Inhoud
Boek 1: RECHT EN RECHTSTAAT..................................................................................................................... 12
Overzicht:........................................................................................................................................................................ 12
Hoofdstuk 1: Het begrip RECHT:..................................................................................................................... 12
2 soorten recht:...................................................................................................................................................... 13
Hoofdstuk 2: De indelingen van het objectief recht:....................................................................... 16
Publiekrecht............................................................................................................................................................. 16
Privaatrecht.............................................................................................................................................................. 16
Gemengd publiek/privaatrecht................................................................................................................. 16
Hoofdstuk 3: De rechtsstaat:............................................................................................................................. 18
Hoofdstuk 4 : Bronnen van het recht........................................................................................................ 20
Hiërarchie van de rechtsbronnen:............................................................................................................ 21
Hoofdstuk 5: De totstandkoming van wetgeving:............................................................................ 22
Oorsprong van wetgeving:........................................................................................................................... 22
Het federale België:............................................................................................................................................ 22
Wetgevende macht (federaal):.............................................................................................................. 22
Deelstaten:........................................................................................................................................................... 25
Supranationaal (Europese Unie):......................................................................................................... 26
Hoofdstuk 6: Structuur van de rechterlijke macht:........................................................................... 31
Rechtspraak:............................................................................................................................................................. 31
Beginselen van rechtelijke organisatie:............................................................................................... 32
Casussen:................................................................................................................................................................... 37
Hoofdstuk 7: Het rechtssubject:.................................................................................................................... 39
Hoofdstuk 8: Subjectieve rechten:............................................................................................................... 39
Hoofdstuk 9: Rechtsfeit en rechtshandeling:....................................................................................... 41
Boek 2: Beginselen van burgerlijk recht................................................................................................. 45
Hoofdstuk 1: Verbintenissen:............................................................................................................................ 45
Rechtshandelingen:..................................................................................................................................... 47
Wet:........................................................................................................................................................................... 47
Rechtsfeiten:...................................................................................................................................................... 48
Voorwaardelijke verbintenissen:......................................................................................................... 49
Soorten verbintenissen:.................................................................................................................................. 53
, Hoe verbintenissen tenietgaan:................................................................................................................ 55
Betaling / Nakoming.................................................................................................................................... 55
Vervulling van een ontbindende voorwaarde of tijdsbepaling.....................................55
Verjaring................................................................................................................................................................ 57
Hoofdstuk 2: Overeenkomsten – Algemene beginselen:............................................................ 59
Overeenkomsten – algemeen:................................................................................................................... 59
De overeenkomst – begrip (art. 5.4. BW) :..................................................................................... 59
De overeenkomst – totstandkoming:.............................................................................................. 60
De overeenkomst – soorten:.................................................................................................................... 61
Geldigheid vs nietigheid van overeenkomsten (hb p. 40 ev):........................................63
De overeenkomst – gevolgen:.............................................................................................................. 84
De overeenkomst – nakoming:............................................................................................................ 89
De overeenkomst – beëindiging:......................................................................................................... 91
De overeenkomst – ontbinding:.......................................................................................................... 93
Hoofdstuk 3: Bijzondere overeenkomsten:............................................................................................ 95
Stand van zaken:.................................................................................................................................................. 95
Soorten bijzondere overeenkomsten:.................................................................................................. 95
Koop:............................................................................................................................................................................. 96
Begrip van koopovereenkomst:........................................................................................................... 96
Totstandkoming van de koop:.............................................................................................................. 96
Bewijs: soms schriftelijk vereist:........................................................................................................... 96
