Ondernemingsrecht
DEEL 1: BEGINSELEN VAN ONDERNEMINGSRECHT
/
DEEL III: VENNOOTSCHAPSRECHT
Hoofdstuk 1: Vennootschap en vennootschapsrecht: een
kennismaking
VZRP en VORP VVRP
Vennoten in vergadering Aandeelhouders algemene vergadering
verenigde vennoten
• In CV ook: “coöperanten”
• In maatschap ook: “maten” of
soms “deelgenoten”
• In VOF soms ook: “firmanten”
Zaakvoerders Bestuurders bestuursorgaan
In NV met “two-tier systeem”
• directieraad: “directeurs” of “leden van de DR”
• raad van toezicht: “leden van de RvT”
(Managers) Managers
CEO (gedelegeerd bestuurder), CFO, COO, CLO, andere man
Afdeling 1: Wat is een vennootschap?
Artikel 1:1 WVV bevat 4 elementen van de vennootschap
Vennootschap is dus niet hetzelfde als een bedrijf of onderneming !!
- Alle vennootschappen zijn ondernemingen in formele zin MAAR niet
alle ondernemingen in formele zin zijn vennootschappen
o Bv natuurlijke persoon die zelfstandige beroepsactiviteit
uitoefent
o Bv vzw
- Voor bedrijf is zelfs niet eens een goede definitie
Element 1: 1 of meer personen
1
,1 of meer personen MAAR is niet voor alle vennootschappen: afhankelijk
van vennootschapsvorm moet je 1 of met meer zijn
- Vroeger: pluraliteitsvereiste → 1 oprichter kon nooit
- Vanaf 1987: bvba (BV) kan je toch alleen oprichten
- Vanaf 2019 (invoering WVV): ook nv kan je éénhoofdig oprichten
o Voor alle andere vormen heb je in principe minstens 2
oprichters nodig (coöperatieve venn zelfs 3 minstens)
Oprichting:
- Op je 1tje: is eenzijdige rechtshandeling
- Meerdere: oprichtingsovereenkomst nodig
→ Gevolgen zijn afhankelijk van soort vennootschap: blijft het een
overeenkomst?
o Venn zonder RP (maatschap): oprichting + maatschap blijft
een contract
Allen ‘maten’ hebben een contract met elkaar
Wijziging is dus met unanimiteit, benoeming is
lastgeving …
o Venn met RP: er ontstaat een rechtspersoon
Onderling geen contractuele relatie meer: allemaal
relatie met de rechtspersoon
o Venn met onvolkomen RP: intern is er een contract, extern is
het een rechtspersoon
Aandeelhouder: kan natuurlijke persoon of rechtspersoon zijn
- Vennootschap kan dus aandeelhouder zijn van andere vennootschap
Element 2: inbreng
Inbreng gebeurt bij oprichting of kapitaalverhoging
- daarna kunnen aandelen nog circuleren
Inbreng = iets in gemeenschap brengen (bestemd voor activiteiten
vennootschap) EN aan een ondernemingsrisico onderwerpen
- Kan in natura (bv huis, zakelijke rechten)
o In eigendom: vennootschap is eigenaar
o In genot: persoonlijk gebruiksrecht voor vennootschap
- Kan in geld
o In eigendom: vennootschap is eigenaar
o In genot: persoonlijk gebruiksrecht voor vennootschap
- Kan in arbeid/nijverheid
o Arbeid die u nog moet presteren
2
, o Mag in CV en BV MAAR werkt niet in praktijk: fiscaal recht
erkent het niet dus is fiscaal niet interessant
Samenwerken zonder inbreng is GEEN vennootschap!
- Inbreng kan ook informeel gebeuren
Er moet een risico zijn
- Waarom is een pot leggen op café geen vennootschap oprichten?
