Het vervoer van gevaarlijke stoffen
Het ABC van het ADRE
1 Overzicht van de reglementering betreffende het vervoer van gevaarlijke goederen .......... 3
1.1 Het ADR (internationaal vervoer van gevaarlijke goederen over de weg) ........................... 3
1.2 De voorschriften betreffende het nationaal vervoer van gevaarlijke goederen en nationale
bepalingen ....................................................................................................................... 3
1.3 De veiligheidsadviseur voor het vervoer van gevaarlijke stoffen ........................................ 3
1.3.1 Toepassingsgebied ..................................................................................................................... 3
1.3.2 Aanwijzing van de veiligheidsadviseur ....................................................................................... 3
1.4 Bepalingen betreffende de beveiliging .............................................................................. 4
1.4.1 Algemene bepalingen voor alle gevaarlijke goederen ............................................................... 4
1.4.2 Bepalingen met betrekking tot de gevaarlijke goederen met een hoog risico .......................... 4
2 Classificatie en indeling van de gevaarlijke stoffen ............................................................ 5
2.1 Gevaarsklassen................................................................................................................. 5
2.2 Onderverdeling van de gevaarsklassen.............................................................................. 5
2.3 Het UN-identificatienummer en de officiële vervoersnaam van de gevaarlijke stof............. 5
3 Houders (=verpakkingen) voor het vervoer van gevaarlijke stoffen .................................... 6
3.1 De colli (kleine verpakkingen) ........................................................................................... 6
3.2 Oververpakkingen ............................................................................................................ 6
3.3 Bergingsverpakkingen ...................................................................................................... 6
3.4 De grote recipiënten voor losgestort vervoer (IBC’s) .......................................................... 6
3.5 De grote verpakkingen (Large Packagings) ......................................................................... 6
3.6 De flexibele container voor losgestort vervoer .................................................................. 7
3.7 De tanks ........................................................................................................................... 7
3.8 Vervoer van gevaarlijke goederen met MEMU’s ................................................................ 7
3.9 Losgestort vervoer ............................................................................................................ 7
3.10 Containers........................................................................................................................ 7
4 Boorddocumenten ........................................................................................................... 8
4.1 Het vervoerdocument....................................................................................................... 8
4.1.1 Vorm ........................................................................................................................................... 8
4.1.2 Inhoud......................................................................................................................................... 8
4.1.3 Taalgebruik ................................................................................................................................. 8
4.1.4 Taak van de afzender.................................................................................................................. 8
4.2 De schriftelijke richtlijnen of de schriftelijke instructies ..................................................... 8
4.2.1 Inhoud......................................................................................................................................... 8
4.2.2 Plaats waar de schriftelijke richtlijnen zich moeten bevinden ................................................... 8
4.2.3 Gebruik en taal ........................................................................................................................... 8
4.3 Het ADR-opleidingsgetuigschrift ....................................................................................... 9
4.4 Het ADR-keuringsdocument .............................................................................................. 9
4.4.1 Vorm ........................................................................................................................................... 9
4.4.2 Inhoud......................................................................................................................................... 9
4.4.3 Gebruik ....................................................................................................................................... 9
1
,5 Signalisatie van de verpakkingen .................................................................................... 10
5.1 Etikettering van de verpakkingen .................................................................................... 10
5.1.1 Vorm ......................................................................................................................................... 10
5.1.2 Modellen van de etiketten ....................................................................................................... 10
5.1.3 Plaatsing van de gevaarsetiketten op de verpakkingen ........................................................... 11
