Inhoud
inleiding.................................................................................................................. 5
Het handvest van de sociaal verzekerde................................................................6
Praktische toepassing van het Handvest op de werking van de OCMW’ s..........7
Gevolgen voor het OCMW................................................................................... 7
De kruispuntpank van de sociale zekerheid...........................................................7
De identificatie van de sociaal verzekerde..........................................................8
Het elektronisch identiteitsbewijs....................................................................8
De isi+ kaart.................................................................................................... 9
Toepassingsgebied van de sociale zekerheid voor werknemers............................9
Territoriaal........................................................................................................... 9
Personeel............................................................................................................. 9
De financiering van de sz voor werknemers.........................................................11
Algemeen.......................................................................................................... 11
Loonbegrip van art.2 loonbeschermingswet......................................................11
Algemene principes.............................................................................................. 11
Bevoegdheden van de instellingen in de sector................................................11
Schema opsplitsing van taken...........................................................................12
Doelstellingen werkloosheidsreglementering.......................................................12
1. Arbeidsbemiddeling....................................................................................... 12
2. Beroepsopleiding........................................................................................... 12
3. Tussenkomst in het loon van moeilijk te plaatsen werklozen........................13
Toelaatbaarheidsvoorwaarden............................................................................. 13
1. Toelaatbaarheid op basis van tewerkstelling als werknemer........................13
2. Toelaatbaarheid op basis van beëindigde studies.........................................13
3. Behoud van toelaatbaarheid.........................................................................14
Toekenningsvoorwaarden.................................................................................... 14
1. Onvrijwillig zonder arbeid zijn.......................................................................14
2. Zonder loon zijn............................................................................................. 15
3. Zonder arbeid zijn......................................................................................... 15
4. Een voltijdse betrekking verloren hebben.....................................................15
5. Als werkzoekende ingeschreven zijn en blijven.............................................15
6. Beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt.........................................................15
7. Arbeidsgeschikt zijn...................................................................................... 15
8. Voldoen aan de leeftijdsvoorwaarden...........................................................15
9. In België verblijven........................................................................................ 16
Werkloosheidsuitkeringen.................................................................................... 16
1
,Inschakelingsuitkeringen...................................................................................... 16
Uitsluitingen en sancties...................................................................................... 16
Schorsing wegens langdurige werkloosheid......................................................16
Andere schorsings- en uitsluitingsredenen........................................................17
Werking van de ziekteverzekering.......................................................................17
Sectoren............................................................................................................ 18
Ziektekostenverzekering...................................................................................... 18
Rechthebbenden............................................................................................... 18
Toekenningsvoorwaarden................................................................................. 19
Tegemoetkomingen.......................................................................................... 19
Arbeidsongeschiktheidsverzekering.....................................................................20
Rechthebbenden............................................................................................... 21
Toekenningsvoorwaarden................................................................................. 21
Behoud van recht op uitkeringen......................................................................21
Arbeidsongeschiktheidsuitkeringen...................................................................21
Uitkeringen voor begrafeniskosten...................................................................21
Moederschapsuitkeringen.................................................................................... 22
Moederschapsbescherming............................................................................... 22
Vaderschapsverlof............................................................................................. 22
Adoptieverlof..................................................................................................... 22
inleiding................................................................................................................ 22
Toepassingsgebied............................................................................................... 22
Het rechtgevend kind........................................................................................ 23
Toepassingsgebied......................................................................................... 23
Het rechthebbend kind...................................................................................... 23
De bijslagtrekkende.......................................................................................... 23
Algemene regel: de moeder krijgt de kinderbijslag........................................23
Op deze algemene regel gelden een aantal uitzonderingen..........................23
Situering kinderbijslag....................................................................................... 24
Kinderbijslagen voor kinderen geboren voor 1 jan 2019................................24
Het groeipakket: nieuw systeem....................................................................24
inleiding................................................................................................................ 25
tOEKENNINGSVOORWAARDEN............................................................................. 25
1. Stopzetten van beroepsbezigheden met uitzondering vd toegelaten
activiteiten........................................................................................................ 25
