Samenvatting Basis
Hulpverlening
Hoofdstuk 1: Methodisch handelen
Een methodiek = door een praktijktheorie onderbouwde systematische manier van werken.
Een methodiek beschrijft de manier, de werkwijze waarop aan de doelstellingen gewerkt wordt.
Het is gebaseerd op wetenschappelijke denkkaders en op toepasbare kennis, en vertrekt vanuit een
zekere visie.
-Het gecombineerd gebruiken van stromingen of methodieken noemt men eclectisch werken.
Methodisch werken = gericht werken
Je gebruikt een bepaalde strategie, methodiek, denkwijze
Dit zorgt voor een efficiëntere manier van naar je resultaat werken
Voordelen van methodisch handelen:
Goed een overzicht bewaren
Je kan optijd bijsturen
Verder in de toekomst kijken
Transparanter voor cliënt
Makkelijker overdraagbaar naar collega’s
1.1 Kenmerken Methodische Begeleidingsopzet
Kenmerken methodisch handelen:
1. Men zal doelgericht moeten handelen
2. Men zal bewust moeten handelen
3. Men zal systematisch moeten handelen
4. Men zal procesmatig moeten handelen
1.1.1 Doelgericht handelen
Doel MAW: verhogen van het welzijn v.d. cliënt, optimaliseren van het psychosociaal
handelen.
De tussenkomst moet altijd in het belang van de cliënt zijn.
Specifieke doelen worden samen met de cliënt vastgelegd, altijd in overleg
Doelgericht handelen zorgt ervoor dat het proces controleerbaar en toetsbaar wordt
Bij doelgericht handelen kan de overdracht vlot gebeuren
Van algemene (strategische) doelen naar concrete, operationele doelen (ook beter om te
evalueren)
1.1.2 Bewust handelen
Bewust kiezen voor doelen die je wilt bereiken, de gebruikte werkwijze en de gebruikte
middelen
Stilstaan bij de betekenis van je eigen handelen
Stilstaan bij de invloed van je gedrag op anderen
Belangrijk om te reflecteren over je acties
,1.1.3 Systematisch handelen
Je gaat planmatig en stapsgewijs te werk
De stappen sluiten goed aan op elkaar
Afvragen welke stap je moet nemen in de juiste richting
Keuze maken in welke acties genomen moeten worden, wanneer, wie en met wie of wat
In samenspraak met de cliënt
1.1.4 Procesmatig handelen
Inspelen op dynamiek van proces
Evaluatie voor nieuwe beslissing
Voortdurend evalueren en bijsturen
Formatief VS Summatief
Formeel VS informeel
Formatief Summatief
Verbeteringen in HV aanbrengen Afvragen of doelen bereikt werden
Tussentijdse evaluatie Eindevaluatie
Formeel Informeel
Op een systematische en strategische manier Informatie verzamelen door te luisteren en te
zoeken naar feedback observeren
Evaluatiemethode op voorhand gepland
1.2 De Fasen in het Hulpverleningsproces
1.2.1 Lineair VS Circulair
Lineair model: er zit chronologie in, een logische opeenvolging in de verschillende stappen
Ideaalmodel
probleemanalyse doelformulering strategiebepaling uitvoering evaluatie
Circulair model: Iteratief of Cyclisch model: je hoeft niet bij de eerste fase te starten, je kan van de
ene fase naar de andere springen en terug
We komen telkens terug op een (vernieuwde) probleemanalyse, met (vernieuwde) doelen en die
hebben dan weer effect op de (vernieuwde) aanpak.
Ook de evaluatie gebeurt tijdens de verschillende fases
, 1.2.2 De Aanmelding
Optie 1: mensen nemen zelf contact op met de dienst
Uit eigen beweging: Wanneer mensen de stap nemen om met de hulpverlening aan de slag te gaan,
zijn er 1 of meerdere elementen aanwezig:
Onvrede met bestaande situatie
Bewustzijn van situatie
Startmotivatie
Verwachting dat MAW’er de situatie mee kan veranderen
Deze mensen hebben vaak al zelf hun situatie proberen te veranderen, en dit heeft niet tot het
gewenste resultaat geleid.
Er zijn vaak dubbele gevoelens, want je moet toegeven dat er iets fout loopt, dit kan zwaar zijn. Ook
vrezen ze om veroordeeld te worden, of te afhankelijk. Ze zijn bang voor verandering, en bang om
deze delen van hunzelf bloot te leggen.
Op advies van anderen:
Soms komen mensen op de verkeerde plaats terecht. Dan is het aan de MAW’er om hen te
informeren en correct door te verwijzen. Laat ze eerst hun verhaal doen.
Als ze doorverwezen worden door een andere professional, is het interessant om met de
doorverwijzer de volgende 3 vragen door te nemen:
Wat is de reden voor de verwijzing dat hij aan de cliënt heeft verteld?
Hoe heeft de HV de doorverwijzing en de instelling bij de cliënt aangekondigd?
Hoe staat de cliënt volgens de doorverwijzer tegenover de verwijzing?
Optie 2: het contact ontstaat buiten de vertrokken mensen:
Soms legt een rechter verplichte hulp op, ook dan zijn er 2 opties
1. De cliënt accepteert (na verloop van tijd) dat hij hulp nodig heeft
Dan kan de begeleiding starten
2. De hulp blijft gedwongen
Wanneer dit het geval is, kan er geen hulp geboden worden. De hulpverlener kan hooguit toezicht,
controle of macht uitvoeren. Het is belangrijk dat je duidelijk bent tegen de cliënt over je
machtspositie als MAW’er.
