Samenvatting digitale en professionele communicatie (2025)
Digitale en professionele communicatie
HOOFDSTUK 1: COMMUNICATIE
➔ greenwashing
- wanneer je als bedrijf zegt “ik ben groen”, maar in je gedrag blijkt er uit niets
dat je bedrijf werkelijk groen is
- het meer communiceren dat je groen bent dan dat je werkelijk bent
- bv. Ajax is een product met enorm veel chemicaliën maar heeft wel groene
verpakking gekregen
viral marketing
➔ inzetten van bestaande klanten om nieuwe klanten aan te werven
➔ advies: alleen gebruiken als je 100% zeker bent dat de reputatie van je bedrijf zuiver
is (te zien in RepTrak → reputatieranglijst)
➔ bv. Mobile Vikings moedigt bestaande klanten aan om andere mensen (nieuwe
klanten) aan te halen, die bestaande klanten krijgen dan gratis maand voor hun
abonnement of hogere data-limiet
bashtag campagnes
➔ wanneer mensen je hashtag campagne gebruiken om je bedrijf in negatief daglicht te
zetten
➔ bv. #myNYPD
verschil tussen imago en reputatie:
- reputatie is optelsom van alle individuele indrukken
- imago is heel individueel, verschilt per persoon
reputatie is vooral monitoren wat er leeft over de organisatie bij stakeholders
Samenvatting digitale en professionele communicatie (2025)
1
, Samenvatting digitale en professionele communicatie (2025)
➔ het eenvoudige communicatiemodel
een boodschap heeft verschillende aspecten:
➔ zakelijk aspect: de beschrijving van feiten, de informatie in de boodschap
◆ Jeffrey die zegt dat het licht groen is (omschrijft de kleur van het licht)
➔ expressief aspect: het gevoel, de emotie die de zender via de boodschap uit
◆ Jeffrey wil dat Rosanne sneller doet
➔ relationeel aspect: de verhouding van de zender en ontvanger tot elkaar
◆ Jeffrey vindt Rosanne traag
➔ appellerend aspect: het beroep op de ontvanger om iets te doen
◆ Jeffrey wil dat Rosanne sneller rijdt
encoderen = de zender die zijn gedachten omzet in een voor de ontvanger begrijpelijke
boodschap
decoderen = om boodschap te begrijpen moet de ontvanger deze omzetten in zijn eigen
gedachten
redundantie = overtollige informatie (kan functioneel zijn)
referentiekader = het geheel van gewoonten, regels, ervaringen, normen en waarden
waarop de ontvanger zijn denken en handelen baseert
communicatie = proces van tweerichtingsverkeer waarbij de interactie essentieel is.
vocaal/auditief non-vocaal/visueel
verbaal gesproken woord geschreven/gedrukte woord
non-verbaal intonatie, timbre, pauze gebarentaal, lichaamshouding,
beweging, uiterlijk, kleding
voorlichting = bewust gegeven hulp bij menings- en besluitvorming door middel van
communicatie
public relations = het stelselmatig bevorderen van wederzijds begrip tussen organisatie en
haar publieksgroepen
Samenvatting digitale en professionele communicatie (2025)
2
, Samenvatting digitale en professionele communicatie (2025)
reclame = overtuigende informatie waarbij meestal gebruik wordt gemaakt van betaalde
ruimte in de media
propaganda = het overbrengen van ideeën, doel is om te beïnvloeden en overtuigen
HOOFDSTUK 2: COMMUNICATIE EN GEDRAGSVERANDERING
systeem 1 denken:
- ons onbewust denkende brein
- snelle, automatische, intuïtieve manier van denken die nauwelijks inspanning kost
- wordt ook wel procedurele geheugen genoemd
- gaat uit van onderstellingen
- 95% wordt bepaald door systeem 1