Heeft geen winstoogmerk: is niet aan risico onderworpen dat in 2
richtingen kan uitdraaien
- Waarom is een huis ter beschikking stellen tegen een
prijs/percentage per maand geen inbreng? Er is geen risico want het
is een huurcontract of lening
→ vroeger: delen in winst en verlies
→ nu: enkel kijken naar winst: winst moet verdeeld worden (daarom niet
per se gelijk)
- Iemand alle winst of iemand geen winst = leonijns beding
o Leidt tot nietigheid van vennootschap bij Venn onvolk RP of
zonder RP
o Leidt niet tot nietigheid van vennootschap, maar nietigheid
van leeuwenbeding zelf bij Venn met RP
Element 3: voorwerp
Voorwerp = statutaire specialiteit = activiteit waarvoor personen
samenkomen en vennootschap oprichten → werd voor het WVV ‘doel’
genoemd (later gelijkgetrokken met Frans)
- Bestuurders moeten binnen voorwerp blijven
o Voorwerpen worden meestal zeer breed beschreven zodat er
veel bestuursruimte is
- Moet steeds in statuten staan → art 2:8, §2, 12° WVV
o Bij maatschap is statuut niet verplicht: er moet wel een
voorwerp zijn
- Voorwerpoverschrijving als vennootschap iets anders doet dan
waarvoor opgericht
- Voorwerp kan gewijzigd worden met een aanwezigheidsquorum + 4/5
meerderheid
o Er is in belegd dus mag niet makkelijk wijzigbaar zijn
o Grote aandeelhouder is er meteen door beschermd
- Statutair doel moet geoorloofd en niet strijdig met OO of goede
zeden zijn
3
, Element 4: doel
Doel moet winst maken en winstuitkering zijn = wettelijke specialiteit
- Is daarom niet verplicht winst uit te keren:
- soms zelfs verboden om winst uit te keren (SE bescherming)
- handelingen mogen niet strijdig zijn met winstverdelingsdoel: geen
‘cadeaus’ doen
Wat als er geen winstuitkeringsdoel is? = vernietigbaarheid van
vennootschap bij VZRP, VORP
- niet nietigheid bij VVRP: evt wel gerechtelijke ontbinding
Afdeling 2: waarom een vennootschap oprichten?
Redenen voor de oprichting van een vennootschap
- geregelde vorm voor samenwerking
o partners kunnen samenwerken op voet van gelijkheid
- financiële middelen aantrekken is makkelijker
o arbeid en kapitaal wordt samengebracht
- beperkte aansprakelijkheid voor aandeelhouders
o is in praktijk heel belangrijk
- fiscale voordelen (minder belastingen)
o is in praktijk heel belangrijk
o heel veel beroepsgroepen beginnen dat te doen
Afdeling 3: waarom is er een vennootschap?
Inleiding
waarom is er een vennootschapsrecht?
- Biedt de geregelde vorm van samenwerking aan: regelt dingen die je
nooit met een contract zou kunnen bereiken
o Bv beperkte aansprakelijkheid
- Vermindert agency-conflicten
o Als iemand iets doet voor een ander = agent treed op voor
principaal (belangen zijn niet altijd hetzelfde)
o Agents zijn mensen die namens de vennootschap optreden
Er zijn 3 agency relaties
1. Management vs aandeelhouders
o aandeelhouders hebben graag dat bestuurders harder werken
dan dat ze misschien willen
o bestuurders gaan zichzelf voordelen uitkeren die misschien
niet nodig zijn
4
DEEL 1: BEGINSELEN VAN ONDERNEMINGSRECHT
/
DEEL III: VENNOOTSCHAPSRECHT
Hoofdstuk 1: Vennootschap en vennootschapsrecht: een
kennismaking
VZRP en VORP VVRP
Vennoten in vergadering Aandeelhouders algemene vergadering
verenigde vennoten
• In CV ook: “coöperanten”
• In maatschap ook: “maten” of
soms “deelgenoten”
• In VOF soms ook: “firmanten”
Zaakvoerders Bestuurders bestuursorgaan
In NV met “two-tier systeem”
• directieraad: “directeurs” of “leden van de DR”
• raad van toezicht: “leden van de RvT”
(Managers) Managers
CEO (gedelegeerd bestuurder), CFO, COO, CLO, andere man
Afdeling 1: Wat is een vennootschap?
Artikel 1:1 WVV bevat 4 elementen van de vennootschap
Vennootschap is dus niet hetzelfde als een bedrijf of onderneming !!
- Alle vennootschappen zijn ondernemingen in formele zin MAAR niet
alle ondernemingen in formele zin zijn vennootschappen
o Bv natuurlijke persoon die zelfstandige beroepsactiviteit
uitoefent
o Bv vzw
- Voor bedrijf is zelfs niet eens een goede definitie
Element 1: 1 of meer personen
1
,1 of meer personen MAAR is niet voor alle vennootschappen: afhankelijk
van vennootschapsvorm moet je 1 of met meer zijn
- Vroeger: pluraliteitsvereiste → 1 oprichter kon nooit
- Vanaf 1987: bvba (BV) kan je toch alleen oprichten
- Vanaf 2019 (invoering WVV): ook nv kan je éénhoofdig oprichten
o Voor alle andere vormen heb je in principe minstens 2
oprichters nodig (coöperatieve venn zelfs 3 minstens)
Oprichting:
- Op je 1tje: is eenzijdige rechtshandeling
- Meerdere: oprichtingsovereenkomst nodig
→ Gevolgen zijn afhankelijk van soort vennootschap: blijft het een
overeenkomst?
o Venn zonder RP (maatschap): oprichting + maatschap blijft
een contract
Allen ‘maten’ hebben een contract met elkaar
Wijziging is dus met unanimiteit, benoeming is
lastgeving …
o Venn met RP: er ontstaat een rechtspersoon
Onderling geen contractuele relatie meer: allemaal
relatie met de rechtspersoon
o Venn met onvolkomen RP: intern is er een contract, extern is
het een rechtspersoon
Aandeelhouder: kan natuurlijke persoon of rechtspersoon zijn
- Vennootschap kan dus aandeelhouder zijn van andere vennootschap
Element 2: inbreng
Inbreng gebeurt bij oprichting of kapitaalverhoging
- daarna kunnen aandelen nog circuleren
Inbreng = iets in gemeenschap brengen (bestemd voor activiteiten
vennootschap) EN aan een ondernemingsrisico onderwerpen
- Kan in natura (bv huis, zakelijke rechten)
o In eigendom: vennootschap is eigenaar
o In genot: persoonlijk gebruiksrecht voor vennootschap
- Kan in geld
o In eigendom: vennootschap is eigenaar
o In genot: persoonlijk gebruiksrecht voor vennootschap
- Kan in arbeid/nijverheid
o Arbeid die u nog moet presteren
2
, o Mag in CV en BV MAAR werkt niet in praktijk: fiscaal recht
erkent het niet dus is fiscaal niet interessant
Samenwerken zonder inbreng is GEEN vennootschap!
- Inbreng kan ook informeel gebeuren
Er moet een risico zijn
- Waarom is een pot leggen op café geen vennootschap oprichten?
Heeft geen winstoogmerk: is niet aan risico onderworpen dat in 2
richtingen kan uitdraaien
- Waarom is een huis ter beschikking stellen tegen een
prijs/percentage per maand geen inbreng? Er is geen risico want het
is een huurcontract of lening
→ vroeger: delen in winst en verlies
→ nu: enkel kijken naar winst: winst moet verdeeld worden (daarom niet
per se gelijk)
- Iemand alle winst of iemand geen winst = leonijns beding
o Leidt tot nietigheid van vennootschap bij Venn onvolk RP of
zonder RP
o Leidt niet tot nietigheid van vennootschap, maar nietigheid
van leeuwenbeding zelf bij Venn met RP
Element 3: voorwerp
Voorwerp = statutaire specialiteit = activiteit waarvoor personen
samenkomen en vennootschap oprichten → werd voor het WVV ‘doel’
genoemd (later gelijkgetrokken met Frans)
- Bestuurders moeten binnen voorwerp blijven
o Voorwerpen worden meestal zeer breed beschreven zodat er
veel bestuursruimte is
- Moet steeds in statuten staan → art 2:8, §2, 12° WVV
o Bij maatschap is statuut niet verplicht: er moet wel een
voorwerp zijn
- Voorwerpoverschrijving als vennootschap iets anders doet dan
waarvoor opgericht
- Voorwerp kan gewijzigd worden met een aanwezigheidsquorum + 4/5
meerderheid
o Er is in belegd dus mag niet makkelijk wijzigbaar zijn
o Grote aandeelhouder is er meteen door beschermd
- Statutair doel moet geoorloofd en niet strijdig met OO of goede
zeden zijn
3
, Element 4: doel
Doel moet winst maken en winstuitkering zijn = wettelijke specialiteit
- Is daarom niet verplicht winst uit te keren:
- soms zelfs verboden om winst uit te keren (SE bescherming)
- handelingen mogen niet strijdig zijn met winstverdelingsdoel: geen
‘cadeaus’ doen
Wat als er geen winstuitkeringsdoel is? = vernietigbaarheid van
vennootschap bij VZRP, VORP
- niet nietigheid bij VVRP: evt wel gerechtelijke ontbinding
Afdeling 2: waarom een vennootschap oprichten?
Redenen voor de oprichting van een vennootschap
- geregelde vorm voor samenwerking
o partners kunnen samenwerken op voet van gelijkheid
- financiële middelen aantrekken is makkelijker
o arbeid en kapitaal wordt samengebracht
- beperkte aansprakelijkheid voor aandeelhouders
o is in praktijk heel belangrijk
- fiscale voordelen (minder belastingen)
o is in praktijk heel belangrijk
o heel veel beroepsgroepen beginnen dat te doen
Afdeling 3: waarom is er een vennootschap?
Inleiding
waarom is er een vennootschapsrecht?
- Biedt de geregelde vorm van samenwerking aan: regelt dingen die je
nooit met een contract zou kunnen bereiken
o Bv beperkte aansprakelijkheid
- Vermindert agency-conflicten
o Als iemand iets doet voor een ander = agent treed op voor
principaal (belangen zijn niet altijd hetzelfde)
o Agents zijn mensen die namens de vennootschap optreden
Er zijn 3 agency relaties
1. Management vs aandeelhouders
o aandeelhouders hebben graag dat bestuurders harder werken
dan dat ze misschien willen
o bestuurders gaan zichzelf voordelen uitkeren die misschien
niet nodig zijn
4
