 4-6 min. Geen zuurstoftoevoer naar de hersenen -> significante hersenschade
• Cellulaire dood = afsterven van individuele weefselcellen -> hangt af van weefsel
• Supravitale fase = gap tussen somatische en cellulaire dood
DEFINITIES
Dood = moment waar dat het stervingsprocces stopt en desintegratie begint
• Stervensproces Verloop en duur
Hangt af van de doodsoorzaak (agens) en de resterende reactievermogens van de stervende
Heeft invloed op de postmortale veranderingen en kan door medisch handelen vertraagd of versterkt
worden
Agonale periode (wordt aangeduid door ziekte of trauma)
- Non-existing agonie = fractie van een seconde bv. Explosie
- Korte agonie = doodstrijd van enkele minuten bv. Verdrinking, smoring
- Lange agonie = doodstrijd van meerdere uren bv. Eindstadium chronische ziekte
3
, DOODSCRITERIA
Enkel een arts mag overleden vaststellen (behalve politie als het hoofd op een afstand van het lichaam
ligt, .... )
Hoe vaststellen
- lijksverschijnselen
- Cardiorespiratoire criteria na drie minuten
(Ademhalingstilstand, circulatiestilstand, uitval zenuwstelsel)
- Destructief trauma niet met leven compatibel -> bv rechtstreekse beschadiging bv. Kogel door
een hart kan je ook wel ineens zeggen dat die dood is
Opletten voor schijndood VESO VES : de persoon was nooit echt dood, lijkt enkel
HERSENDOOD
= hoe stel je dat vast bij een patiënt op intensieve met beademing?
Verschillende criteria
De vaststelling van overlijden moet door drie onafhankelijke artsen worden bepaald, volgens de stand
van de wetenschap, en moeten een PV invullen met hun wijze van vaststelling
Onafhankelijke arts = niet iemand verbonden bij donordonatie
• Bij een gewelddadige dood = kan orgaandonatie als er een verslag voor de PdK is
• Bij een onbekend of verdacht = na toestemming van de PdK
Hersendood wordt vastgesteld door wetenschappelijke protocollen + EEG, apneutest
Lazarusteken (niet gelijk aan het lazarussyndroom)
- Reflexbeweging vanuit het ruggenmerg ( niet de hersenen)
- Komt soms voor bij hersendoden na stopzetting van de beademing
- Vertraagt soms de diagnose hersendood
POSTMORTALE VERSCHIJNSELEN
Vroegtijdige lijkverschijnselen
1. Lijkvlekken =door circulatiestilstand krijg je dat bloed dat door de zwartekracht uitzakt dus het
bloed valt naar het laagste punt
Bloedcellen komen in de bloedvatwanden, dan barsten de rode bloedcellen open
4
Forensische wetenschappen = wetenschappen en technieken die ze gebruiken om rechtsvragen te
verhelderen om tot een objectieve waarheid te komen met materiele bewijzing
Niet de waarom, maar wat, waar, wie -> waarom is doel van criminologen
Dit door materiele bewijsvoering en reconstructie
• Materiele bewijsvoering = LOCARD = elk contact laat sporen na, microsporen
Uitwisselingsprincipe = als dader in contact komt met slachtoffer dan gebeurt er in beide richting een
sporenuitwisseling + en de gebruikte materialen geven af en nemen op
Dit moet je onderzoeken op de plaatsdelict door de microsporen
Criminalistiek = sporenonderzoek ‘verzamelnaam’ dat verder bouwt op fysiek bewijs
• Identificeren dat het een spoor is
• Verzamelen van het materieel ( ter plaatse)
• Analyseren, een selectie van maken door een goede onderzoeksvraag
• Interpreteren
(ballistiek = vuurwapenanalyse, biometrie =meetbare eigenschappen, dactyloscopie = vingerafdrukken,
entomologie = insectenleer, pathologie = microscopie)
DEFINITIES
Gerechtelijke geneeskunde mist het feit dat forensische geneeskundige info wel openbaar gemaakt
wordt, maar geheim van onderzoek. Bv het getuigen van wetsdokters
Medisch specialisme waarbij medische kennis en kunde wordt aangewend voor waarheidsvinding
TAAKOMSCHRIJVING
Forensische pathologie = postmortaal onderzoek, onderzoek van de death scene niet hetzelfde als een
crime scene, autopsie
1
,Forensische kliniek = forensisch medisch onderzoek van daders en slachtoffers ‘levende’ + evaluatie
menselijke schade + medische rijgeschiktheid onderzoeken
Medische expertises = studie van medische dossiers + beoordelen van medisch handelen +
adviesverlening (reconstructie bv. Door getuigen)