2. Afwezigheid van genot van vervangingsinkomen.........................................25
3. In België verblijven........................................................................................ 25
Bijzondere toekenningsvoorwaarden voor rustpensioenen..................................26
2
,Bijzondere toekenningsvoorwaarden voor overlevingspenioenen........................26
De berekening van het rustpensioen....................................................................26
De berekening van het overlevingspensioen........................................................26
aanvraag – betaling pensioenen...........................................................................26
aanpassingen werknemerspensioenen.................................................................26
1. Vervroegd rustpensioen................................................................................ 26
2. Speciale stelsels............................................................................................ 26
3. Gelijkgestelde periodes gesitueerd na 31 december 2011...........................27
Inleiding................................................................................................................ 27
verplichte verzekering.......................................................................................... 27
het begrip arbeidsongeval.................................................................................... 28
Ongeval............................................................................................................. 28
Band met de arbeid........................................................................................... 28
het begrip arbeidswegongeval............................................................................. 28
Arbeidsweg........................................................................................................ 28
uitsluitingen.......................................................................................................... 29
Opzet................................................................................................................. 29
Uitgesloten schade............................................................................................ 29
schadeloosstellingen............................................................................................ 29
Vergoedingen van medische kosten.................................................................29
Vergoedingen wegens overlijden......................................................................30
Renten aan nabestaanden................................................................................ 30
Vergoedingen voor arbeidsongeschiktheid.......................................................30
Burgerlijke aansprakelijkheid............................................................................... 30
inleiding................................................................................................................ 31
Toepassingsgebied............................................................................................... 31
Lijstsysteem...................................................................................................... 31
Open systeem................................................................................................... 31
Schadeloosstelling................................................................................................ 32
personeel toepassingsgebied............................................................................... 32
Zelfstandige...................................................................................................... 32
Helper................................................................................................................ 32
Mandatarissen en vennoten.............................................................................. 33
Zelfstandig zijn in hoofdberoep of in bijberoep.................................................33
Rijksinstituut voor de sociale verzekeringen der zelfstandigen (RSVZ).............33
Sociale verzekeringskassen............................................................................... 33
Bijdrageplicht....................................................................................................... 34
Zelfstandigen.................................................................................................... 34
3
, Vennootschappen.............................................................................................. 34
De rechten in het sociaal statuut van de zelfstandige..........................................34
Recht op kinderbijslag....................................................................................... 34
Arbeidsongeschiktheids- en ziektekostenverzekering.......................................34
Moederschapsuitkering..................................................................................... 35
Pensioenen........................................................................................................ 35
Faillissementsverzekering................................................................................. 35
Algemene toekenningsvoorwaarden....................................................................36
1. Nationaliteit................................................................................................... 36
2. Leeftijd.......................................................................................................... 36
3. Verblijfplaats................................................................................................. 36
4. Ontoereikende = onvoldoende bestaansmiddelen........................................37
5. Bereidheid tot werken................................................................................... 37
6. Uitputten van rechten op sz en onderhoudsgeld...........................................37
elementen van het recht op maatschappelijke integratie....................................37
1. Tewerkstelling............................................................................................... 37
2. Een geïndividualiseerd project voor maatschappelijke integratie (GPMI)......38
3. Een leefloon.................................................................................................. 38
categorieën van het leefloon................................................................................ 38
Categorie 1: samenwonende personen.............................................................38
Categorie 2: alleenstaande persoon..................................................................38
Categorie 3: personen met gezinslast...............................................................38
Bijzondere regelingen........................................................................................ 39
berekening van bestaansmiddelen.......................................................................39
Wiens bestaansmiddelen worden aangerekend?..............................................39
Vrijgestelde bedragen....................................................................................... 39
Bijzondere aanrekeningsregels.........................................................................40
prodecure............................................................................................................. 40
1. Aanvraag....................................................................................................... 40
