DEEL 1 COMMUNICATIE VAN EN MET OVERHEDEN EN SOCIAL PROFIT:
INLEIDING, BEGRIPPEN, FUNCITES, TAKEN, DOMEINDEN EN EIGENHEDEN VAN DEZE SECTOREN
1. OVERHEID EN SOCIAL PROFIT
De social profit = ook eco belangrijk
- 16 000 vestigingen in Vl zorge samen vr 400 000 arbeidsplaatsn
- Ondernemers: niet winstgedreven tendienste vn mens & maatsch
- Hoofdzakelijk VZW’s in private sector
- Actief in gezondheidszorg, welzijnssectorn secioculturele sector, sector vd aangepaste tewerkstelling
Indeling SOCIAL PROFIT sectoren
1. Gezondheidszorg: Ziekenhuizen, Praktijken van artsen en tandartsen, Overige menselijke
gezondheidszorg, Verpleegkundige activiteiten
2. Maatschappelijke dienstverlening: gezins- en ouderenzorg, Jeugdzorg, Instellingen voor mensen met een
handicap, Beschutte en sociale werkplaatsen, Kinderopvang, Diverse maatschappelijke dienstverlening
3. Cultuur, recreatie en sport: Volwassenvorming, Diverse verenigingen (jeugd, volwassenen, gezondheid,
milieu, mobiliteit,…), Sport: accomodaties, clubs, bonden, federaties,…, Uitzenden van radio- en
televisieprogramma’s, Exploitatie van schouwburgen, concertzalen, culturele centra, …, Uitvoerende en
scheppende kunsten, Blibliotheken en archieven, Musea en monumenten, Botanische tuinen,
dierentuinen, natuurreservaten, pret- en themaparken en recreatiedomeinen, Productie, distributie en
vertoning van films voor bioscoop, televisie,…, Jeugdherbergen en jeugdverblijfcentra
4. Overige sectoren: Bepaalde onderwijsinstellingen (bv 2e kans onderwijs), Autorijscholen, vlieg- en
vaaronderricht, Mutualiteiten, Belangenbehartiging, Bedrijfs- en werkgeversorganisaties,
beroepsorganisaties (bv kortom), vakorganisaties, religieuze organsaties, politieke organisaties,
Huishoudens als werkgever
Overheden en socialprofitsector
+ -
MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT en ENGAGEMENT FINANCIËLE WINST (nooit specifieke doel MAAR
> voor één of meer specifieke doelen (social profit) mogen wel winst maken!)
> voor het algemeen belang (overheid)
& “ORGANISATIES” (niet “bedrijven”)
1
,Vergelijking overheden, socialprofitorganisaties en bedrijven
Eric Goubin maakte een duidelijk overzicht van het maatsch doel, de doelgroepen en activiteiten en de wie actief
betrokken is bij de overheid, de socialprofitorg en de bedrijfswereld.
Lees dia 32
2. DE OVERHEID IN BELGIE
7 overheidsniveaus in be (zie gastspreker uitbreiding)
1. Internationaal: de Verenigde Naties en aanverwante organisaties (bvb.Unesco) (zie verder)
2. Europees: de Europese overheden (Europees Parlement, Europese Commissie, …)
3. Nationaal: de federale overheid (met parlement en regering), de FOD’s, het leger, federale politie en
overheidsbedrijven (bvb. Bpost, NMBS,Proximus, …)
4. Regionaal: de Vlaamse overheid, de Brusselse en Waalse overheid, de Franse en Duitstalige gemeenschap
(met parlement en regering) en hun agentschappen en overheidsbedrijven (bvb. De Lijn)
5. Provinciaal: provinciebestuur (raad en deputatie) en provinciebedrijven van de tien provincies
6. Intergemeentelijk (regio’s): waar een beperkte groep lokale besturen samen beleid en voorzieningen
uitwerken rond een bepaalde thematiek (bvb. politiezones, afvalintercommunales,…)
7. Lokaal
2
,Big brother-metafoor = om aan te tonen dat we wel in elke fase in ons leven met de overheid in contact komen
Levensweg: met welke overheidsinstanties kom jij in contact in je verschillende levensfasen?
