Inhoud
Hoofdstuk 1 – Plaatsbepaling Externe Verslaggeving ...........................................................................2
Hoofdstuk 2 – Instituties en regelgeving externe verslaggeving ............................................................3
Hoofdstuk 3 – Grondslagen van de informatieverschaffing in de jaarrekening .....................................6
Hoofdstuk 4 – Vermogens- en winstbepaling .........................................................................................8
Hoofdstuk 5 – MVA..............................................................................................................................10
Hoofdstuk 6 - IVA .................................................................................................................................11
Hoofdstuk 7: voorraden en onderhanden projecten .............................................................................13
7.1 Voorraden ...............................................................................................................................13
7.2 Onderhanden Projecten .........................................................................................................15
Hoofdstuk 8 – Overige activa ...............................................................................................................16
Hoofdstuk 9 – Verplichtingen ...............................................................................................................17
Hoofdstuk 10 – Eigen Vermogen .........................................................................................................19
Hoofdstuk 11 – Winst en verliesrekening .............................................................................................21
Hoofdstuk 12 – Verantwoording van opbrengsten ...............................................................................22
Hoofdstuk 14 - Leasing .......................................................................................................................25
Hoofdstuk 15 – Deelnemingen .............................................................................................................26
Hoofdstuk 16 – Consolidatie ................................................................................................................28
Hoofdstuk 17 – Vreemde valuta ...........................................................................................................30
Hoofdstuk 18 – Financiële instrumenten ..............................................................................................31
Hoofdstuk 19 – Winstbelasting .............................................................................................................34
Hoofdstuk 20 – Bestuursverslag en overige gegevens ........................................................................37
Hoofdstuk 21 – Financiële analyses.....................................................................................................38
,Hoofdstuk 1 – Plaatsbepaling Externe Verslaggeving
UITGANGSPUNT IS COMMERCIËLE JAARREKENING !!!
Externe verslaggeving = Financieel georiënteerde informatieverschaffing vanuit organisaties t.b.v.
belanghebbende of belangstellende buitenstaanders.
➔ Belanghebbenden hebben informatiebehoeften, omdat zij bepaalde besluiten willen maken.
➔ Interne informatieverschaffing: besluitvorming binnen de onderneming. Deze is in beginsel
doelgericht en organiseerbaar in het kader van het functioneren van de onderneming op de
verschillende niveaus van verantwoordelijkheid.
➔ Belangrijkste externe belanghebbenden:
• Beleggers: aandelenbelang
• Bankiers: t.b.v. leningsfinancieringen
• Leveranciers: kredietwaardigheid
• Werknemers
• Sollicitanten
• Beleggingsanalisten
Typologie van Starreveld
➔ Primair proces (I-O-V): primaire vastleggingen, zoals inkooporders, magazijn
ontvangstmeldingen, inkoopfacturen
➔ Primaire registraties: bankmutaties,
➔ Verantwoording: intern (marap) vs. extern (jaarrekening)
Jaarrekening: Titel 9 BW2
- Momentopname van de financiële situatie
- Verantwoording naar stakeholders
- Het moet een getrouw beeld geven (art. 362)
- Bestuur is verantwoordelijk voor de inhoud, accountant is verantwoordelijk voor de verklaring die
hij heeft gegeven.
- Bestuur heeft een bepaald belang bij de uitkomsten van de jaarrekening
• Laag resultaat i.v.m. lage belastingen
• Hoog resultaat wanneer ze de onderneming willen verkopen
2
, • Hoog resultaat wanneer ze voor een financiering naar de bank gaan
- Belang van aandeelhouders is in basis zoveel mogelijk geld (zo hoog mogelijke
dividenduitkeringen). Echter vinden aandeelhouders Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen
(MVO) steeds belangrijker.
o De RJ adviseert om ook in het bestuursverslag verantwoording af te leggen over
maatschappelijke aspecten van ondernemen en de ontwikkeling daarvan.
3 modellen voor het analyseren van een onderneming:
1. Bezitsmodel: onderneming wordt beschouwd als verlengstuk van de eigenaar. Vaak
eenmanszaak of VOF.
2. Klassieke ofwel gesloten model: er is een scheiding tussen de onderneming en haar
eigenaren, maar de eigenaren houden een invloed op de gang van zaken.
3. Moderne ofwel open model: de onderneming wordt gezien als een coalitie van participanten,
stakeholders, die in staat moet zijn zich op basis van de verstrekte informatie een beeld te
vormen over de wenselijkheid van het continueren met de onderneming.
Hoofdstuk 2 – Instituties en regelgeving externe verslaggeving
Instituties in Nederland:
- De wetgever: de wetgever bemoeit zich met de EV van onderneming, omdat zonder wetgeving
het economisch leven minder goed of minder rechtvaardig zou functioneren (ook EU wetgever).