2. Bevoegd OCMW............................................................................................. 40
3. Informatieverschaffing.................................................................................. 41
4. Onderzoek van de aanvraag.........................................................................41
5. Hoorplicht...................................................................................................... 41
6. Beslissing...................................................................................................... 41
7. Betaling......................................................................................................... 41
8. Financiering................................................................................................... 42
9. Beroep........................................................................................................... 42
10. Terugvordering............................................................................................ 42
4
, Beslag op het leefloon.......................................................................................... 43
Onvatbaarheid voor beslag of overdracht.........................................................43
Gevolgen voor de door het OCMW toegekende dienstverlening.......................43
specifieke hulp voor het betalen van onderhoudsgelden ten gunste van kinderen
............................................................................................................................. 43
Voorwaarden..................................................................................................... 43
Uitkering van de hulp........................................................................................ 43
daklozen: de installatiepremie.............................................................................. 43
Bevoegd OCMW................................................................................................. 44
Geen discretionaire bevoegdheid voor het OCMW............................................44
Terugbetaling.................................................................................................... 44
Voorschotten op een invordering van onderhoudsgelden verschuldigd aan
kinderen............................................................................................................... 44
Terugvordering bij onderhoudsplichtige familieleden: discritionaire bevoegdheid
van het OCMW?.................................................................................................... 45
OCMW- taken op basis van andere wetten van de OCMW-wet.............................45
Algemene toekenningsvoorwaarden....................................................................45
Leeftijd.............................................................................................................. 45
Nationaliteit....................................................................................................... 45
Verblijfplaats..................................................................................................... 45
Het bedrag van de uitkering.............................................................................. 45
Inkomensvervangende tegemoetkoming.............................................................46
Integratietegemoetkoming en tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden.......46
De aanvraag en betaling................................................................................... 46
De sociale zekerheid in het
algemeen
INLEIDING
Sociale zekerheid: Sociale bijstand:
1. Jaarlijkse vakantie 1. Leefloon
2. Gezinsbijslag 2. Inkomensgarantie ouderen
3. Ziekte- en invaliditeit 3. Tegemoetkomingen aan
4. Werkloos mindervaliden
5. Arbeidsongeval 4. Gewaarborgde gezinsbijslag
6. Beroepsziekte
5
inleiding.................................................................................................................. 5
Het handvest van de sociaal verzekerde................................................................6
Praktische toepassing van het Handvest op de werking van de OCMW’ s..........7
Gevolgen voor het OCMW................................................................................... 7
De kruispuntpank van de sociale zekerheid...........................................................7
De identificatie van de sociaal verzekerde..........................................................8
Het elektronisch identiteitsbewijs....................................................................8
De isi+ kaart.................................................................................................... 9
Toepassingsgebied van de sociale zekerheid voor werknemers............................9
Territoriaal........................................................................................................... 9
Personeel............................................................................................................. 9
De financiering van de sz voor werknemers.........................................................11
Algemeen.......................................................................................................... 11
Loonbegrip van art.2 loonbeschermingswet......................................................11
Algemene principes.............................................................................................. 11
Bevoegdheden van de instellingen in de sector................................................11
Schema opsplitsing van taken...........................................................................12
Doelstellingen werkloosheidsreglementering.......................................................12
1. Arbeidsbemiddeling....................................................................................... 12
2. Beroepsopleiding........................................................................................... 12
3. Tussenkomst in het loon van moeilijk te plaatsen werklozen........................13
Toelaatbaarheidsvoorwaarden............................................................................. 13
1. Toelaatbaarheid op basis van tewerkstelling als werknemer........................13
2. Toelaatbaarheid op basis van beëindigde studies.........................................13
3. Behoud van toelaatbaarheid.........................................................................14
Toekenningsvoorwaarden.................................................................................... 14
1. Onvrijwillig zonder arbeid zijn.......................................................................14
2. Zonder loon zijn............................................................................................. 15
3. Zonder arbeid zijn......................................................................................... 15
4. Een voltijdse betrekking verloren hebben.....................................................15
5. Als werkzoekende ingeschreven zijn en blijven.............................................15
6. Beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt.........................................................15
7. Arbeidsgeschikt zijn...................................................................................... 15
8. Voldoen aan de leeftijdsvoorwaarden...........................................................15
9. In België verblijven........................................................................................ 16
Werkloosheidsuitkeringen.................................................................................... 16
