samenvatting ' sociaal en gezondheidsrecht professionele ontwikkeling 2

Samenvatting gezondheidsrecht en sociaal recht

Examen
- 15% voorstelling en verdediging portfolio
- 15% werkstuk portfolio
- 20% boekhouden
- 50% gezondheidsrecht en sociaal recht
o 40 meerkeuzevragen zonder giscorrectie

Les 1: inleiding tot het recht , persoon in het recht, bekwaamheid
Inleiding tot het recht
 Zonder structuur en orde in de samenleving = conflicten en chaos
 Kenmerken voor het begrip recht is dat het gaat om:
o Gedragsregels
 Word gebruikt om het gedrag van personen in bepaalde richting te
duwen, beperken de persoonlijke vrijheid
o Afdwingbaar gesteld
 Rechtsregels zijn gedragsregels, maar gedragsregels zijn daarom nog
geen rechtsregels vb. niet eten tijdens een hoorcollege
 Via sancties word de naleving van de gedragsregels gewaarborgd
( sanctie is niet altijd een straf, kan ook een schadevergoeding zijn aan
de schadelijdende partij = burgerrechtelijke sanctie)
 Vb. betalen schadevergoeding aan de schadelijdende partij is
geen straf, maar een een burgerrechtelijke sanctie. Dat gebeurt
wanneer iemand op een foutieve manier een aankoop
annuleert en dus een schadevergoeding moet betalen wegens
contactbreuk
o Door de overheid
 Om de naleving tot een goed einde te brengen word beroep gedaan
op een speciaal opgerichte instelling, zoals een rechtbank wilt niet
zeggen dat de rechtbank zelf deze regels moet inroepen.
Gedragsregels kunnen soms vb door 2 partijen in het kader van een
overeenkomst voorzien worden
 Vb. rechtsregel: buitencontractuele aansprakelijkheid
 Schade veroorzaakt aan een ander persoon
 Afdwingbaar karakter door de overheid bestaat erin dat
wanneer de schadeveroorzaker niet vrijwillig de
schadevergoeding betaalt, de schadelijder naar de rechtbank
kan stappen met het oog op het bekomen van een
veroordeling tot betaling
 Vb. een man loopt tegen een ladder en beschadigd hierdoor een auto,
de man weigert om deze schade te vergoeden. De eigenaar kan dan
naar de rechtbank stappen om schadevergoeding te eisen
Bronnen van het recht
examen: welke meerderheid , de grontwet, wat zijn ze van plan, waarvoor ze de grontwet
moeten veranderen  senaat afschaffen
 Waar kan je de rechtsregels aantreffen  in bronnen

, DE WET
o Rechtsregels bestaan grotendeels uit geschreven teksten
o Een wet in de ruime betekenis: normen en regels die in een schriftelijke vorm
zijn uitgedrukt
 Vb. grondwet, federale wet, decreet,…
o Welke meerderheid moet je hebben om de grondwet te veranderen?
o Een wet in de strikte betekenis: tot stand gekomen door de federale
wetgevende macht en die voor het volledige land van toepassing is
 Waar raadplegen  op website van het Belgische staatsblad of in de
wetboeken
 DE RECHTSPRAAK/JURISPRUDENTIE
o = geheel van rechtelijke beslissingen/uitspraken
o Uitspraak van een rechtbank  vonnis
o Uitspraak van een hof  arrest
o De rechter is niet verbonden om de beslissing van een andere rechter te
volgen
 Vb. actualiteit: man die fietsers omver reed in gent, heeft in beroep
een hogere straf gekregen, rechter moet ook zaken interpreteren
 Vb. wanneer een kinderarts telefonisch opgeroepen wordt voor feiten
die duidelijk in de richting van kindermishandeling wijzen, heeft de arts
de taak actief informatie in te winnen, in casu kan de mededeling van
de feiten aantonen dat iemand in groot gevaar keert
o Rechtspraak is een belangrijke rechtsbron, het is de bedoeling dat de rechter
aan de hand van de rechtsregels die in de wet staan, een geschil beoordeelt
o Herhaaldelijke beslissingen in dezelfde zin uitgesproken door verschillende
rechtscolleges vormen na een zekere tijd een vaste rechtspraak!
o Tijdschrift voor gezondheidsrecht : belangrijk tijdschrift voor medisch en
gezondheidsrecht  hierin staan rechterlijke beslissingen
 RECHTSLEER
o = Artikelen over rechtsonderwerpen en problemen die juristen in tijdschriften
en boeken schrijven
o Na de totstandkoming van een nieuwe wet zullen juristen hun zienswijze
vertolken en de nodige verduidelijking geven
o De rechtsleer beïnvloed de rechtspraak die op haar beurt soms aanleiding
geeft tot de totstandkoming van nieuwe wetgeving
o Vb. :omdat er een wettelijk kader voor ongehuwd samenwonende partners
ontbrak, riep de wetgever meer onder invloed van rechtsleer een rechtspraak
de wettelijke samenwoning in het leven
o Een jurist kan het ontbreken van wetgeving voor een specifiek probleem
bekritiseren  een rechter kan dat dan in zijn beslissing vermelden, dit kan
als basis dienen om een wetgevend initiatief te nemen die de lacune verhelpt
 ALGEMENE RECHTSBEGINSELEN
o = Basisprincipes die niet uitdrukkelijk opgenomen zijn in een wettekst, maar
die in de samenleving van essentieel belang zijn
 Vb. recht van verdediging
 Vb. verbod van eigenrichting

