Samenvatting H8

Historische en actuele
perspectieven
Hoofdstuk 8: Het einde van de
geschiedenis, ook voor sociaal werk?
(1989 – nu)
Over-leven in de post-samenleving
- Britse socioloog Anthony Giddens: 3 antwoorden op de vraag ‘Waar leidt
sociale verandering ons naartoe?’
o Sociaal-economisch: leven in postindustriële samenleving
 Productie van goederen  diensten en informatievoorziening
 Nood aan hooggeschoolden, minder laaggeschoolden
 1ste uitdaging voor SW’ers
 Niet meer bezig met productie van goederen maar met
verstrekken van informatie en diensten
 In welvaarstsjaren na WO II is aantal tewerkgestelden in
dienstensectoren sterk toegenomen terwijl dat in industriële
sector is afgenomen
 Daniel Bell: the coming of post-industrial society, van kennis-
en informatiesamenleving
 Nood aan hooggeschoolde arbeidskrachten die zich in
kennisintensieve sectoren als administratie, onderwijs
en onderzoek bezighouden met steeds
complexerezaken van beheer en distributie van kennis
en informatie
 Voor laaggeschoolden jobs te hoog gegrepen
o Grote uitdaging voor SW’ers
o Meer cultuur gekleurd: in postmoderne of in laatmoderne
samenleving aanbeland (postculturele samenleving)
 Stelt blind geloof in de wetenschap, techniek en kapitalisme
in vraag

1

,  Vermenging van culturen en dus waarden, normen en
overtuigingen
 Overeenkomsten: afscheid nemen van grote verhalen en
ideologieën uit Moderne Tijd samen met algeheel scepticisme
ten aanzien van moderne vooruitgangsstreven
 Culturele trend die blinde geloof in vooruitgang door
wetenschap, techniek en kapitalisme in vraag stelt
 Postmoderne wereld = erg pluralistisch en divers met veel
ideeën en waarden
 Geschiedenis eindigt met moderniteit
 Sinds enkele decennia aan einde van cultureel tijdperk waarin
traditionele instituties verdampen
 Sociale integratie wordt problematisch  moderne waarden
en normen niet meer op vast sokkel  niet langer als
richtinggevend fungeren voor gemeenschappelijke identiteit
of goede leven
 Vraag voor SW’ers: hoe samenleven, solidariteit en integratie
bewerkstelligen in globale, geïndividualiseerde en
superdiverse maatschappij?
o Sociaal-politiek: in postideologisch tijdperk aanbeland
 Het einde van de grote ideologische verhalen
 Denken niet geïntroduceerd, dan gepopulariseerd door
Amerikaanse filosoof Francis Fukuyama
 Koude oorlog
o VS tegen Sovjet Unie (SU)
o Kapitalisme vs. communisme
 Val van de Berlijnse muur 1989
o Einde van de SU 1991
 Val na Berlijnse Muur in 1989 de neoliberale
democratie had gezegevierd over alle andere politiek-
ideologische modellen
 Einde van de geschiedenis aangekomen
 Voorspelde dat de loop van de geschiedenis niet tot
communistische maar tot liberaal-kapitalistische
heilstaat zou leiden



2

,  Treedt de neoliberale samenleving in eerste instantie
positief tegemoet maar laat zich somber uit over
‘laatste mens’ erin
 Positief = evolutie van wetenschap, techniek en
kapitalisme  kansen tot meer gelijkheid van
welvaartsspreiding bieden
 Neoliberale model wint van alle ideologieën!
o + homogene samenleving: meer gelijkheid en
welvaart
o - Geen politiek strijd of prestatiedrang: streven
naar prestige komt ten einde
 Proces van homogene samenlevingen bevorderen 
meer op elkaar gaan lijken
 Maar door gelijke welvaartsspreiding komt het streven
van de mens naar erkenning ten einde
 Liberale democratie garandeert universele erkenning
via haar grondwettelijk stelsel van algemene rechten
en vrijheden
 Laatste mens = geen politieke strijd voeren, geen
prestatie- of distincitedrang voelen
o Comfortabel nestelen in verworven liberale
democratie waarin het goed toeven is
o Blijft in comfortzone
- Kritiek op Fukuyama:
o Links: tegenwerping dat neoliberale samenleving vandaag duidelijk
niet voor iedereen even veel erkenning en behoeftebevrediging
oplevert
o Kapitalisme is in staat gebleken om welvaart, vrijheid en gelijkheid
te scheppen maar niet om armoede en ongelijkheid uit de wereld te
helpen
 Kloof tussen arm en rijk groeit en debat tussen links en rechts
polariseert opnieuw
o Samuel Huntington: juist terugkeren naar tijdperk waarin
beschavingen en culturen steeds meer botsen
 Recente terreurgeschiedenis geeft hem gelijk



3