1
,Inschakelingsuitkeringen...................................................................................... 16
Uitsluitingen en sancties...................................................................................... 16
Schorsing wegens langdurige werkloosheid......................................................16
Andere schorsings- en uitsluitingsredenen........................................................17
Werking van de ziekteverzekering.......................................................................17
Sectoren............................................................................................................ 18
Ziektekostenverzekering...................................................................................... 18
Rechthebbenden............................................................................................... 18
Toekenningsvoorwaarden................................................................................. 19
Tegemoetkomingen.......................................................................................... 19
Arbeidsongeschiktheidsverzekering.....................................................................20
Rechthebbenden............................................................................................... 21
Toekenningsvoorwaarden................................................................................. 21
Behoud van recht op uitkeringen......................................................................21
Arbeidsongeschiktheidsuitkeringen...................................................................21
Uitkeringen voor begrafeniskosten...................................................................21
Moederschapsuitkeringen.................................................................................... 22
Moederschapsbescherming............................................................................... 22
Vaderschapsverlof............................................................................................. 22
Adoptieverlof..................................................................................................... 22
inleiding................................................................................................................ 22
Toepassingsgebied............................................................................................... 22
Het rechtgevend kind........................................................................................ 23
Toepassingsgebied......................................................................................... 23
Het rechthebbend kind...................................................................................... 23
De bijslagtrekkende.......................................................................................... 23
Algemene regel: de moeder krijgt de kinderbijslag........................................23
Op deze algemene regel gelden een aantal uitzonderingen..........................23
Situering kinderbijslag....................................................................................... 24
Kinderbijslagen voor kinderen geboren voor 1 jan 2019................................24
Het groeipakket: nieuw systeem....................................................................24
inleiding................................................................................................................ 25
tOEKENNINGSVOORWAARDEN............................................................................. 25
1. Stopzetten van beroepsbezigheden met uitzondering vd toegelaten
activiteiten........................................................................................................ 25
2. Afwezigheid van genot van vervangingsinkomen.........................................25
3. In België verblijven........................................................................................ 25
Bijzondere toekenningsvoorwaarden voor rustpensioenen..................................26
2
,Bijzondere toekenningsvoorwaarden voor overlevingspenioenen........................26
De berekening van het rustpensioen....................................................................26
De berekening van het overlevingspensioen........................................................26
aanvraag – betaling pensioenen...........................................................................26
aanpassingen werknemerspensioenen.................................................................26
1. Vervroegd rustpensioen................................................................................ 26
2. Speciale stelsels............................................................................................ 26
3. Gelijkgestelde periodes gesitueerd na 31 december 2011...........................27
Inleiding................................................................................................................ 27
verplichte verzekering.......................................................................................... 27
het begrip arbeidsongeval.................................................................................... 28
Ongeval............................................................................................................. 28
Band met de arbeid........................................................................................... 28
het begrip arbeidswegongeval............................................................................. 28
Arbeidsweg........................................................................................................ 28
uitsluitingen.......................................................................................................... 29
Opzet................................................................................................................. 29
Uitgesloten schade............................................................................................ 29
schadeloosstellingen............................................................................................ 29
Vergoedingen van medische kosten.................................................................29
Vergoedingen wegens overlijden......................................................................30
Renten aan nabestaanden................................................................................ 30
Vergoedingen voor arbeidsongeschiktheid.......................................................30
Burgerlijke aansprakelijkheid............................................................................... 30
inleiding................................................................................................................ 31
Toepassingsgebied............................................................................................... 31
Lijstsysteem...................................................................................................... 31
Open systeem................................................................................................... 31
Schadeloosstelling................................................................................................ 32
personeel toepassingsgebied............................................................................... 32
Zelfstandige...................................................................................................... 32
Helper................................................................................................................ 32