Tegenwerpelijkheid aan derden:......................................................................................................... 97
Eigendomsoverdracht en risico:.......................................................................................................... 97
Aanvullend recht – afwijking mogelijk:.......................................................................................... 97
Koop – Verbintenissen van de verkoper......................................................................................... 99
Koop – verbintenissen verkoper: Vrijwaring voor uitwinning:......................................100
Koop – verbintenissen verkoper: Vrijwaring voor verborgen gebreken (gemeen
recht):..................................................................................................................................................................... 101
Koop – verbintenissen verkoper : Vrijwaring voor niet-conformiteit
(Consumentenkoop):................................................................................................................................. 103
Koop – verbintenissen verkoper: Vrijwaring voor gebreken: vergelijking:...........106
Koop – verbintenissen van de koper:............................................................................................. 108
Koop – Overeenkomsten op afstand:.............................................................................................. 110
Koop – Overeenkomsten buiten de lokalen:............................................................................... 111
Huur van goederen:.......................................................................................................................................... 112
, Huur van goederen – handelshuur:.................................................................................................. 116
Aanneming art. 1779 e.v. oud BW:.......................................................................................................... 118
Begrip.................................................................................................................................................................... 118
Verplichtingen van de Aannemer...................................................................................................... 119
Verplichtingen van de Opdrachtgever.......................................................................................... 120
Begrip van Lastgeving.............................................................................................................................. 122
Verschil tussen Lastgeving en Aanneming................................................................................ 122
Lastgeving – Verplichtingen van de Partijen............................................................................ 123
Gevolgen van Lastgeving:....................................................................................................................... 124
Einde van de Lastgeving......................................................................................................................... 127
Hoofdstuk 4: onrechtmatige daad:............................................................................................................ 131
Principe: schuldaansprakelijkheid.......................................................................................................... 131
Voorwaarden:.................................................................................................................................................... 131
Uitzondering: objectieve aansprakelijkheid (risico-aansprakelijkheid):......................132
Aansprakelijkheid voor eigen fout: (art. 6.5 - 6.11 B.W.)............................................................ 133
Aansprakelijkheid voor eigen fout – art. 6.5 BW..................................................................... 133
“Kwalitatieve” aansprakelijkheid: ( art. 6.12 e.v. B.W.)................................................................ 144
Aansprakelijkheid voor personen waarvoor men moet instaan................................144
Aansprakelijkheid voor zaken waarvoor men moet instaan.........................................148
Meerdere aansprakelijkheden (art. 6.19-6.21 BW)........................................................................ 151
Combinatie van meerdere fouten leidt tot schade...............................................................151
Combinatie met fout van een derden (art. 6.19)..................................................................... 152
Combinatie met eigen fout van de benadeelde (art. 6.20 §1 BW).............................153
Samenloop van aansprakelijkheden (art. 6.2 BW)................................................................ 154
Deel 2: Goederenrecht en zekerheden:.................................................................................................. 159
Indeling van de goederen:.......................................................................................................................... 159
Onroerende goederen (art. 3.47 BW):............................................................................................ 160
Roerende goederen:.................................................................................................................................. 160
Overige onderscheiden:.......................................................................................................................... 160
Zakelijke Rechten:.............................................................................................................................................. 161
Eigendomsrecht:............................................................................................................................................ 161
Andere zelfstandige zakelijke rechten:......................................................................................... 163
Zekerheden:.......................................................................................................................................................... 164
Begrip:.................................................................................................................................................................. 164
, Persoonlijke zekerheden:........................................................................................................................ 165
Zakelijke zekerheden:................................................................................................................................ 166
Handboek 2: Ondernemingsrecht:............................................................................................................. 171
Deel I: Inleiding......................................................................................................................................................... 171
Hoofdstuk 1: Van Handelsrecht naar Ondernemingsrecht:......................................................171
Economisch recht – het begrip “onderneming”:......................................................................... 171
Enkele concrete voorbeelden van verschillende definities:................................................172
Historiek: van handelaar naar onderneming:................................................................................ 172
Gevolgen van deze hervorming:............................................................................................................. 173
