Samenvatting - Pedagogiek

Pedagogiek MDT 1


11 GEZAGSCO-OUDERSCHAP

11.1 INLEIDING

Vroeger: kinderen werden ‘toegewezen’ met volle gezag aan de ouder die de
echtscheiding had verkregen. Andere ouder kreeg ‘bezoekrecht’.
Nu: met het uitgangspunt van een gelijkmatig verdeeld verblijf zou het de gelijkheid
tussen beide ouders moeten bevorderen. Beide ouders delen de zorg van hun kind na
de echtscheiding.
We zien dat ouders die kiezen voor co-ouderschap vaak opgeleid zijn en goedverdieners
zijn.
Er is spraken van verschillende regelingen: kind verhuist of de ouders verhuizen. Bij
het laatste spreken we van een ‘vogelnestverblijf’. Regelingen kunnen ook verschillen:
50-50, 33-66. Factoren die deze regeling kunnen beïnvloeden:
 Aantal wisselingen
 Kwaliteit van de relatie tussen ouder en kind
 Afstand tussen huizen
 Hertrouwen van een ouder

11.2 VANUIT HET PERSPECTIEF VAN DE OUDERS

Vereist veel samenwerking, communicatie, gevoeligheid en flexibiliteit van alle
betrokkenen. Ouders moeten vooral accepteren dat hun ex-partner een eigen leven lijdt.
We onderscheiden verschillende vormen van co-ouderschap:
 Coöperatief co-ouderschap: ouders houden conflicten tussen hen, buiten de
opvoeding. Indien regeling niet goed werkt, wordt deze aangepast.
 Verdeeld co-ouderschap: ouders gaan elk hun eigen weg in de opvoeding, hebben
erg verschillende verwachtingen en slagen er niet in deze af te stemmen.
 Gesplitst co-ouderschap: kinderen leven in 2 verschillende werelden die totaal van
elkaar verschillen en op zichzelf staan.
 Conflictueus co-ouderschap: er is een openlijke strijd tussen de ouders  slagen
er niet in om afstand te nemen van hun scheiding. Kind wordt als wapen in de strijd
gezet.
Basis van co-ouderschap = goed overleggen. Aanwezigheid van volgende factoren
vergroot de kans op een geslaagd co-ouderschap:
 Ouders kiezen bewust voor co-ouderschap
 Duidelijke afspraken
 Flexibele houding bij ouders en kinderen
 Goede relatie tussen ex-partners is essentieel
 Afstand tussen de huizen is niet te groot, kind hoeft niet te veranderen van school
of nieuwe vriendjes maken.

11.3 VANUIT HET PERSPECTIEF VAN DE KINDEREN

Kinderen hebben een sterk rechtvaardigheidsgevoel, zijn zich bewust van het
emotioneel en financiële situatie van de ouders. Ze maken zich zorgen over de ouder die
het er voor het ‘slechts’ voorstaat.
Er vormen zich loyaliteitsconflicten: kinderen zijn bang de ene ouder meer te geven
dan de andere. Belangrijk dat ouders dit tijdig onderkennen en bespreekbaar maken. Zo
kan het kind ten volle genieten van de tijd met de ouder.



1

,Pedagogiek MDT 1

Leeftijd speelt een belangrijke rol:
 1-2 jaar: ervaren minder problemen
 3-5 jaar: krijgen meer problemen, kinderen zetten een grote stap in hun
ontwikkeling, ze gaan naar school en moeten dan zowel thuis als op school nieuwe
vaardigheden aanleren. Dit kan voor sommige kinderen te veel worden
 6-… jaar: kind is ‘beter uitgerust’, kunnen zich makkelijker aanpassen
Heeft dezelfde beschermende en risicofactoren als bij de echtscheiding (hoofdstuk
10). We kunnen er wel bij aanvullen dat kinderen:
 Flexibeler worden
 Zich sneller leren aanpassen
 Zien dat andere relaties ook mogelijk zijn
 Leren verschillen accepteren




2

, Pedagogiek MDT 1



12 EENOUDERGEZIN

12.1 INLEIDING

Eenoudergezin: soms een bewuste keuze, gevolg van een scheiding of een overleiden.
Kinderen alleen opvoeden kan heel zwaar zijn, toch neemt het aantal eenoudergezinnen
steeds toe.
Een eenoudergezin is een gezin waarin 1 ouder samenleeft met haar of zijn kinderen.
Eenoudergezinnen staan socio-economisch doorgaans zwakker, er loopt 1/3 meer
kans om blootgesteld te worden aan armoede.

12.2 VANUIT HET PERSPECTIEF VAN DE OUDERS

Alleenstaande ouders moeten beslissingen alleen nemen, hebben een andere financiële
situatie, geen partner voor raad of momenten te delen, … belangrijk om zich te omringen
met naasten, ze zijn afhankelijk van de goodwill van die andere om rekening te houden
met hun wensen.
Positieve effecten/voordelen:
 Ouders leren andere talenten ontwikkelen
 Na het beëindigen van een moeilijke relatie, is er een opluchting dat er minder
conflicten zijn, zo kunnen eigen regels, visie en meningen gelden
 Warme en open sfeer in het gezin
 Goed contact met de kinderen
 Er hoeft aan niemand verantwoord te worden
 Ouders voelen zich vaak trots
Kinderen blijven nood hebben aan een veilige, warme omgeving, steun en structuur. Voor
alleenstaande ouders kan dit vaak een hele inspanning, ze staan alleen voor de
organisatie van het huishouden. MAAR als de ouder voldoende steun, stimulering en
structuur kan bieden komt het meestal goed met het kind.
! Belangrijk aandachtspunt: ouders moeten er op letten dat hun kind niet hun
vertrouweling wordt + belangrijk voor ouder om positief te blijven voor kinderen en
zichzelf. Ouders moeten zich bewust zijn dat niet alles even goed kan gaan en dienen
prioriteiten te stellen.
Eenoudergezinnen staan socio-economisch doorgaans zwakker, vooral bij
alleenstaande moeders. Ze vallen na de scheiding terug op hun eigen inkomen, dat vaak
lager is dan het inkomen van hun mannelijke ex-partner. Alleenstaande vaders hebben
het meestal gunstiger.

12.3 VANUIT HET PERSPECTIEF VAN DE KINDEREN

Impact op de ontwikkeling van het kind worden door meerdere factoren bepaald. Hier zijn
enkele risico- en beschermde factoren:
 Indien er sprake is van een geïsoleerde situatie, heeft het kind weinig mogelijkheden
tot sociale contacten
 Meisjes krijgen een nauwe band met hun moeder
 Minder gunstige financiële situatie heeft als gevolg dat de kinderen beperkte
mogelijkheden hebben.
 Kinderen kunnen sneller probleemgedrag kunnen vertonen
 Eenoudergezin met moeder zien we een versterkte samenhorigheid en een grote
wederzijdse emotionele onafhankelijkheid  kan veel vragen van een kind. Er kan

3