- handelingen die we doen zonder daar veel bij na te denken
- bv. autorijden op lege weg, oplossen van de som 1+1, koffie zetten
systeem 2 denken:
- ons bewust denkende brein
- langzame, weloverwogen, rationele manier van denken die veel inspanning kost
- wordt ook wel declaratieve geheugen genoemd
- geheugen dat we vanuit ons brein moeten oproepen
- hebben we geleerd door kennis en ervaring → bv. lezen van artikelen,
ondervinden dat McDonald’s slecht is door te veel te eten
- bv. ingewikkeld gerecht maken, communicatiebegroting opstellen
Veblen-effect = als iets duur is, is het beter dan iets wat goedkoop is
Bandwagon-effect = als iets populair is, is het beter dan iets wat impopulair is
7 principes bij gedragsverandering (volgens Cialdini)
1. wederkerigheid
a. als je iets ontvangt, wil je iets teruggeven (moet niet materieel zijn)
b. volgens Cialdini het krachtigste principe
c. bv. stuur presentje, PowerPoint doen, aanbeveling op LinkedIn, bied gratis
aperitiefje aan, stuur interessant artikel, geef voordat je wil ontvangen
2. commitment en consistentie
a. wie al A zegt, zal ook B zeggen → consistent zijn
b. bv. presenteer je plan in delen, splits grote begroting in kleinere bedragen,
start met easy wins
3. sociale bewijskracht
a. je neemt het meest aan van mensen uit je sociale context
b. bv. reviews / comments / likes, zo veel mensen kochten / deden dit al, benut
de early adopters1
1
eerste 30% van mensen die je product/dienst kopen
Samenvatting digitale en professionele communicatie (2025)
3
, Samenvatting digitale en professionele communicatie (2025)
4. sympathie
a. mensen en merken die op ons lijken vinden we leuk
b. ”Veel (communicatie) wetenschappers zetten logisch denken boven alles en
blijven hardnekkig uitgaan dat feiten en informatie zullen overtuigen”
5. autoriteit
a. we hebben respect voor experts
6. schaarste
a. je wilt vooral hebben wat je niet kunt krijgen
b. bv. Early Bird Tickets bij festivals: nog 500 beschikbaar of nog 13,8 uur →
schaarste in product en tijd
7. eenheid
a. we willen ergens bijhoren, één zijn met anderen
b. je hoort bij elkaar & je doet iets samen
c. bv. Phoxy Club → van voetbalclub, kinderen die lid zijn kunnen 1x per
seizoen het veld oplopen met spelers, kinderen geraken daar uiteraard niet
zelf dus ouders betalen tickets en gaan kijken (creëert familiegevoel)
wanneer vinden we een mens sympathiek? Cialdini geeft 3 punten (als iemand aan 1 van
deze punten voldoet wordt die aangezien als sympathiek):
1. als die knap of goed verzorgd is
2. als die op ons lijkt
3. als die ons complimenten geeft
hoe maak je organisatie / merk sympathiek?
1. goede website / huisstijl / interieur
2. de taal spreken van de ander
a. conversational human voice → bedrijven gaan zich gedragen als mensen
(van vlees in bloed) in hun communicatie (bv. communicatie met HelloFresh is
met “Klaartje” en niet met HelloFresh)
3. de ander speciaal maken / persoonlijke communicatie
4. complimenten geven
4 stappen voor analyse van hoe je het best gedrag kan veranderen:
1) analyseer het huidige gedrag
a) in welke context, omgeving, en met wie/onder welke omstandigheden vindt
het gedrag plaats?
b) waarom is verandering nodig en wie vindt dat?
c) vinden mensen om wiens gedrag het gaat het ook nodig om te veranderen?