5.2 Oriëntatiepijlen .............................................................................................................. 12
5.3 Merkteken voor milieugevaarlijke stoffen ....................................................................... 12
5.4 Merkteken voor lithiumbatterijen................................................................................... 12
5.5 Markering van oververpakking ....................................................................................... 12
5.6 Markering en etikettering van lege niet-gereinigde verpakken......................................... 12
5.7 Markering van bergingsverpakkingen.............................................................................. 12
5.8 Door andere reglementeringen voorgeschreven etiketten ............................................... 12
6 Signalisatie van de voertuigen ........................................................................................ 13
6.1 De oranje schilden .......................................................................................................... 13
6.1.1 Algemene regel van toepassing op alle transporteenheden ................................................... 13
6.1.2 Regel van toepassing bij vervoer in tanks en losgestort vervoer ............................................. 13
6.1.3 Het oranje schild: betekenis en uitzicht ................................................................................... 13
7 Voorschriften in acht te nemen tijdens het laden, lossen en tijdens het vervoer van
gevaarlijke stoffen .......................................................................................................... 14
7.1 Samenlading met niet gevaarlijke stoffen ........................................................................ 14
7.1.1 Samenlading met niet gevaarlijke stoffen is in principe toegestaan. ...................................... 14
8 Vrijstellingen van de ADR-reglementering ....................................................................... 15
8.1 Transporten die volledig vrijgesteld zijn van het ADR....................................................... 15
9 Opleiding van personen die betrokken zijn bij het vervoer van gevaarlijke goederen over de
weg ................................................................................................................................ 15
9.1 Specifieke opleidingen voor het betrokken personeel...................................................... 15
9.2 ADR-chauffeurs .............................................................................................................. 15
10 Verplichtingen en verantwoordelijkheden van de personen of instanties die bij het vervoer
betrokken zijn ................................................................................................................ 16
10.1 Medeverantwoordelijkheid: algemeenheden .................................................................. 16
10.2 Voornaamste verplichtingen van de afzender .................................................................. 16
10.3 Voornaamste verplichtingen van de belader ................................................................... 16
10.4 Voornaamste verplichtingen van de verpakker ................................................................ 16
10.5 Voornaamste verplichtingen van de vuller ...................................................................... 16
2
, 1 Overzicht van de reglementering betreffende het vervoer van
gevaarlijke goederen
1.1 Het ADR (internationaal vervoer van gevaarlijke goederen over de weg)
Het internationaal vervoer van gevaarlijke goederen over de weg wordt gereglementeerd door het
Europees Verdrag betreffende het Internationaal vervoer van Gevaarlijke Goederen over de weg,
beter bekend als het ADR. ADR = Accord européen relatif au transport international des
marchandises Dangereuses par Route. De ADR-reglementering is van toepassing op transporten
tussen ten minste twee landen.
1.2 De voorschriften betreffende het nationaal vervoer van gevaarlijke
goederen en nationale bepalingen
Het ADR is ook van toepassing op het nationaal vervoer binnen de EU. De voornaamste Belgische
nationale voorschriften zijn opgenomen in het KB van 28 juni 2009 betreffende het vervoer via de
weg of per spoor van gevaarlijke stoffen, met uitzondering van ontplofbare en radioactieve stoffen.
Men kan stellen dat het K.B. van 28 juni 2009 het A.D.R. van toepassing maakt op het binnenlands
vervoer over de weg, waarbij hier en daar enkele kleine aanvullingen bij of wijzigingen aan het
internationaal reglement worden ingevoerd.
1.3 De veiligheidsadviseur voor het vervoer van gevaarlijke stoffen
1.3.1 Toepassingsgebied
In overeenstemming betreffende de aanwijzing en de beroepsbekwaamheid van veiligheidsadviseurs
voor het vervoer van gevaarlijke goederen over de weg, per spoor of over de binnenwateren, de
verplichting op om 1 of meer veiligheidsadviseurs te benoemen aan alle ondernemingen die:
Gevaarlijke goederen over de weg, per spoor of over de binnenwateren vervoeren.
Verpakkings-, laad-, los- en vulwerkzaamheden verrichten die met dat vervoer samenhangen.
Overslag (tussentijdse kortstondige opslag) doen van gevaarlijke goederen van de weg, het spoor
of de binnenwateren naar een andere vervoerswijze en vice-versa.
Er wordt vooropgesteld, dat enkel bedrijven die gevaarlijke goederen ‘fysiek’ vervoeren, laden en
lossen verplicht moeten zijn om een veiligheidsadviseur aan te stellen.
1.3.2 Aanwijzing van de veiligheidsadviseur
De functie mag eveneens uitgeoefend worden door:
De bedrijfsleider.
Een persoon die binnen de onderneming andere taken vervult.
1 persoon mag de functie vervullen voor meerdere bedrijven.