,  = de burger mag het recht niet in eigen handen nemen, maar
hij moet in een conflictsituatie het geschil voorleggen aan een
instantie die daar voor bevoegd is
o De rechtspraak gaat de algemene beginselen toepassen als aanvulling van de
wet
 DE GEWOONTE
o Gebruiken die in de samenleving als bindend worden beschouwd omdat zij
gedurende een lange tijd openbaar en zonder afbreking worden gevolgd, dit is
niet terug te vinden in een geschreven tekst!
o Dit is bijna onbestaand geworden, bestaat soms nog in huurcontracten
(hoofdelijke aansprakelijkheid)
o Vb.actieve hoofdelijkheid: een schuldeiser kan de betaling van het volledige
bedrag van verschillende schuldenaars vorderen  dit wil zeggen dat de
schuldeiser van som 100 euro kan vorderen, zodra één van hun betaalt is de
schuldeiser voldaan
o Vb. passieve hoofdelijkheid: betekent dat verschillende schuldenaars elk voor
het geheel gehouden zijn tot betaling van de schuld aan de schuldeiser. Zodra
een schuldenaar het volledige bedrag aan de schuldeiser heeft betaalt, zijn de
andere schuldenaars bevrijd.de schuldenaar die het volledige bedrag aan de
schuldeiser betaalt heeft,kan het aandeel van elke schuldenaar terugvorderen
o vb.je woont samen met iemand, pers 1 moet niet meer betalen, pers 2 betaalt
alles
Indeling van het recht
examen: een vraag is publiek, privaat,welk recht,…
 Nationaal recht
o Bestaat uit publiekrecht
 Regelt de verhouding tussen de burgers en de overheid, de interne
organisatie en de werking van de overheid en de verhouding tussen de
staten
o En privaatrecht
 Regels de verhoudingen tussen burgers
 Publiekrecht
o Grondwettelijk recht
 Grondwet, regelt de inrichting van de staat en bevat de fundamentele
rechten en vrijheden van de burgers zoals het stemrecht, recht om
deel te nemen aan verkiezingen,persvrijheid,…
o Administratief recht
 = regelt de inrichting en de werking van de administratie of de
uitvoerende macht
 Vb.Ruimtelijke ordening en stedenbouw
o Strafrecht
 Bepaalt welke gedragingen strafbaar zijn en bepaalt welke straffen
daarop van toepassing zijn
 Vb. artikel 352 SW problematiek vh beroepsgeheim
 Een gedraging is pas strafbaar als hij volgens de wet strafbaar is en dat
de wet daarvoor een straf voorziet
 Zit in het strafwetboek en in diverse strafwetten

,  Privaatrecht
o Burgerlijk recht
 Regelt de verhouding tussen de burgers onderling
 Meest bekende: burgerlijk wetboek
 Vb. afstamming,huwelijk,echtscheiding, goederen, erfenissen en
overeenkomsten
o Economisch recht
 Regelt de verhoudingen tussen ondernemers en consumenten vb.wet
op marktpraktijken en de verhoudingen tussen ondernemers
onderling vb. faillisement
 Zit in het WER (= wetboek economisch recht)
o Vennootschapsrecht
 Regels die van toepassing zijn op de oprichting en werking van
vennootschappen
 Zit in het wetboek van vennootschappen en verenigingen
Waar wij de klemtoon op leggen!
 Sociaal recht
o Omvat arbeidsrecht en socialezekerheidsrecht
o Gemengd privaatrecht en publiekrecht
o Regelt de verhouding tussen werkgevers en werknemers ( arbeidsrecht) en
regelt de diverse sociale voorzieningen en verzekeringen ( ziekte en
invaliditeit ,pensioen,…)
 Gezondheidsrecht
o Diverse aspecten van de gezondheid van de mens, inrichting van de
instellingen en financieringen. Deels publiek en deels privaat
o Vb. een arts moet zijn patiënt voor een heelkundige ingreep op een duidelijke
manier inlichten. Het recht hebben op informatie is één van de rechten van de
patiënt
Grensoverschrijdend recht
 Internationale wetgeving en verdragen
 Internationaal privaatrecht
o Doel: bepalen welke nationale wetgeving van toepassing is op een
rechtsverhouding waarin elementen uit verschillende landen voorkomen
o Vb. Nederlander en Italiaan hebben een verkeersongeval in Antwerpen
 Internationaal publiekrecht
o Regelt de betrekkingen tussen de staten onderling en tussen de staten en de
internationale instellingen. Het komt tot stand door internationale
verdragingen
o Vb. europees verdrag voor rechten van de mens = fundamentele vrijheden en
grondrechten
De persoon in het recht: begrippen
examen: embryo is geen levend persoon, wordt wel beschermd!
 Natuurlijke persoon
o Alleen levende mensen en alle mensen zijn natuurlijke personen
o Elke mens is een natuurlijk persoon vanaf zijn geboorte tot hij overlijdt
o Embryo en lijk  geen natuurlijke personen