Outreachend werken:
Hulpverlening
Hoofdstuk 1: Methodisch handelen
Een methodiek = door een praktijktheorie onderbouwde systematische manier van werken.
Een methodiek beschrijft de manier, de werkwijze waarop aan de doelstellingen gewerkt wordt.
Het is gebaseerd op wetenschappelijke denkkaders en op toepasbare kennis, en vertrekt vanuit een
zekere visie.
-Het gecombineerd gebruiken van stromingen of methodieken noemt men eclectisch werken.
Methodisch werken = gericht werken
Je gebruikt een bepaalde strategie, methodiek, denkwijze
Dit zorgt voor een efficiëntere manier van naar je resultaat werken
Voordelen van methodisch handelen:
Goed een overzicht bewaren
Je kan optijd bijsturen
Verder in de toekomst kijken
Transparanter voor cliënt
Makkelijker overdraagbaar naar collega’s
1.1 Kenmerken Methodische Begeleidingsopzet
Kenmerken methodisch handelen:
1. Men zal doelgericht moeten handelen
2. Men zal bewust moeten handelen
3. Men zal systematisch moeten handelen
4. Men zal procesmatig moeten handelen
1.1.1 Doelgericht handelen
Doel MAW: verhogen van het welzijn v.d. cliënt, optimaliseren van het psychosociaal
handelen.
De tussenkomst moet altijd in het belang van de cliënt zijn.
Specifieke doelen worden samen met de cliënt vastgelegd, altijd in overleg
Doelgericht handelen zorgt ervoor dat het proces controleerbaar en toetsbaar wordt
Bij doelgericht handelen kan de overdracht vlot gebeuren
Van algemene (strategische) doelen naar concrete, operationele doelen (ook beter om te
evalueren)
1.1.2 Bewust handelen
Bewust kiezen voor doelen die je wilt bereiken, de gebruikte werkwijze en de gebruikte
middelen
Stilstaan bij de betekenis van je eigen handelen
Stilstaan bij de invloed van je gedrag op anderen
Belangrijk om te reflecteren over je acties
,1.1.3 Systematisch handelen
Je gaat planmatig en stapsgewijs te werk
De stappen sluiten goed aan op elkaar
Afvragen welke stap je moet nemen in de juiste richting
Keuze maken in welke acties genomen moeten worden, wanneer, wie en met wie of wat
In samenspraak met de cliënt
1.1.4 Procesmatig handelen
Inspelen op dynamiek van proces
Evaluatie voor nieuwe beslissing
Voortdurend evalueren en bijsturen
Formatief VS Summatief
Formeel VS informeel
Formatief Summatief
Verbeteringen in HV aanbrengen Afvragen of doelen bereikt werden
Tussentijdse evaluatie Eindevaluatie
Formeel Informeel
Op een systematische en strategische manier Informatie verzamelen door te luisteren en te
zoeken naar feedback observeren
Evaluatiemethode op voorhand gepland
1.2 De Fasen in het Hulpverleningsproces
1.2.1 Lineair VS Circulair
Lineair model: er zit chronologie in, een logische opeenvolging in de verschillende stappen
Ideaalmodel
probleemanalyse doelformulering strategiebepaling uitvoering evaluatie
Circulair model: Iteratief of Cyclisch model: je hoeft niet bij de eerste fase te starten, je kan van de
ene fase naar de andere springen en terug
We komen telkens terug op een (vernieuwde) probleemanalyse, met (vernieuwde) doelen en die
hebben dan weer effect op de (vernieuwde) aanpak.
Ook de evaluatie gebeurt tijdens de verschillende fases
, 1.2.2 De Aanmelding
Optie 1: mensen nemen zelf contact op met de dienst
Uit eigen beweging: Wanneer mensen de stap nemen om met de hulpverlening aan de slag te gaan,
zijn er 1 of meerdere elementen aanwezig:
Onvrede met bestaande situatie
Bewustzijn van situatie
Startmotivatie
Verwachting dat MAW’er de situatie mee kan veranderen
Deze mensen hebben vaak al zelf hun situatie proberen te veranderen, en dit heeft niet tot het
gewenste resultaat geleid.
Er zijn vaak dubbele gevoelens, want je moet toegeven dat er iets fout loopt, dit kan zwaar zijn. Ook
vrezen ze om veroordeeld te worden, of te afhankelijk. Ze zijn bang voor verandering, en bang om
deze delen van hunzelf bloot te leggen.
Op advies van anderen:
Soms komen mensen op de verkeerde plaats terecht. Dan is het aan de MAW’er om hen te
informeren en correct door te verwijzen. Laat ze eerst hun verhaal doen.
Als ze doorverwezen worden door een andere professional, is het interessant om met de
doorverwijzer de volgende 3 vragen door te nemen:
Wat is de reden voor de verwijzing dat hij aan de cliënt heeft verteld?
Hoe heeft de HV de doorverwijzing en de instelling bij de cliënt aangekondigd?
Hoe staat de cliënt volgens de doorverwijzer tegenover de verwijzing?
Optie 2: het contact ontstaat buiten de vertrokken mensen:
Soms legt een rechter verplichte hulp op, ook dan zijn er 2 opties
1. De cliënt accepteert (na verloop van tijd) dat hij hulp nodig heeft
Dan kan de begeleiding starten
2. De hulp blijft gedwongen
Wanneer dit het geval is, kan er geen hulp geboden worden. De hulpverlener kan hooguit toezicht,
controle of macht uitvoeren. Het is belangrijk dat je duidelijk bent tegen de cliënt over je
machtspositie als MAW’er.
Outreachend werken:
