Samenvatting- Doelgroepen 3

Doelgroepen 3

Deel 1: Aces
1. Aces als overkoepelende term
- Wat betekent ACEs?
= Adverse Childhood Experiences  ingrijpende jeugdervaringen,
verklaring waarom kinderen en jongeren op korte en lange termijn
gevolgen kunnen dragen op verschillende levensdomeinen

- Wat betekent PACEs?
= Positive Childhood Experiences  beschermende en ondersteunende
ervaringen, die de veerkracht versterken en negatieve effecten
compenseren, bieden een bescherming tegen de negatieve gevolgen. 
één persoon kan al een groot verschil maken

Kinderen met veel nare jeugdervaringen hebben meer kans op psychologische,
gedrags- emotionele- en fysieke problemen op latere leeftijd.
BV:
 Depressie
 Angst
 Verslaving
 Fysieke gezondheidsproblemen

1.1 Omschrijving:

- ACE- studie  het Kaiser onderzoek (Robert Anda, Vincent Felitti):
Studie onderzoekt de samenhang tussen ongunstige ervaringen in de
kindertijd en de interactie met de actuele gezondheid en welzijn als
volwassenen (psychosociale gevolgen)  de impact van ACEs op de lange
termijn gezondheid en de ontwikkeling

Definitie POS:
Door de betrokkenen als genoeg perspectiefloos ervaren opvoedingssituatie,
waarin men zonder hulp van buitenaf er niet in slaagt het geheel zodanig te
veranderen dat het weer perspectief biedend wordt.

Definitie VOS:
Een situatie waarin de verontrusting schuilt in de ontwikkelingskansen van de
minderjarige die bedreigd zijn of dat de integriteit van de minderjarige
aangetast is.

- Wat valt er onder de overkoepelende term ACEs?
o Kindermishandeling (fysiek, emotioneel en seksueel misbruik,
vormen van verwaarlozing )
o Opgroeien in een gezin met huiselijk geweld
o Alcohol- druggebruik
o Ouders met psychiatrische problemen
o Echtscheiding
o Verlies van een ouder
o Crimineel gedrag bij de ouder
1

, o Pesten
o Gedwongen huwelijken
o Getuigen van collectief geweld in de gemeenschap
o Leven in een onveilige buurt
o Ervaren van discriminatie
o Geschiedenis van pleegzorg
Ze worden afzonderlijk gezien als één ACE en er kan spraken zijn van meerdere
ACEs
BV:
 Opgroeien met huiselijk geweld en ook nog eens opgroeien in een
onveilige buurt  dan is er sprake van twee ACEs
 Seksueel misbruikt worden en spraken van discriminatie (twee ACEs)
 Fysiek verwaarloost worden, een ouder verliezen en alcoholgebruik van
je ouder (drie ACEs)

Definitie ACEs:
Het gaat om ingrijpende kind- en jeugdervaringen voor de leeftijd van 18, die
een duidelijke impact hebben op de verdere ontwikkeling van deze kinderen en
jongeren, op lange en korte termijn.

Definitie PACEs:
Positieve kind- en jeugdervaringen, Protective and Compensatory Experiences
Het verwijst naar positieve ervaringen die een kind kan hebben. Ervaringen die
bijdragen aan een gezonde ontwikkeling en welzijn van kinderen en jongeren
onder de 18 jaar, ze helpen om de negatieve effecten van ACEs te verminderen
en de kinderen meer veerkracht te geven.
BV: ondersteunende familie, goede thuissituatie, goede relaties met vrienden
en mentoren, toegang tot onderwijs en gezondheidszorg…


- Verschil tussen ACE en trauma:

Definitie trauma:
Het verwijst in het algemeen naar emotionele, fysieke of psychologische
gevolgen die iemand oploopt ten gevolgen van een ingrijpende gebeurtenis, op
elke leeftijd.  trauma komt voort uit ACEs of andere ervaringen  trauma is
een persoonlijke reactie op een ingrijpende gebeurtenis.
BV:
 Een natuurramp
 Oorlog
 Auto- ongeval

o Het verschil= dat trauma op latere leeftijd kan plaatsvinden en een ACE
gebeurt in de kindertijd of jeugd. Hoe een trauma opgelopen wordt is ook
veel breder dan bij een ACE. Een ACE gaat over gezinssituaties, familie,
vrienden…

o Gelijkenis= ze zorgen beide voor stress die chronisch is en die een impact
heeft op de gezondheid, psychisch en fysisch.