Forensische psychiatrie = evaluatie van de geestelijke gezondheid van dader maar ook slachtoffers
- Psychische schadebepaling
- Evaluatie van toerekeningsvatbaarheid -> in België = alles / niets art. 71 sw niet weerstaan aan
‘dwang’ of tijdens een geestesstoornis
- Behandelen psychiatrische delinquenten met als doel re-integratie
- Risicotaxatie
- Gedwongen opname = ‘collocatie’
Collocatie / gedwongen opname
= tegen vrije wil in iemand opnemen opgelegd door vrede/jeugdrechter na aan drie voorwaarden voldaan
te zijn
• Psychiatrisch aandoening
• Ernstig gevaar
• Opname is de enige mogelijkheid om gevaar te voorkomen
Eventueel een spoedprocedure mogelijk bij hoogdringendheid door de procureur des konings
Forensisch medische instituten
Opgericht om professionalisering te garanderen> door bekwame mensen en samenwerking te
bevorderen
- Betrouwbaar bewijs en waarheden kunnen voorleggen
- Dark number verminderen
- Permanente beschikbaarheid van specialisten
- Kwaliteit en aandacht voor slachtoffers
- Basis financiering + prestatie per act
- Kwaliteitsvoorwaarde qua omgeving en onderzoeker met accreditatie
HOOFDSTUK 2 THANATOLOGIE
= wetenschappelijke studie van de dood en het sterven
2
,VITALE FUNCTIES
Zuurstof als levensbron via het bloed verstuurt
3 vitale functies
- Ademhaling -> longen
- Bloedsomloop -> hart
- Sturing / bewustzijn -> hersenen!
De cruciale sturende centra zitten in de hersenstam -> ARAS = bewustzijncentrum +
ademhalingscentrum
Wat is dan dood?
• Somatische dood = dood van het lichaam als geheel, stilstand ademhaling, bloedsomloop en de
hersenstam en onomkeerbaar en onherstelbaar verlies van de hersenfunctie
• Klinische dood = toestand zonder ademhaling en circulatie maar potentieel omkeerbaar
Vananf 4-6 min. Geen zuurstoftoevoer naar de hersenen -> significante hersenschade
• Cellulaire dood = afsterven van individuele weefselcellen -> hangt af van weefsel
• Supravitale fase = gap tussen somatische en cellulaire dood
DEFINITIES
Dood = moment waar dat het stervingsprocces stopt en desintegratie begint
• Stervensproces Verloop en duur
Hangt af van de doodsoorzaak (agens) en de resterende reactievermogens van de stervende
Heeft invloed op de postmortale veranderingen en kan door medisch handelen vertraagd of versterkt
worden
Agonale periode (wordt aangeduid door ziekte of trauma)
- Non-existing agonie = fractie van een seconde bv. Explosie
- Korte agonie = doodstrijd van enkele minuten bv. Verdrinking, smoring
- Lange agonie = doodstrijd van meerdere uren bv. Eindstadium chronische ziekte
3
, DOODSCRITERIA
Enkel een arts mag overleden vaststellen (behalve politie als het hoofd op een afstand van het lichaam
ligt, .... )
Hoe vaststellen
- lijksverschijnselen
- Cardiorespiratoire criteria na drie minuten
(Ademhalingstilstand, circulatiestilstand, uitval zenuwstelsel)
- Destructief trauma niet met leven compatibel -> bv rechtstreekse beschadiging bv. Kogel door
een hart kan je ook wel ineens zeggen dat die dood is
Opletten voor schijndood VESO VES : de persoon was nooit echt dood, lijkt enkel
HERSENDOOD
= hoe stel je dat vast bij een patiënt op intensieve met beademing?
Verschillende criteria
De vaststelling van overlijden moet door drie onafhankelijke artsen worden bepaald, volgens de stand
van de wetenschap, en moeten een PV invullen met hun wijze van vaststelling
Onafhankelijke arts = niet iemand verbonden bij donordonatie
• Bij een gewelddadige dood = kan orgaandonatie als er een verslag voor de PdK is
• Bij een onbekend of verdacht = na toestemming van de PdK
Hersendood wordt vastgesteld door wetenschappelijke protocollen + EEG, apneutest
Lazarusteken (niet gelijk aan het lazarussyndroom)
- Reflexbeweging vanuit het ruggenmerg ( niet de hersenen)
- Komt soms voor bij hersendoden na stopzetting van de beademing
- Vertraagt soms de diagnose hersendood
POSTMORTALE VERSCHIJNSELEN
Vroegtijdige lijkverschijnselen
1. Lijkvlekken =door circulatiestilstand krijg je dat bloed dat door de zwartekracht uitzakt dus het
bloed valt naar het laagste punt
Bloedcellen komen in de bloedvatwanden, dan barsten de rode bloedcellen open
4