Mandatarissen en vennoten.............................................................................. 33
Zelfstandig zijn in hoofdberoep of in bijberoep.................................................33
Rijksinstituut voor de sociale verzekeringen der zelfstandigen (RSVZ).............33
Sociale verzekeringskassen............................................................................... 33
Bijdrageplicht....................................................................................................... 34
Zelfstandigen.................................................................................................... 34
3
, Vennootschappen.............................................................................................. 34
De rechten in het sociaal statuut van de zelfstandige..........................................34
Recht op kinderbijslag....................................................................................... 34
Arbeidsongeschiktheids- en ziektekostenverzekering.......................................34
Moederschapsuitkering..................................................................................... 35
Pensioenen........................................................................................................ 35
Faillissementsverzekering................................................................................. 35
Algemene toekenningsvoorwaarden....................................................................36
1. Nationaliteit................................................................................................... 36
2. Leeftijd.......................................................................................................... 36
3. Verblijfplaats................................................................................................. 36
4. Ontoereikende = onvoldoende bestaansmiddelen........................................37
5. Bereidheid tot werken................................................................................... 37
6. Uitputten van rechten op sz en onderhoudsgeld...........................................37
elementen van het recht op maatschappelijke integratie....................................37
1. Tewerkstelling............................................................................................... 37
2. Een geïndividualiseerd project voor maatschappelijke integratie (GPMI)......38
3. Een leefloon.................................................................................................. 38
categorieën van het leefloon................................................................................ 38
Categorie 1: samenwonende personen.............................................................38
Categorie 2: alleenstaande persoon..................................................................38
Categorie 3: personen met gezinslast...............................................................38
Bijzondere regelingen........................................................................................ 39
berekening van bestaansmiddelen.......................................................................39
Wiens bestaansmiddelen worden aangerekend?..............................................39
Vrijgestelde bedragen....................................................................................... 39
Bijzondere aanrekeningsregels.........................................................................40
prodecure............................................................................................................. 40
1. Aanvraag....................................................................................................... 40
2. Bevoegd OCMW............................................................................................. 40
3. Informatieverschaffing.................................................................................. 41
4. Onderzoek van de aanvraag.........................................................................41
5. Hoorplicht...................................................................................................... 41
6. Beslissing...................................................................................................... 41
7. Betaling......................................................................................................... 41
8. Financiering................................................................................................... 42
9. Beroep........................................................................................................... 42
10. Terugvordering............................................................................................ 42
4
, Beslag op het leefloon.......................................................................................... 43
Onvatbaarheid voor beslag of overdracht.........................................................43
Gevolgen voor de door het OCMW toegekende dienstverlening.......................43
specifieke hulp voor het betalen van onderhoudsgelden ten gunste van kinderen
............................................................................................................................. 43
Voorwaarden..................................................................................................... 43
Uitkering van de hulp........................................................................................ 43
daklozen: de installatiepremie.............................................................................. 43
Bevoegd OCMW................................................................................................. 44
Geen discretionaire bevoegdheid voor het OCMW............................................44
Terugbetaling.................................................................................................... 44
Voorschotten op een invordering van onderhoudsgelden verschuldigd aan
kinderen............................................................................................................... 44
Terugvordering bij onderhoudsplichtige familieleden: discritionaire bevoegdheid
van het OCMW?.................................................................................................... 45
OCMW- taken op basis van andere wetten van de OCMW-wet.............................45
Algemene toekenningsvoorwaarden....................................................................45
Leeftijd.............................................................................................................. 45
Nationaliteit....................................................................................................... 45
Verblijfplaats..................................................................................................... 45
Het bedrag van de uitkering.............................................................................. 45
Inkomensvervangende tegemoetkoming.............................................................46
Integratietegemoetkoming en tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden.......46
De aanvraag en betaling................................................................................... 46
De sociale zekerheid in het
algemeen
INLEIDING
Sociale zekerheid: Sociale bijstand:
1. Jaarlijkse vakantie 1. Leefloon
2. Gezinsbijslag 2. Inkomensgarantie ouderen
3. Ziekte- en invaliditeit 3. Tegemoetkomingen aan
4. Werkloos mindervaliden
5. Arbeidsongeval 4. Gewaarborgde gezinsbijslag
6. Beroepsziekte
5