Doel: de brede waaier aan overheidsinstanties over verschillende bestuursniveaus en binnen verschillende
beleidsdomeinen aanhalen - Niet super belangrijk !
1. Na bevalling aangifte doen van de geboorte (bij de dienst Burgerlijke Stand van de
gemeente geboren, of in de kraamkliniek)
- je moet de geboortepremie en de kinderbijslag aanvragen, het verlof(externe
link) (moederschapsverlof, vaderschapsverlof…)
2. Belang van “Kind en gezin” (een Intern verzelfstandigd agentschap binnen het
beleidsdomein Welzijn, Volksgezondheid en Gezin, Vlaamse bevoegdheid)
= Vlaams agentschap
IVA: intern verzelfstandigd agentschap
1. kleuterschool en lagere school (beleidsdomein onderwijs en vorming) = een Vlaamse
bevoegdheid.
- voltijds les volgen & voldoende aanwezig
- school = erkend, gesubsidieerd of gefinancierd zijn door de Vlaamse Gemeenschap.
( Nederlandstalige scholen in Vlaanderen en in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest)
2. Fons regelt het Groeipakket (vroeger ‘kinderbijslag) en betaalt die uit. Deze materie is
geregionaliseerd, was daarvoor federaal
- groeipakket=
- = vlaams agentschap voert beleid uit
1. 12j: identiteitskaart ; Vnf 15j: verplicht de identiteitskaart bij
- geldige identiteitskaart: kan strafrechtelijk vervolgd worden
- Je haalt de kaart op de gemeentedienst Bevolking.
2. Op weg naar het gemeentehuis zwaai je eens naar de gemeentearbeiders van de
groendienst… of ook niet.
3. zat van een feestje, en plasse tgn boom wnr politie voorbij rijdt
=> Taak van de overheid: de overheid ontw in het alg belang normen en regels en zorgt voor de
naleving ervan. De overheid bestraft wie zich niet aan de regels houdt. Wie te snel rijdt, kan zich
aan een boete verwachten. Comm moet er dan mee voor zorgen dat alle betrokken burgers ook
effectief hun rechten en plichten goed kennen en ervan gebruikmaken.
4. Gasboete à boos & vecht => jeugdrechtbank: bevoegd voor zaken waarin minderjarigen
in gevaar zijn en voor zaken waarin minderjarigen strafbare feiten hebben gepleegd.
(rechterlijke orde, federaal)
1. herpakken omdat je stemrecht hebt (vanaf 18 jaar opkomstplicht)
- opkomstplicht = Wanneer er verkiezingen worden gehouden, moet je deelnemen
- geen stemplicht= Je bent niet verplicht om een stem uit te brengen op een lijst of een
kandidaat. Je kan evenwel blanco stemmen.
!!! De stemplicht werd afgeschaft voor lokale verkiezingen. In 2024 zijn we niet meer
verplicht om te gaan stemmen voor gemeente- en provincieraadsverkiezingen.
=> Taak van de overheid: de overheid organiseert democratische besluitvorming op
verschillende bestuurlijke niveaus.
3
, 2. De Lijn pakke nr school want geen auto
In be: 3 maatschappijen die het openbaar vervoer per bus org:
- De Lijn : Vlaanderen (een EVA).
- MIVB : Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
- TEC(externe link) : Wallonië voor zijn rekening.
in het leven geroepen voor mensen met een lager inkomen of moeilijke
mobiliteit (vb. ouderen)
=> Taak van de overheid: De overheid organiseert een rechtvaardige verdeling van de
beschikbare middelen (inkomen, huisvesting, energie, vervoer, informatie…) . Ze bestrijdt de
ergste vormen van maatschappelijke ongelijkheid en ontwikkelt daarom extra aandacht voor
kansengroepen. Dit is een groot verschil met de bedrijfswereld voor wie kansengroepen
doorgaans een minder aantrekkelijk marktsegment vormen.