3
Het ABC van het ADRE
1 Overzicht van de reglementering betreffende het vervoer van gevaarlijke goederen .......... 3
1.1 Het ADR (internationaal vervoer van gevaarlijke goederen over de weg) ........................... 3
1.2 De voorschriften betreffende het nationaal vervoer van gevaarlijke goederen en nationale
bepalingen ....................................................................................................................... 3
1.3 De veiligheidsadviseur voor het vervoer van gevaarlijke stoffen ........................................ 3
1.3.1 Toepassingsgebied ..................................................................................................................... 3
1.3.2 Aanwijzing van de veiligheidsadviseur ....................................................................................... 3
1.4 Bepalingen betreffende de beveiliging .............................................................................. 4
1.4.1 Algemene bepalingen voor alle gevaarlijke goederen ............................................................... 4
1.4.2 Bepalingen met betrekking tot de gevaarlijke goederen met een hoog risico .......................... 4
2 Classificatie en indeling van de gevaarlijke stoffen ............................................................ 5
2.1 Gevaarsklassen................................................................................................................. 5
2.2 Onderverdeling van de gevaarsklassen.............................................................................. 5
2.3 Het UN-identificatienummer en de officiële vervoersnaam van de gevaarlijke stof............. 5
3 Houders (=verpakkingen) voor het vervoer van gevaarlijke stoffen .................................... 6
3.1 De colli (kleine verpakkingen) ........................................................................................... 6
3.2 Oververpakkingen ............................................................................................................ 6
3.3 Bergingsverpakkingen ...................................................................................................... 6
3.4 De grote recipiënten voor losgestort vervoer (IBC’s) .......................................................... 6
3.5 De grote verpakkingen (Large Packagings) ......................................................................... 6
3.6 De flexibele container voor losgestort vervoer .................................................................. 7
3.7 De tanks ........................................................................................................................... 7
3.8 Vervoer van gevaarlijke goederen met MEMU’s ................................................................ 7
3.9 Losgestort vervoer ............................................................................................................ 7
3.10 Containers........................................................................................................................ 7
4 Boorddocumenten ........................................................................................................... 8
4.1 Het vervoerdocument....................................................................................................... 8
4.1.1 Vorm ........................................................................................................................................... 8
4.1.2 Inhoud......................................................................................................................................... 8
4.1.3 Taalgebruik ................................................................................................................................. 8
4.1.4 Taak van de afzender.................................................................................................................. 8
4.2 De schriftelijke richtlijnen of de schriftelijke instructies ..................................................... 8
4.2.1 Inhoud......................................................................................................................................... 8
4.2.2 Plaats waar de schriftelijke richtlijnen zich moeten bevinden ................................................... 8
4.2.3 Gebruik en taal ........................................................................................................................... 8
4.3 Het ADR-opleidingsgetuigschrift ....................................................................................... 9
4.4 Het ADR-keuringsdocument .............................................................................................. 9
4.4.1 Vorm ........................................................................................................................................... 9
4.4.2 Inhoud......................................................................................................................................... 9
4.4.3 Gebruik ....................................................................................................................................... 9
1
,5 Signalisatie van de verpakkingen .................................................................................... 10
5.1 Etikettering van de verpakkingen .................................................................................... 10
5.1.1 Vorm ......................................................................................................................................... 10
5.1.2 Modellen van de etiketten ....................................................................................................... 10
5.1.3 Plaatsing van de gevaarsetiketten op de verpakkingen ........................................................... 11
