1.1 De aarde ontstaat als een gelaagde bol
• 4500 MYA: aarde ontstaat uit gas en stofwolk (door accretie)
Door intense zwaartekracht/wrijving ontstaat bol semi-gesmolten verbindingen: zware bestanddelen
(metalen & radioactieve stoffen) bezinken, lichte componenten (silicaten) komen bovendrijven + gradiënt
(p, T), zwaartekracht genereert warmte: heet & vloeibaar
=> schilvormige opbouw: kern, mantel, korst
Korst (6 – 70 km)
moho-discontinuïteit
bovenste mantel (tot 175 km)
Plastische asthenosfeer (tot 410 – 670 km)
Vaste ondermantel (tot 2900 km)
Gutenbergdiscontinuïteit
Kern: vloeibaar (tot 5100 km) vast (tot
middelpunt
Diepste boring 12,262 km diep = 0,2% totale diepte
Kola, Rusland, 1994 (boringen: veel info over het oppervlakkigste deel)
• Overgang kern – mantel = gutenbergdiscontinuïteit
• Mantel 2 delen: vaste binnenmantel (2200km), plastische bovenmantel (660km) (buitenmantel =
bovenmantel)
bovenmantel verkrijgt plasticiteit doordat 15% v/h materiaal gesmolten magma is
bovenste laagje bovenmantel (30km): kleeft facto aan korts doordat zoveel warmte afgeeft en stolt
• Overgang mantel – korst = moho-discontinuïteit
• Korst: bestaat uit vooral lichtste silicaten + gesteente (oceaanbodem = korst zwaarder, 6km –
continentkorts = lichter, 70km(onder hooggebergte))
1.2 onderzoek naar inwendige structuren v. aarde
Aarde gemiddelde straal 6370km korst oppervlakkigste laag aarde
1) Vulkaanuitbarsting
- Komt er materie van een dieper uit de aarde aan de oppervlakte
- Chemische samenstelling & fysische processen lava verteld veel over processen in diepere
aarde