3. affiche bushokje: reclame voor producten van Vlaamse bodem
Wat is een EVA en een IVA?
Het Decreet Lokaal Bestuur (DLB) biedt versch mog om via verzelfstandiging een soepelere
werking mogelijk te maken voor de uitvoering van bepaalde gemeentelijke opdrachten:
- IVA: bevindt zich binnen de gemeente en heeft enige autonomie binnen
vastgestelde kaders
- EVA een aparte juridische entiteit is met meer vrijheid en autonomie in zijn
operaties.
Er zijn twee vormen van extern verzelfstandigde agentschappen:
- autonoom gemeentebedrijf (AGB), dat een publiekrechtelijk statuut heeft.
- extern verzelfstandigd agentschap in privaatrechtelijke vorm, dat een
privaatrechtelijke vorm aanneemt (vereniging, stichting of vennootschap).
= De Lijn
= Vlaams Centrum voor Agro-en visserijmarketing (VLAM) EVA= extern verzelfstandigd
agentschap
1. zoekt werk : gaat nr VDAB. (=staat onder toezicht van de Vlaams minister van Werk,
Onderwijs en Vorming. )
2. rijbewijs (bij de officieel door de overheid erkende rijcentra en dan de gemeente)
- Verkeersbelasting => Vlaamse belastingsdienst
3. werkt: betaal je belastingen => federale overheidsdienst Financiën
- gemeentebelasting en provinciebelasting
- wegenwerken => agentschap Wegen en verkeer (Het Vlaams verkeercentrum)
zorgt voor signalering
=> Taak van de overheid: de overheid neemt belangrijke maatschappelijke taken op zich, die
men niet zomaar (alleen) aan privébedrijven kan overlaten: wegenaanleg, het leger, het
4
INLEIDING, BEGRIPPEN, FUNCITES, TAKEN, DOMEINDEN EN EIGENHEDEN VAN DEZE SECTOREN
1. OVERHEID EN SOCIAL PROFIT
De social profit = ook eco belangrijk
- 16 000 vestigingen in Vl zorge samen vr 400 000 arbeidsplaatsn
- Ondernemers: niet winstgedreven tendienste vn mens & maatsch
- Hoofdzakelijk VZW’s in private sector
- Actief in gezondheidszorg, welzijnssectorn secioculturele sector, sector vd aangepaste tewerkstelling
Indeling SOCIAL PROFIT sectoren
1. Gezondheidszorg: Ziekenhuizen, Praktijken van artsen en tandartsen, Overige menselijke
gezondheidszorg, Verpleegkundige activiteiten
2. Maatschappelijke dienstverlening: gezins- en ouderenzorg, Jeugdzorg, Instellingen voor mensen met een
handicap, Beschutte en sociale werkplaatsen, Kinderopvang, Diverse maatschappelijke dienstverlening
3. Cultuur, recreatie en sport: Volwassenvorming, Diverse verenigingen (jeugd, volwassenen, gezondheid,
milieu, mobiliteit,…), Sport: accomodaties, clubs, bonden, federaties,…, Uitzenden van radio- en
televisieprogramma’s, Exploitatie van schouwburgen, concertzalen, culturele centra, …, Uitvoerende en
scheppende kunsten, Blibliotheken en archieven, Musea en monumenten, Botanische tuinen,
dierentuinen, natuurreservaten, pret- en themaparken en recreatiedomeinen, Productie, distributie en
vertoning van films voor bioscoop, televisie,…, Jeugdherbergen en jeugdverblijfcentra
4. Overige sectoren: Bepaalde onderwijsinstellingen (bv 2e kans onderwijs), Autorijscholen, vlieg- en
vaaronderricht, Mutualiteiten, Belangenbehartiging, Bedrijfs- en werkgeversorganisaties,
beroepsorganisaties (bv kortom), vakorganisaties, religieuze organsaties, politieke organisaties,
Huishoudens als werkgever
Overheden en socialprofitsector
+ -
MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT en ENGAGEMENT FINANCIËLE WINST (nooit specifieke doel MAAR
> voor één of meer specifieke doelen (social profit) mogen wel winst maken!)
