VERGELIJKING: 1E VS 2E INDUSTRIËLE REVOLUTIE
1e industriële revolutie 2e industriële revolutie
precondities: - Grote Depressie van 1870 vroeg om
- landbouwrevolutie snelle en structurele maatregelen die
precondities - demografische ontwikkeling bedrijven uit de crisis zouden helpen
en - uitbreiding handelskapitalisme
hefbomen - nieuwe mentaliteit
hefbomen:
- industriële vernieuwing
- ontstaan van de markt
- stoomkracht - elektriciteit - motor
• enorme productiviteitsstijging • verlichting en drijfkracht
- steenkool • dynamo elektrische motor
• hout was schaarser en duurder - gas/petroleum
geworden vanaf 2e helft 16e eeuw - elektrotechniek
energie • om water uit mijnen weg te krijgen ⇒ tal van nieuwe sectoren ontstaan
⇒ pompen
- cokes en puddling procédé
• ter vervanging van houtskool
• puddling procédé liet het gebruik
- van steenkool toe in ijzerindustrie
- spoorweg - automobiel
- steenwegen en kanalen • verbrandingsmotor
transport
- kolonisatie: Britse Rijk • petroleum als grondstof
• geheel nieuwe sector ontwikkeld
- ijzer: - staal:
• door steenkool kon men ijzer nu • gietijzer vervangen door staal
sneller, goedkoper en beter • staal kon meer spanningen aan
geproduceerd worden - chemische materialen
basis-
- katoen: • ingenieursscholen
materialen
• door vliegend schietspoel, spinning • kunststoffen, medicijnen
jenny, water frame, mule jenny en • ontstaan chemische sector
mechanisch weefgetouw
• moderne weeffabriek geboren
- industrieel kapitalisme: - financieel kapitalisme
• entrepreneur brengt arbeiders samen • industrie in handen van banken en
in manufactuur holdings
• fabriek en machine • diverse vormen van kapitaal
- liberaal kapitalisme: mobiliseren
• vrije onderneming • verticale en horizontale concentratie
financiering
• tegen corporatisme - monopoliekapitalisme:
en
• coalitieverbod 1799 • kartels aanmoedigen
organisatie
- opkomst bankwezen • door concentratie samenwerking
- eenvoudige arbeidsverdeling - taylorisme en scientific management
• verantwoordelijkheid voor
arbeidsproces bij bedrijfsleiding
• lopende band (Ford)
• nieuwe vorm vervreemding
koplopers - Engeland en Zuidelijke Nederlanden - VSA en Duitsland
tijdstip - 1750 - 1815 (geen snelle ommekeer) - vanaf 1870 tot W.O. I
1e industriële revolutie 2e industriële revolutie
precondities: - Grote Depressie van 1870 vroeg om
- landbouwrevolutie snelle en structurele maatregelen die
precondities - demografische ontwikkeling bedrijven uit de crisis zouden helpen
en - uitbreiding handelskapitalisme
hefbomen - nieuwe mentaliteit
hefbomen:
- industriële vernieuwing
- ontstaan van de markt
- stoomkracht - elektriciteit - motor
• enorme productiviteitsstijging • verlichting en drijfkracht
- steenkool • dynamo elektrische motor
• hout was schaarser en duurder - gas/petroleum
geworden vanaf 2e helft 16e eeuw - elektrotechniek
energie • om water uit mijnen weg te krijgen ⇒ tal van nieuwe sectoren ontstaan
⇒ pompen
- cokes en puddling procédé
• ter vervanging van houtskool
• puddling procédé liet het gebruik
- van steenkool toe in ijzerindustrie
- spoorweg - automobiel
- steenwegen en kanalen • verbrandingsmotor
transport
- kolonisatie: Britse Rijk • petroleum als grondstof
• geheel nieuwe sector ontwikkeld
- ijzer: - staal:
• door steenkool kon men ijzer nu • gietijzer vervangen door staal
sneller, goedkoper en beter • staal kon meer spanningen aan
geproduceerd worden - chemische materialen
basis-
- katoen: • ingenieursscholen
materialen
• door vliegend schietspoel, spinning • kunststoffen, medicijnen
jenny, water frame, mule jenny en • ontstaan chemische sector
mechanisch weefgetouw
• moderne weeffabriek geboren
- industrieel kapitalisme: - financieel kapitalisme
• entrepreneur brengt arbeiders samen • industrie in handen van banken en
in manufactuur holdings
• fabriek en machine • diverse vormen van kapitaal
- liberaal kapitalisme: mobiliseren
• vrije onderneming • verticale en horizontale concentratie
financiering
• tegen corporatisme - monopoliekapitalisme:
en
• coalitieverbod 1799 • kartels aanmoedigen
organisatie
- opkomst bankwezen • door concentratie samenwerking
- eenvoudige arbeidsverdeling - taylorisme en scientific management
• verantwoordelijkheid voor
arbeidsproces bij bedrijfsleiding
• lopende band (Ford)
• nieuwe vorm vervreemding
koplopers - Engeland en Zuidelijke Nederlanden - VSA en Duitsland
tijdstip - 1750 - 1815 (geen snelle ommekeer) - vanaf 1870 tot W.O. I