Bevoegdheid van de ondernemingsrechtbank:......................................................................... 173
Faillissement & Reorganisatie:................................................................................................................. 173
Oude termen in nieuwe wetten:............................................................................................................. 173
Vennootschapsrecht:...................................................................................................................................... 174
Hoofdstuk 2. De Onderneming:................................................................................................................... 175
1. Twee definities van “onderneming”:................................................................................................ 175
A. Formele definitie ("wat men is"): (“undertaker”)...............................................................175
B. Functionele definitie ("wat doet men"): (“business”).....................................................177
SCHEMATISCHE VOORSTELLING:.............................................................................................................. 178
Vroeger: (vergeten)........................................................................................................................................... 178
Vennootschap:..................................................................................................................................................... 179
Rechtspersoon:................................................................................................................................................... 180
Vennootschap – rechtspersoon:.............................................................................................................. 181
Onderneming - Natuurlijke persoon vs Onderneming - Vennootschap met
rechtspers:.............................................................................................................................................................. 182
Onderneming – natuurlijke persoon:............................................................................................. 183
Vennootschap met rechtspersoonlijkheid:................................................................................ 185
Bronnen van ondernemingsrecht:....................................................................................................... 188
Hoofdstuk 3 : Verplichtingen van ondernemingen :.................................................................... 190
Bijzondere regels voor ondernemingen:........................................................................................... 191
Afwijkende gewoonten (rechtsvermoedens):........................................................................... 191
Afwijkende wettelijke bepalingen:................................................................................................... 192
Afdeling 7. Bewijs:.............................................................................................................................................. 193
Algemene regels van bewijsvoering............................................................................................... 193
Bewijs in het burgerlijk recht:.............................................................................................................. 194
, Bewijs in ondernemingszaken:........................................................................................................... 195
Gemengde verbintenissen:................................................................................................................... 195
Bijzondere bewijsmiddelen in ondernemingsrecht........................................................... 196
Deel V: Vrijheid van onderneming en mededinging:..................................................................199
Hoofdstuk 1: Vrijheid van onderneming:............................................................................................... 199
➤ De ideale situatie: perfecte markt ............................................................................................... 199
➤ De realiteit: imperfecte markten.................................................................................................. 199
➤ Vrijheid van ondernemen in België.......................................................................................... 200
➤ Rol van mededingingsrecht en consumentenrecht ....................................................200
Hoofdstuk 2: Mededingingsrecht:.............................................................................................................. 201
➤ Wat is mededingingsrecht?............................................................................................................ 201
➤ Waarom is dit belangrijk?................................................................................................................. 201
➤ Vier belangrijke luiken van mededingingsrecht ..............................................................201
➤ Wetgeving: Europees en Belgisch niveau............................................................................ 202
➤ Opmerking: wat moet je kennen?............................................................................................. 202
Hoofdstuk 3: Marktpraktijken en consumentenbescherming:............................................203
Inleiding:................................................................................................................................................................. 203
Begrippen:............................................................................................................................................................. 203
Bijzonderheden ivm toepassingsgebied:....................................................................................... 204
Informatie van de markt:............................................................................................................................ 204
Reclame en handelspraktijken:............................................................................................................. 204
Europese achtergrond:................................................................................................................................. 205
Oneerlijke handelspraktijken jegens consumenten: (B2C)...............................................206
Zwarte lijst: (art. VI.100 en VI.103)........................................................................................................... 207
Kleine algemene normen:......................................................................................................................... 207
Grote algemene norm: (art. VI.93)........................................................................................................ 208
Wat zegt art. VI.93 WER?....................................................................................................................... 208
Professionele toewijding: (art. I.8, 25° WER)............................................................................. 208
Verstorend effect op de consument: (art. I.8, 24° WER)..................................................208
“Gemiddelde consument”:........................................................................................................................ 209
Kwetsbare groepen consumenten:...................................................................................................... 210