- Raad voor de jaarverslaggeving: de Raad
voor de jaarverslaggeving heeft de RJ-
richtlijnen opgesteld. Er zitten tien leden in
deze Raad. Afwijkingen op de RJ zijn wel
mogelijk, maar daar moeten goede redenen
voor bestaan.
- Ondernemingskamer: wanneer een
belanghebbende van mening is dat een
onderneming niet voldoet aan de wettelijke
voorschriften kan bij de OK naleving
vorderen. Het is de rechter voor externe
verslaggeving.
- Autoriteit Financiële Markten (AFM): de
AFM houdt toezicht op de EV van beursgenoteerde bedrijven.
3
, Basis voor externe verslaggeving:
1. Wetgeving: Titel 9 BW2
- Gebruikers: BV’s, NV’s, coöperaties, onderlinge waarborgmaatschappijen en commerciële
stichtingen en verenigingen,.
- De wet maakt onderscheid tussen enkelvoudige- en geconsolideerde jaarrekeningen.
Afdeling 13 zegt dat de jaarrekening van rechtspersonen die tot een groep behoren of die
anderszins kunnen worden beheerst, moeten worden geconsolideerd.
- Elementen van de jaarrekening: De wet zegt dat de jaarrekening een balans en een
resultatenrekening bevat, beide voorzien van een toelichting.
- De indeling: de indeling van de balans en resultatenrekening is beschreven in afdeling 3 en 4.
- Grondslagen moeten worden toegelicht. Deze toelichting bestaat uit twee onderdelen:
• Beschrijving van de grondslagen
• Nadere cijfermatige toelichting op individuele balansposten en posten uit
resultatenrekening.
- Overige toelichtingsaspecten:
• Kapitaalbelangen
• Gebeurtenissen na balansdatum
• Resultaatbestemming
• Gemiddeld aantal werknemers
• Accountantshonoraria
• Bezoldiging van (statutaire) bestuurders en commissarissen
2. Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving (RJ): geen wet, maar richtlijnen.
- De RJ kent als primaire financieel overzicht tevens het kasstroomoverzicht.
- De RJ heeft twee soorten voorschriften:
• Stellige uitspraken: zijn in de bundel dikgedrukt, en accountants hebben afgesproken
dat ze op naleving zullen toezien.
• Aanbevelingen: minder grote betekenis.
- Afwijkingen op de RJ behoeven niet te worden vermeld.
3. Ondernemingskamer (OK): wanneer je het niet eens bent met de wet en de RJ, kun je naar de
OK. Die zal daarna uitspraak doen.
4
Hoofdstuk 1 – Plaatsbepaling Externe Verslaggeving ...........................................................................2
Hoofdstuk 2 – Instituties en regelgeving externe verslaggeving ............................................................3
Hoofdstuk 3 – Grondslagen van de informatieverschaffing in de jaarrekening .....................................6
Hoofdstuk 4 – Vermogens- en winstbepaling .........................................................................................8
Hoofdstuk 5 – MVA..............................................................................................................................10
Hoofdstuk 6 - IVA .................................................................................................................................11
Hoofdstuk 7: voorraden en onderhanden projecten .............................................................................13
7.1 Voorraden ...............................................................................................................................13
7.2 Onderhanden Projecten .........................................................................................................15
Hoofdstuk 8 – Overige activa ...............................................................................................................16
Hoofdstuk 9 – Verplichtingen ...............................................................................................................17
Hoofdstuk 10 – Eigen Vermogen .........................................................................................................19
Hoofdstuk 11 – Winst en verliesrekening .............................................................................................21
Hoofdstuk 12 – Verantwoording van opbrengsten ...............................................................................22
Hoofdstuk 14 - Leasing .......................................................................................................................25
Hoofdstuk 15 – Deelnemingen .............................................................................................................26
Hoofdstuk 16 – Consolidatie ................................................................................................................28
Hoofdstuk 17 – Vreemde valuta ...........................................................................................................30
Hoofdstuk 18 – Financiële instrumenten ..............................................................................................31
Hoofdstuk 19 – Winstbelasting .............................................................................................................34
Hoofdstuk 20 – Bestuursverslag en overige gegevens ........................................................................37
Hoofdstuk 21 – Financiële analyses.....................................................................................................38
,Hoofdstuk 1 – Plaatsbepaling Externe Verslaggeving
UITGANGSPUNT IS COMMERCIËLE JAARREKENING !!!
Externe verslaggeving = Financieel georiënteerde informatieverschaffing vanuit organisaties t.b.v.
belanghebbende of belangstellende buitenstaanders.
➔ Belanghebbenden hebben informatiebehoeften, omdat zij bepaalde besluiten willen maken.
➔ Interne informatieverschaffing: besluitvorming binnen de onderneming. Deze is in beginsel
doelgericht en organiseerbaar in het kader van het functioneren van de onderneming op de
verschillende niveaus van verantwoordelijkheid.
➔ Belangrijkste externe belanghebbenden:
• Beleggers: aandelenbelang
• Bankiers: t.b.v. leningsfinancieringen
• Leveranciers: kredietwaardigheid
• Werknemers
• Sollicitanten
• Beleggingsanalisten
Typologie van Starreveld
➔ Primair proces (I-O-V): primaire vastleggingen, zoals inkooporders, magazijn
ontvangstmeldingen, inkoopfacturen
➔ Primaire registraties: bankmutaties,
➔ Verantwoording: intern (marap) vs. extern (jaarrekening)
Jaarrekening: Titel 9 BW2
- Momentopname van de financiële situatie
- Verantwoording naar stakeholders
- Het moet een getrouw beeld geven (art. 362)
- Bestuur is verantwoordelijk voor de inhoud, accountant is verantwoordelijk voor de verklaring die
hij heeft gegeven.
- Bestuur heeft een bepaald belang bij de uitkomsten van de jaarrekening
• Laag resultaat i.v.m. lage belastingen
• Hoog resultaat wanneer ze de onderneming willen verkopen
2
, • Hoog resultaat wanneer ze voor een financiering naar de bank gaan
- Belang van aandeelhouders is in basis zoveel mogelijk geld (zo hoog mogelijke
dividenduitkeringen). Echter vinden aandeelhouders Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen
(MVO) steeds belangrijker.
o De RJ adviseert om ook in het bestuursverslag verantwoording af te leggen over
maatschappelijke aspecten van ondernemen en de ontwikkeling daarvan.
3 modellen voor het analyseren van een onderneming:
1. Bezitsmodel: onderneming wordt beschouwd als verlengstuk van de eigenaar. Vaak
eenmanszaak of VOF.
2. Klassieke ofwel gesloten model: er is een scheiding tussen de onderneming en haar
eigenaren, maar de eigenaren houden een invloed op de gang van zaken.
3. Moderne ofwel open model: de onderneming wordt gezien als een coalitie van participanten,
stakeholders, die in staat moet zijn zich op basis van de verstrekte informatie een beeld te
vormen over de wenselijkheid van het continueren met de onderneming.
Hoofdstuk 2 – Instituties en regelgeving externe verslaggeving
Instituties in Nederland:
- De wetgever: de wetgever bemoeit zich met de EV van onderneming, omdat zonder wetgeving
het economisch leven minder goed of minder rechtvaardig zou functioneren (ook EU wetgever).
- Raad voor de jaarverslaggeving: de Raad
voor de jaarverslaggeving heeft de RJ-
richtlijnen opgesteld. Er zitten tien leden in
deze Raad. Afwijkingen op de RJ zijn wel
mogelijk, maar daar moeten goede redenen
voor bestaan.
- Ondernemingskamer: wanneer een
belanghebbende van mening is dat een
onderneming niet voldoet aan de wettelijke
voorschriften kan bij de OK naleving
vorderen. Het is de rechter voor externe
verslaggeving.
- Autoriteit Financiële Markten (AFM): de
AFM houdt toezicht op de EV van beursgenoteerde bedrijven.
3
, Basis voor externe verslaggeving:
1. Wetgeving: Titel 9 BW2
- Gebruikers: BV’s, NV’s, coöperaties, onderlinge waarborgmaatschappijen en commerciële
stichtingen en verenigingen,.
- De wet maakt onderscheid tussen enkelvoudige- en geconsolideerde jaarrekeningen.
Afdeling 13 zegt dat de jaarrekening van rechtspersonen die tot een groep behoren of die
anderszins kunnen worden beheerst, moeten worden geconsolideerd.
- Elementen van de jaarrekening: De wet zegt dat de jaarrekening een balans en een
resultatenrekening bevat, beide voorzien van een toelichting.
- De indeling: de indeling van de balans en resultatenrekening is beschreven in afdeling 3 en 4.
- Grondslagen moeten worden toegelicht. Deze toelichting bestaat uit twee onderdelen:
• Beschrijving van de grondslagen
• Nadere cijfermatige toelichting op individuele balansposten en posten uit
resultatenrekening.
- Overige toelichtingsaspecten:
• Kapitaalbelangen
• Gebeurtenissen na balansdatum
• Resultaatbestemming
• Gemiddeld aantal werknemers
• Accountantshonoraria
• Bezoldiging van (statutaire) bestuurders en commissarissen
2. Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving (RJ): geen wet, maar richtlijnen.
- De RJ kent als primaire financieel overzicht tevens het kasstroomoverzicht.
- De RJ heeft twee soorten voorschriften:
• Stellige uitspraken: zijn in de bundel dikgedrukt, en accountants hebben afgesproken
dat ze op naleving zullen toezien.
• Aanbevelingen: minder grote betekenis.
- Afwijkingen op de RJ behoeven niet te worden vermeld.
3. Ondernemingskamer (OK): wanneer je het niet eens bent met de wet en de RJ, kun je naar de
OK. Die zal daarna uitspraak doen.
4