5.2 Oriëntatiepijlen .............................................................................................................. 12
5.3 Merkteken voor milieugevaarlijke stoffen ....................................................................... 12
5.4 Merkteken voor lithiumbatterijen................................................................................... 12
5.5 Markering van oververpakking ....................................................................................... 12
5.6 Markering en etikettering van lege niet-gereinigde verpakken......................................... 12
5.7 Markering van bergingsverpakkingen.............................................................................. 12
5.8 Door andere reglementeringen voorgeschreven etiketten ............................................... 12
6 Signalisatie van de voertuigen ........................................................................................ 13
6.1 De oranje schilden .......................................................................................................... 13
6.1.1 Algemene regel van toepassing op alle transporteenheden ................................................... 13
6.1.2 Regel van toepassing bij vervoer in tanks en losgestort vervoer ............................................. 13
6.1.3 Het oranje schild: betekenis en uitzicht ................................................................................... 13
7 Voorschriften in acht te nemen tijdens het laden, lossen en tijdens het vervoer van
gevaarlijke stoffen .......................................................................................................... 14
7.1 Samenlading met niet gevaarlijke stoffen ........................................................................ 14
7.1.1 Samenlading met niet gevaarlijke stoffen is in principe toegestaan. ...................................... 14
8 Vrijstellingen van de ADR-reglementering ....................................................................... 15
8.1 Transporten die volledig vrijgesteld zijn van het ADR....................................................... 15
9 Opleiding van personen die betrokken zijn bij het vervoer van gevaarlijke goederen over de
weg ................................................................................................................................ 15
9.1 Specifieke opleidingen voor het betrokken personeel...................................................... 15
9.2 ADR-chauffeurs .............................................................................................................. 15
10 Verplichtingen en verantwoordelijkheden van de personen of instanties die bij het vervoer
betrokken zijn ................................................................................................................ 16
10.1 Medeverantwoordelijkheid: algemeenheden .................................................................. 16
10.2 Voornaamste verplichtingen van de afzender .................................................................. 16
10.3 Voornaamste verplichtingen van de belader ................................................................... 16
10.4 Voornaamste verplichtingen van de verpakker ................................................................ 16
10.5 Voornaamste verplichtingen van de vuller ...................................................................... 16
2
, 1 Overzicht van de reglementering betreffende het vervoer van
gevaarlijke goederen
1.1 Het ADR (internationaal vervoer van gevaarlijke goederen over de weg)
Het internationaal vervoer van gevaarlijke goederen over de weg wordt gereglementeerd door het
Europees Verdrag betreffende het Internationaal vervoer van Gevaarlijke Goederen over de weg,
beter bekend als het ADR. ADR = Accord européen relatif au transport international des
marchandises Dangereuses par Route. De ADR-reglementering is van toepassing op transporten
tussen ten minste twee landen.
1.2 De voorschriften betreffende het nationaal vervoer van gevaarlijke
goederen en nationale bepalingen
Het ADR is ook van toepassing op het nationaal vervoer binnen de EU. De voornaamste Belgische
nationale voorschriften zijn opgenomen in het KB van 28 juni 2009 betreffende het vervoer via de
weg of per spoor van gevaarlijke stoffen, met uitzondering van ontplofbare en radioactieve stoffen.
Men kan stellen dat het K.B. van 28 juni 2009 het A.D.R. van toepassing maakt op het binnenlands
vervoer over de weg, waarbij hier en daar enkele kleine aanvullingen bij of wijzigingen aan het
internationaal reglement worden ingevoerd.
1.3 De veiligheidsadviseur voor het vervoer van gevaarlijke stoffen
1.3.1 Toepassingsgebied
In overeenstemming betreffende de aanwijzing en de beroepsbekwaamheid van veiligheidsadviseurs
voor het vervoer van gevaarlijke goederen over de weg, per spoor of over de binnenwateren, de
verplichting op om 1 of meer veiligheidsadviseurs te benoemen aan alle ondernemingen die:
Gevaarlijke goederen over de weg, per spoor of over de binnenwateren vervoeren.
Verpakkings-, laad-, los- en vulwerkzaamheden verrichten die met dat vervoer samenhangen.
Overslag (tussentijdse kortstondige opslag) doen van gevaarlijke goederen van de weg, het spoor
of de binnenwateren naar een andere vervoerswijze en vice-versa.
Er wordt vooropgesteld, dat enkel bedrijven die gevaarlijke goederen ‘fysiek’ vervoeren, laden en
lossen verplicht moeten zijn om een veiligheidsadviseur aan te stellen.
1.3.2 Aanwijzing van de veiligheidsadviseur
De functie mag eveneens uitgeoefend worden door:
De bedrijfsleider.
Een persoon die binnen de onderneming andere taken vervult.
1 persoon mag de functie vervullen voor meerdere bedrijven.
3