2) analyseer de doelgroep
a) wie zijn de mensen?
b) wat zijn hun verlangens en frustraties?
c) wees empathisch en neutraal
d) onderzoek waarom het wel of niet stellen van het gedrag zo moeilijk is
3) beschrijf het gewenste gedrag
a) beschrijf welk gedrag wel wenselijk zou zijn
b) wees zo concreet dat je er bijna foto of video van zou kunnen maken
c) bv. eet twee stukken fruit per dag in plaats van leef gezond
4) stel de doelen vast
Samenvatting digitale en professionele communicatie (2025)
4
Digitale en professionele communicatie
HOOFDSTUK 1: COMMUNICATIE
➔ greenwashing
- wanneer je als bedrijf zegt “ik ben groen”, maar in je gedrag blijkt er uit niets
dat je bedrijf werkelijk groen is
- het meer communiceren dat je groen bent dan dat je werkelijk bent
- bv. Ajax is een product met enorm veel chemicaliën maar heeft wel groene
verpakking gekregen
viral marketing
➔ inzetten van bestaande klanten om nieuwe klanten aan te werven
➔ advies: alleen gebruiken als je 100% zeker bent dat de reputatie van je bedrijf zuiver
is (te zien in RepTrak → reputatieranglijst)
➔ bv. Mobile Vikings moedigt bestaande klanten aan om andere mensen (nieuwe
klanten) aan te halen, die bestaande klanten krijgen dan gratis maand voor hun
abonnement of hogere data-limiet
bashtag campagnes
➔ wanneer mensen je hashtag campagne gebruiken om je bedrijf in negatief daglicht te
zetten
➔ bv. #myNYPD
verschil tussen imago en reputatie:
- reputatie is optelsom van alle individuele indrukken
- imago is heel individueel, verschilt per persoon
reputatie is vooral monitoren wat er leeft over de organisatie bij stakeholders
Samenvatting digitale en professionele communicatie (2025)
1
, Samenvatting digitale en professionele communicatie (2025)
➔ het eenvoudige communicatiemodel
een boodschap heeft verschillende aspecten:
➔ zakelijk aspect: de beschrijving van feiten, de informatie in de boodschap
◆ Jeffrey die zegt dat het licht groen is (omschrijft de kleur van het licht)
➔ expressief aspect: het gevoel, de emotie die de zender via de boodschap uit
◆ Jeffrey wil dat Rosanne sneller doet
➔ relationeel aspect: de verhouding van de zender en ontvanger tot elkaar
◆ Jeffrey vindt Rosanne traag
➔ appellerend aspect: het beroep op de ontvanger om iets te doen
◆ Jeffrey wil dat Rosanne sneller rijdt
encoderen = de zender die zijn gedachten omzet in een voor de ontvanger begrijpelijke
boodschap
decoderen = om boodschap te begrijpen moet de ontvanger deze omzetten in zijn eigen
gedachten
redundantie = overtollige informatie (kan functioneel zijn)
referentiekader = het geheel van gewoonten, regels, ervaringen, normen en waarden
waarop de ontvanger zijn denken en handelen baseert
communicatie = proces van tweerichtingsverkeer waarbij de interactie essentieel is.
vocaal/auditief non-vocaal/visueel
verbaal gesproken woord geschreven/gedrukte woord
non-verbaal intonatie, timbre, pauze gebarentaal, lichaamshouding,
beweging, uiterlijk, kleding
voorlichting = bewust gegeven hulp bij menings- en besluitvorming door middel van
communicatie
public relations = het stelselmatig bevorderen van wederzijds begrip tussen organisatie en
haar publieksgroepen
Samenvatting digitale en professionele communicatie (2025)
2
, Samenvatting digitale en professionele communicatie (2025)
reclame = overtuigende informatie waarbij meestal gebruik wordt gemaakt van betaalde
ruimte in de media
propaganda = het overbrengen van ideeën, doel is om te beïnvloeden en overtuigen
HOOFDSTUK 2: COMMUNICATIE EN GEDRAGSVERANDERING
systeem 1 denken:
- ons onbewust denkende brein
- snelle, automatische, intuïtieve manier van denken die nauwelijks inspanning kost
- wordt ook wel procedurele geheugen genoemd
- gaat uit van onderstellingen
- 95% wordt bepaald door systeem 1