o Bij trauma kan er een overgevoeligheid van het stressysteem ontstaan en
een aanhoudende kwetsbaarheid

2

, o Verschillende traumatische gebeurtenissen:
 Enkelvoudig trauma: eenmalige en onverwachte ingrijpende
gebeurtenis met trauma als gevolg. BV: verkeersongeval, sterfte
van een geliefde
 Meervoudig trauma: combinatie van verschillende ingrijpende en
belastende gebeurtenissen, in verschillende levensdomeinen BV:
verlies van een broer/ zus en nadien zelf ernstig ziek worden
 Complex trauma: meervoudig trauma waar de zorgfiguren ook mee
geïntegreerd zijn, trauma verweven met de ontwikkelingstaken.
Vaak een lange periode met aanhoudende of herhalende
blootstelling. BV: kind mishandeld, zorgfiguur niet aanwezig door
depressie of drugs… (ontwikkelingstrauma/ hechtingstrauma)
 Kleine ‘t’ trauma: gebeurtenissen die elk op zichzelf staande niet
acuut zijn, door het dagelijks herhalen worden ze een cumulatie. BV:
pesterijen, discriminatie, uitsluiting…

o PACEs kunnen we classificeren onder vier categorieën:
 Koesterende en ondersteunende relaties
 Sociale betrokkenheid en verbondenheid
 Veilige, stabiele, beschermende en rechtvaardige omgevingen
 Sociaal en emotioneel leren

1.2 Epidemiologie

- ACEs komen vaak voor  55- 65% krijgen in hun leven met minstens één
ACE te maken, 80% van de mensen met psychoses hebben ooit te maken
gekregen met een ACE
- Ongeveer 12% minstens 4 ACEs
- Personen met een VB:
 Ze zijn kwetsbaarder voor ACEs en trauma  ze kunnen het niet
verwerken zoals mensen zond VB
 83% meer kans op 1 of 2 ACEs
 73% meer kans op 3 of meer ACEs voor 5j door:
 Levensloop  breuken zoals plaatsing, internaat,
opvanginitiatieven…
 Situaties  vaker blootgesteld aan seksueel misbruik of fysiek
misbruik
 VB op zich
BV: Psychoses, hart- en vaatziekten, depressie, suïcidale gedachten en
emotionele problemen,…

1.3 Etiologie
= biologisch of bio- psychosociaal verklaringsmodel  dat de gevolgen van ACEs
verklaart

- Langdurige blootstelling aan stress omwille van ACE heeft impact op:
o Ontwikkeling hersenen  amygdala en frontale kwab
o Sociaal, emotioneel en cognitieve ontwikkeling  ook effect op
psycho-sociaal en emotioneel welzijn BV: Beïnvloedt de manier

3

, waarop je omgaat met emotieregulatie, middelengebruik, geheugen,
agressie, effect op de algemene gezondheid…
o Fysieke gezondheid en levenskeuzes  dus effect op ziektes,
aandoeningen, mogelijkheden en beperkingen BV: hart- en
vaatziekten, hoge bloeddruk, ademhalingsproblemen, misdiagnoses,
moeite met arbeid…
o De effecten van toxische stress en
traumatische gebeurtenissen leiden
tot gezondheidsrisico’s, ziektes,
sociale problemen en vroegtijdig
overlijden




- Verschillende gevolgen van ACEs:
o Korte termijn:
 Verminderende concentratie op school
 Schooluitval
 Gedragsproblemen externaliserend gedrag BV: agressie,
antisociaal gedrag
 Gedragsproblemen internaliserend gedrag BV: angst,
depressie
 Psychische stoornissen
 Suïcide
 Verandering in neurobiologische hersenontwikkeling

o Lange termijn:
 Angststoornissen
 Depressie en depressieve stemming
 Risicogedrag
 Roken en middelengebruik
 Psychische ziekte
 Geweld in het gezin
 Criminaliteit
 Risicovol seksueel gedrag
 Lager inkomen
 Laagzelfbeeld/ suïcide
 Lichamelijke aandoeningen BV: hart- en vaatziekten,
diabetes, vroegtijidg sterfte
1.4 Begeleiding

- Meer specifiek inzoomen op de begeleidingsnoden  afhankelijk van de
soort ervaring (ACE)
- De begeleiding vertrekt vanuit een holistische kijk, oog voor
intergenerationele kenmerken, context bril en vertrekt vanuit het
diversiteitsdenken


4