Gezamenlijk aanbod: (= koppelverkoop)........................................................................................... 211
Begrip (art. I.8, 21° WER):........................................................................................................................... 211
Voorgeschiedenis:.......................................................................................................................................... 211
, Huidige regeling (art. VI.80-81 WER):............................................................................................. 212
Conclusie en overzicht:............................................................................................................................. 213
Samenvattend:................................................................................................................................................ 213
Promoties inzake prijzen – conformiteit Richtlijn?:................................................................... 214
1. Verwijzing naar eigen voorheen toegepaste prijs (art. VI.18–VI.21 WER)...........214
2. Uitverkopen (art. VI.22–VI.23 WER):............................................................................................. 215
3. Solden (art. VI.25 WER) en Sperperiode (art. VI.29 WER):............................................215
4. Verkoop met verlies (art. VI.116 WER):....................................................................................... 216
Oneerlijke handelspraktijken jegens andere personen:........................................................217
Oneerlijke handelspraktijken – procedure en sancties:.........................................................219
Vergelijkende reclame: art. VI.17.............................................................................................................. 221
1. Begrip van vergelijkende reclame (art. I.8, 14° WER):......................................................221
2. Principe:.......................................................................................................................................................... 221
3. Voorwaarden (art. VI.17 WER):........................................................................................................ 222
Consumentencontracten:........................................................................................................................... 225
1. Onrechtmatige bedingen:................................................................................................................ 225
2. Overeenkomsten op afstand:......................................................................................................... 227
3. Overeenkomsten buiten verkoopruimten:.......................................................................... 228
Samenvatting kernpunten:.................................................................................................................. 229
Voorbeeldoefeningen:.............................................................................................................................. 229
Sancties:.............................................................................................................................................................. 229
Hoofdstuk 4: Intellectuele eigendomsrechten:............................................................................... 230
Situering en definitie:.................................................................................................................................... 230
Basiskenmerken................................................................................................................................................. 231
Indeling: auteursrechten vs industriële eigendomsrechten.............................................232
Octrooirechten:.................................................................................................................................................. 233
Wat is een octrooi?:.................................................................................................................................... 233
Doel van het octrooirecht:..................................................................................................................... 233
Wat is een ‘uitvinding’?:.......................................................................................................................... 234
Niet-octrooieerbare uitvindingen (art. XI.5 WER):................................................................ 234
Drie cumulatieve vereisten:.................................................................................................................. 235
Aanvraag en procedure:.......................................................................................................................... 236
Wie is octrooihouder?:............................................................................................................................. 236
Rechten & plichten van de octrooihouder:................................................................................ 237
, Merkenrechten:.................................................................................................................................................. 238
Wat is een merk?:........................................................................................................................................ 238
Twee soorten merken:.............................................................................................................................. 238
Geografische draagwijdte:.................................................................................................................... 238
Individueel merk: voorwaarden:........................................................................................................ 239
Gronden voor weigering:....................................................................................................................... 240
Nieuwheidsvoorwaarde:......................................................................................................................... 240
Procedure (art. 2.5-2.18 BVIE):............................................................................................................. 240
Geldingsduur................................................................................................................................................. 240
Rechten (art. 2.20 e.v. BVIE).................................................................................................................. 240
Plichten.............................................................................................................................................................. 240
Auteursrechten:.................................................................................................................................................. 241
Wat zijn auteursrechten?........................................................................................................................ 241
Wat zijn de voorwaarden?:.................................................................................................................... 242
Hoe lang duurt de bescherming?:.................................................................................................. 242
Wat wordt beschermd?:......................................................................................................................... 243
Wie is de rechthebbende?................................................................................................................... 244