> voor het algemeen belang (overheid)
& “ORGANISATIES” (niet “bedrijven”)
1
,Vergelijking overheden, socialprofitorganisaties en bedrijven
Eric Goubin maakte een duidelijk overzicht van het maatsch doel, de doelgroepen en activiteiten en de wie actief
betrokken is bij de overheid, de socialprofitorg en de bedrijfswereld.
Lees dia 32
2. DE OVERHEID IN BELGIE
7 overheidsniveaus in be (zie gastspreker uitbreiding)
1. Internationaal: de Verenigde Naties en aanverwante organisaties (bvb.Unesco) (zie verder)
2. Europees: de Europese overheden (Europees Parlement, Europese Commissie, …)
3. Nationaal: de federale overheid (met parlement en regering), de FOD’s, het leger, federale politie en
overheidsbedrijven (bvb. Bpost, NMBS,Proximus, …)
4. Regionaal: de Vlaamse overheid, de Brusselse en Waalse overheid, de Franse en Duitstalige gemeenschap
(met parlement en regering) en hun agentschappen en overheidsbedrijven (bvb. De Lijn)
5. Provinciaal: provinciebestuur (raad en deputatie) en provinciebedrijven van de tien provincies
6. Intergemeentelijk (regio’s): waar een beperkte groep lokale besturen samen beleid en voorzieningen
uitwerken rond een bepaalde thematiek (bvb. politiezones, afvalintercommunales,…)
7. Lokaal
2
,Big brother-metafoor = om aan te tonen dat we wel in elke fase in ons leven met de overheid in contact komen
Levensweg: met welke overheidsinstanties kom jij in contact in je verschillende levensfasen?
Doel: de brede waaier aan overheidsinstanties over verschillende bestuursniveaus en binnen verschillende
beleidsdomeinen aanhalen - Niet super belangrijk !
1. Na bevalling aangifte doen van de geboorte (bij de dienst Burgerlijke Stand van de
gemeente geboren, of in de kraamkliniek)
- je moet de geboortepremie en de kinderbijslag aanvragen, het verlof(externe
link) (moederschapsverlof, vaderschapsverlof…)
2. Belang van “Kind en gezin” (een Intern verzelfstandigd agentschap binnen het
beleidsdomein Welzijn, Volksgezondheid en Gezin, Vlaamse bevoegdheid)
= Vlaams agentschap
IVA: intern verzelfstandigd agentschap
1. kleuterschool en lagere school (beleidsdomein onderwijs en vorming) = een Vlaamse
bevoegdheid.
- voltijds les volgen & voldoende aanwezig
- school = erkend, gesubsidieerd of gefinancierd zijn door de Vlaamse Gemeenschap.
( Nederlandstalige scholen in Vlaanderen en in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest)
2. Fons regelt het Groeipakket (vroeger ‘kinderbijslag) en betaalt die uit. Deze materie is
geregionaliseerd, was daarvoor federaal
- groeipakket=
- = vlaams agentschap voert beleid uit
1. 12j: identiteitskaart ; Vnf 15j: verplicht de identiteitskaart bij
- geldige identiteitskaart: kan strafrechtelijk vervolgd worden
- Je haalt de kaart op de gemeentedienst Bevolking.
2. Op weg naar het gemeentehuis zwaai je eens naar de gemeentearbeiders van de
groendienst… of ook niet.