- handelingen die we doen zonder daar veel bij na te denken
- bv. autorijden op lege weg, oplossen van de som 1+1, koffie zetten
systeem 2 denken:
- ons bewust denkende brein
- langzame, weloverwogen, rationele manier van denken die veel inspanning kost
- wordt ook wel declaratieve geheugen genoemd
- geheugen dat we vanuit ons brein moeten oproepen
- hebben we geleerd door kennis en ervaring → bv. lezen van artikelen,
ondervinden dat McDonald’s slecht is door te veel te eten
- bv. ingewikkeld gerecht maken, communicatiebegroting opstellen
Veblen-effect = als iets duur is, is het beter dan iets wat goedkoop is
Bandwagon-effect = als iets populair is, is het beter dan iets wat impopulair is
7 principes bij gedragsverandering (volgens Cialdini)
1. wederkerigheid
a. als je iets ontvangt, wil je iets teruggeven (moet niet materieel zijn)
b. volgens Cialdini het krachtigste principe
c. bv. stuur presentje, PowerPoint doen, aanbeveling op LinkedIn, bied gratis
aperitiefje aan, stuur interessant artikel, geef voordat je wil ontvangen
2. commitment en consistentie
a. wie al A zegt, zal ook B zeggen → consistent zijn
b. bv. presenteer je plan in delen, splits grote begroting in kleinere bedragen,
start met easy wins
3. sociale bewijskracht
a. je neemt het meest aan van mensen uit je sociale context
b. bv. reviews / comments / likes, zo veel mensen kochten / deden dit al, benut
de early adopters1
1
eerste 30% van mensen die je product/dienst kopen
Samenvatting digitale en professionele communicatie (2025)
3
, Samenvatting digitale en professionele communicatie (2025)
4. sympathie
a. mensen en merken die op ons lijken vinden we leuk
b. ”Veel (communicatie) wetenschappers zetten logisch denken boven alles en
blijven hardnekkig uitgaan dat feiten en informatie zullen overtuigen”
5. autoriteit
a. we hebben respect voor experts
6. schaarste
a. je wilt vooral hebben wat je niet kunt krijgen
b. bv. Early Bird Tickets bij festivals: nog 500 beschikbaar of nog 13,8 uur →
schaarste in product en tijd
7. eenheid
a. we willen ergens bijhoren, één zijn met anderen
b. je hoort bij elkaar & je doet iets samen
c. bv. Phoxy Club → van voetbalclub, kinderen die lid zijn kunnen 1x per
seizoen het veld oplopen met spelers, kinderen geraken daar uiteraard niet
zelf dus ouders betalen tickets en gaan kijken (creëert familiegevoel)
wanneer vinden we een mens sympathiek? Cialdini geeft 3 punten (als iemand aan 1 van
deze punten voldoet wordt die aangezien als sympathiek):
1. als die knap of goed verzorgd is
2. als die op ons lijkt
3. als die ons complimenten geeft
hoe maak je organisatie / merk sympathiek?
1. goede website / huisstijl / interieur
2. de taal spreken van de ander
a. conversational human voice → bedrijven gaan zich gedragen als mensen
(van vlees in bloed) in hun communicatie (bv. communicatie met HelloFresh is
met “Klaartje” en niet met HelloFresh)
3. de ander speciaal maken / persoonlijke communicatie
4. complimenten geven
4 stappen voor analyse van hoe je het best gedrag kan veranderen:
1) analyseer het huidige gedrag
a) in welke context, omgeving, en met wie/onder welke omstandigheden vindt
het gedrag plaats?
b) waarom is verandering nodig en wie vindt dat?
c) vinden mensen om wiens gedrag het gaat het ook nodig om te veranderen?
2) analyseer de doelgroep
a) wie zijn de mensen?
b) wat zijn hun verlangens en frustraties?
c) wees empathisch en neutraal
d) onderzoek waarom het wel of niet stellen van het gedrag zo moeilijk is
3) beschrijf het gewenste gedrag
a) beschrijf welk gedrag wel wenselijk zou zijn
b) wees zo concreet dat je er bijna foto of video van zou kunnen maken
c) bv. eet twee stukken fruit per dag in plaats van leef gezond
4) stel de doelen vast
Samenvatting digitale en professionele communicatie (2025)
4