Deel II: Vennootschapsrecht:........................................................................................................................ 245
Hoofdstuk 1: Begrip en aflijning:................................................................................................................. 245
De vennootschap – bestaansredenen:.............................................................................................. 245
De vennootschap – begrip (art. 1:1 WVV):........................................................................................ 246
Belangrijk:......................................................................................................................................................... 246
Vergelijking met een vereniging (art. 1:2 WVV)..................................................................... 246
Grote lijn:............................................................................................................................................................ 246
Materiële geldigheidsvoorwaarden van het vennootschapscontract:.......................247
Onderscheidingscriteria:............................................................................................................................. 247
Inbreng (art. 1:8 – 1:10 WVV):...................................................................................................................... 248
Doel: vermogensvoordeel.......................................................................................................................... 249
Voorwerp:............................................................................................................................................................... 250
Vennootschapsbelang:................................................................................................................................. 250
Rechtspersoonlijkheid:.................................................................................................................................. 251
Vormvereisten in het vennootschapsrecht:................................................................................... 253
Typedwang – gesloten systeem:....................................................................................................... 253
Vennootschap van gemeen recht: de maatschap:.............................................................. 253
, Overzicht van de vennootschapsvormen (art. 1:5 WVV):.................................................254
Personen- en kapitaalvennootschappen:....................................................................................... 256
Vennootschappen met volkomen rechtspersoonlijkheid:.................................................257
Vormen:............................................................................................................................................................... 257
Materiële geldigheidsvereisten oprichting:.............................................................................. 258
Formele geldigheidsvereisten oprichting:................................................................................ 258
Kapitaal en vermogen:............................................................................................................................. 259
Wettelijk minimumkapitaal:................................................................................................................ 260
Geplaatst kapitaal / geplaatste aandelen:................................................................................... 261
Gestort kapitaal / gestorte inbrengen:......................................................................................... 262
Verdere volstorting:.................................................................................................................................... 263
(On)toereikend kapitaal / vermogen:............................................................................................ 265
Toegestaan kapitaal / machtiging bestuur:.............................................................................. 266
Kapitaalverhoging in NV:........................................................................................................................ 267
Uitgifte van aandelen in BV:................................................................................................................ 269
Kapitaalvermindering in de NV:........................................................................................................ 270
Kapitaalsaandelen en obligaties:...................................................................................................... 272
Rechten verbonden aan aandelen:................................................................................................. 272
Overdrachtsbeperkingen:...................................................................................................................... 273
Organen binnen een vennootschap:................................................................................................. 279
Algemene Vergadering (AV):............................................................................................................... 279
Bestuursorgaan:........................................................................................................................................... 279
Commissaris:................................................................................................................................................... 279
Agencyproblemen:......................................................................................................................................... 280
Algemene Vergadering (AV):..................................................................................................................... 281
Soorten Algemene Vergadering:....................................................................................................... 281
Bijeenroeping van de Algemene Vergadering:...................................................................... 281
Agenda van de Vergadering:............................................................................................................... 282
Vorm van de Bijeenroeping:................................................................................................................ 282
Gewone Algemene Vergadering (Art. 5:96; 7:147 ev):.............................................................. 283
Onderwerpen in de Gewone AV:...................................................................................................... 283
Besluitvorming: (art. 2:41 WVV).......................................................................................................... 283
Buitengewone Algemene Vergadering (Art. 5:100; 7:153 ev):............................................284
Onderwerpen in de Buitengewone AV:...................................................................................... 284
, Besluitvorming:............................................................................................................................................ 284
Bijzondere Algemene Vergadering:................................................................................................... 284
Bestuur: Onderscheid en Toelichting................................................................................................ 285
1. Bestuursbevoegdheid:......................................................................................................................... 285