3. zat van een feestje, en plasse tgn boom wnr politie voorbij rijdt
=> Taak van de overheid: de overheid ontw in het alg belang normen en regels en zorgt voor de
naleving ervan. De overheid bestraft wie zich niet aan de regels houdt. Wie te snel rijdt, kan zich
aan een boete verwachten. Comm moet er dan mee voor zorgen dat alle betrokken burgers ook
effectief hun rechten en plichten goed kennen en ervan gebruikmaken.
4. Gasboete à boos & vecht => jeugdrechtbank: bevoegd voor zaken waarin minderjarigen
in gevaar zijn en voor zaken waarin minderjarigen strafbare feiten hebben gepleegd.
(rechterlijke orde, federaal)
1. herpakken omdat je stemrecht hebt (vanaf 18 jaar opkomstplicht)
- opkomstplicht = Wanneer er verkiezingen worden gehouden, moet je deelnemen
- geen stemplicht= Je bent niet verplicht om een stem uit te brengen op een lijst of een
kandidaat. Je kan evenwel blanco stemmen.
!!! De stemplicht werd afgeschaft voor lokale verkiezingen. In 2024 zijn we niet meer
verplicht om te gaan stemmen voor gemeente- en provincieraadsverkiezingen.
=> Taak van de overheid: de overheid organiseert democratische besluitvorming op
verschillende bestuurlijke niveaus.
3
, 2. De Lijn pakke nr school want geen auto
In be: 3 maatschappijen die het openbaar vervoer per bus org:
- De Lijn : Vlaanderen (een EVA).
- MIVB : Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
- TEC(externe link) : Wallonië voor zijn rekening.
in het leven geroepen voor mensen met een lager inkomen of moeilijke
mobiliteit (vb. ouderen)
=> Taak van de overheid: De overheid organiseert een rechtvaardige verdeling van de
beschikbare middelen (inkomen, huisvesting, energie, vervoer, informatie…) . Ze bestrijdt de
ergste vormen van maatschappelijke ongelijkheid en ontwikkelt daarom extra aandacht voor
kansengroepen. Dit is een groot verschil met de bedrijfswereld voor wie kansengroepen
doorgaans een minder aantrekkelijk marktsegment vormen.
3. affiche bushokje: reclame voor producten van Vlaamse bodem
Wat is een EVA en een IVA?
Het Decreet Lokaal Bestuur (DLB) biedt versch mog om via verzelfstandiging een soepelere
werking mogelijk te maken voor de uitvoering van bepaalde gemeentelijke opdrachten:
- IVA: bevindt zich binnen de gemeente en heeft enige autonomie binnen
vastgestelde kaders
- EVA een aparte juridische entiteit is met meer vrijheid en autonomie in zijn
operaties.
Er zijn twee vormen van extern verzelfstandigde agentschappen:
- autonoom gemeentebedrijf (AGB), dat een publiekrechtelijk statuut heeft.
- extern verzelfstandigd agentschap in privaatrechtelijke vorm, dat een
privaatrechtelijke vorm aanneemt (vereniging, stichting of vennootschap).
= De Lijn
= Vlaams Centrum voor Agro-en visserijmarketing (VLAM) EVA= extern verzelfstandigd
agentschap
1. zoekt werk : gaat nr VDAB. (=staat onder toezicht van de Vlaams minister van Werk,
Onderwijs en Vorming. )
2. rijbewijs (bij de officieel door de overheid erkende rijcentra en dan de gemeente)
- Verkeersbelasting => Vlaamse belastingsdienst
3. werkt: betaal je belastingen => federale overheidsdienst Financiën
- gemeentebelasting en provinciebelasting
- wegenwerken => agentschap Wegen en verkeer (Het Vlaams verkeercentrum)
zorgt voor signalering
=> Taak van de overheid: de overheid neemt belangrijke maatschappelijke taken op zich, die
men niet zomaar (alleen) aan privébedrijven kan overlaten: wegenaanleg, het leger, het
4