2. Vertegenwoordigingsmacht:......................................................................................................... 285
3. Gelijkheid tussen Bestuursbevoegdheid en Vertegenwoordigingsmacht:. 285
Bestuur in de BV (Besloten Vennootschap):................................................................................ 286
1. Duur van de benoeming van een bestuurder:................................................................... 286
2. Bestuursbevoegdheid in de BV:.................................................................................................. 286
3. Vertegenwoordigingsmacht in de BV:.................................................................................... 287
Bestuur in de NV (Naamloze Vennootschap):............................................................................. 289
1. Bestuursstructuur van een NV: (art. 7:85 e.v.)...................................................................... 289
Benoeming en afzetting van bestuurders in een monistische NV..............................290
NV – Raad van Bestuur – Monistisch – Bestuursbevoegdheid:....................................291
NV – Raad van Bestuur - Monistisch – Vertegenwoordigingsmacht:.....................292
NV – Enige Bestuurder:................................................................................................................................ 294
NV – Duaal Systeem:....................................................................................................................................... 295
NV – Duaal Systeem – Bestuursbevoegdheid:........................................................................ 295
NV – Duaal Systeem – Vertegenwoordigingsmacht:.........................................................296
Vertegenwoordiging via Lastgeving: (NV, BV en CV)............................................................. 297
Dagelijks bestuur:............................................................................................................................................ 298
Dagelijks bestuur – Algemeen:.......................................................................................................... 298
Dagelijks bestuur – Bestuursbevoegdheid:.............................................................................. 298
Dagelijks bestuur – Vertegenwoordigingsmacht:...............................................................299
Belangenconflictenregeling:................................................................................................................ 301
Vennootschaps- en minderheidsvordering:............................................................................ 305
Cap op bestuursaansprakelijkheid (art. 2:57 WVV):............................................................ 306
Kwijting:.............................................................................................................................................................. 307
Bijzondere faillissementsaansprakelijkheid:............................................................................ 308
Ontbinding:....................................................................................................................................................... 310
Hoofdstuk 2: Algemene inleiding Insolventierecht:...................................................................... 315
Hoofdstuk 4: Faillissement:............................................................................................................................ 320
Faillissement – Grondbeginselen:........................................................................................................ 320
Faillissement – Toepassingsvoorwaarden:....................................................................................... 321
, Wie kan het faillissement aanvragen? (art. XX.100 WER):....................................................322
Relatie met gerechtelijke reorganisatie (GRP):........................................................................... 323
Bevoegde rechtbank voor faillissement:.......................................................................................... 323
Verdachte periode (art. XX.105 WER):................................................................................................. 325
Curator (art. XX.98 WER):............................................................................................................................. 325
Gevolgen voor het vermogen van de gefailleerde................................................................... 326
Gevolgen voor rechtshandelingen door gefailleerde:............................................................326
Rechtshandelingen tijdens de verdachte periode (art. XX.105 – XX.112 WER):..327
Rechtshandelingen vóór staking van betaling:..................................................................... 327
Overzicht verdachte periode-regeling (structuur)................................................................... 328
Gevolgen voor geldig gesloten overeenkomsten van de gefailleerde.......................329
Faillissementsboedel..................................................................................................................................... 330
Faillissement – sluiting bij kennelijk ontoereikend actief (art. XX.135 WER):.........330
Sluiting van het faillissement door vereffening (art. XX.166 e.v. WER):........................331
Sluiting door vereffening – Betaling van het passief:.........................................................331
Gerechtelijke ontbinding als alternatief voor faillissement:...............................................332
Besloten voorbereiding van faillissement (art. XX.97/1 WER e.v.):...................................333
Kwijtschelding van restschulden – “Fresh start” (art. XX.173 WER e.v.):......................333
Hoofdstuk 1 – §4: Opsporing van ondernemingen in moeilijkheden:.............................337
Hoofdstuk 2: Sanering:....................................................................................................................................... 339
FASE 2: Sanering:.............................................................................................................................................. 339
Gemeenschappelijke bepalingen gerechtelijke reorganisatie en OGG:..............341
Gerechtelijke reorganisatie door minnelijk akkoord (art. XX.64):..............................342
Gerechtelijke reorganisatie door collectief akkoord:.........................................................343
Besloten minnelijk en collectief akkoord (private procedure):..................................344
Overdracht onder gerechtelijk gezag: (art. XX.87 - XX.89 WER):................................345
Hoofdstuk 5: Overdracht:................................................................................................................................. 347
Kenmerken:.......................................................................................................................................................... 348
Fusie:.......................................................................................................................................................................... 349
Splitsing:.................................................................................................................................................................. 350
Inbreng / overdracht van bedrijfstak:.................................................................................................. 351