Samenvatting Ontwerp van Informatiesystemen

Hoofdstuk 1 : Ontwerp
Informatiesystemen : - verzorgt invoer, verwerking en uitvoer van informatie
- Bestaat uit hardware, software, bedrijfsprocessen, mensen, …
- Sociotechnisch systeem met interne impact (nieuwe processen,
hiërarchieën, taken voor werknemers, etc) en mogelijke externe
impact op de marktpositie
- Bedrijf bepaalt de processen, dus de informatiebehoeften, dus het
informatiesysteem dat wordt gebouwd
Informatie: - Gestructureerd (getallen, tekst)
- Semi- gestructureerd (email, documenten)
- Ongestructureerd ( video, audio, afbeelding)
Verwerking: aggregatie, selectie, sorteren, … (vaak niet zo complex)
Soorten:
- Transactieverwerkende systemen (TPS): transactie is atomair deel van een
bedrijfsproces, bv de verkoop van 1 ding, de aanwerving van een medewerker
- Management Informatiesysteem (MIS): ondersteunen gestructureeerde
beslissingen bv rapport van de verkochte abonnementen
- Beslissingsondersteunende systemen (DSS): ondersteunen semi-
gestructureerde beslissen, obv kwantitatieve modellen & sensitiviteitsanalyse
bv berekenen van klantenprofielen, stockbeheer volgens verwachte aankopen
Software engineering:
- Onstaan in jaren ’60 in software crisis (te duur, te traag, spaghetti-code,
slechte leesbaarheid, veel fouten, etc)
- Verwijst naar principes, methodologiën, methoden en technieken voor het
bouwen van kwalitatief hoogstaande informatiesystemen, gericht op grote
systemen
- Streeft naar uniformiteit en standaardisatie
Ontwikkelingsmodellen: Watervalmodel:
- Analyse
o Doel: vereisten volledig, consistent en ondubbelzinnig verzamelen in de
vereistenspecificatie
o Functionele of niet-functionele vereisten (performantie, onderhoudbaarheid,
herbruikbaarheid, beveiliging)
o Vereisten verzameld dmv interviews, vragenlijsten, brainstorm sessies, etc
o Relevante vragen:
 Scope (bv het uitschrijven van abonnementen voor events in A’pen)
 Stakeholders (intern (bv departement marketing) en extern (klanten))
 Timing en budgetten
 Proces-vereisten (wat moet het IS doen bij welke gebeurtenissen)
 Data-vereisten (over wat moet data bijgehouden worden)

, o Use case:
 Naam, Scenario, Gebeurtenis, Stappen
 Voor elke procesvereiste een andere use case
- Ontwerp
o Hier: ontwerp van software
o Doel: Hoe moet de software gestructureerd worden om kwalitatief goed te zijn
o Hoog-niveau ontwerp:
 Welke modules kunnen onderscheiden worden?
 4 lagen structuur van een IS: (meest gebruikte structuur)
 1e laag: client, laat enkel schermpjes zien
 2e laag: webserver, draait op hardwareservers van de webshop,
luister naar netwerkpoort en stuurt antwoord terug naar client
 3e laag: application server, gaat berekeningen doen, maar kan
niks over een netwerk sturen en weet niks
 4e laag: database server, weet alle gegevens en stuurt die door
naar de application server
 Voordelen= herbruikbaarheid: als je van een apple omgeving
naar android wilt gaan, moet je enkel de eerste laag veranderen,
de rest blijft hetzelfde
 Nadeel = onderhoudbaarheid
o Laag-niveau ontwerp:
 Hoe moeten de algoritmes van de modules ontworpen worden?
 Veel gedetailleerder, maar heeft minder een invloed op de kwaliteit
 Bv Hoe sorteer ik iets, hoe benoem ik de variabelen, etc
 Houd rekening met de onderhoudbaarheid en de herbruikbaarheid
o Er is nooit een optimaal ontwerp voor een IS, elk ontwerp heeft zijn eigen
voor- en nadelen
 Wicked design problem: geen duidelijke criteria voor het vergelijken
van meerdere oplossingen
o Verschil tussen gestructureerd ontwerp en object- georiënteerd ontwerp
o Er is ook nog ontwerp van andere delen van het informatiesysteem
 Netwerk, hardware, databank, user interface
- Implementatie:
o Doel: systeem zodanig programmeren in een taal dat software van hoge
kwaliteit ontstaat
o Vragen:
 Keuze programmeertaal
 Welke instructie gebruik je om af te drukken
 Waar declareer je de variabelen
 …
- Testen:
o Verificatie: werkt het systeem correct? (vooral belangrijk bij levensbelangrijke
software, dan gaat daar veel budget naartoe)
o Validatie: beantwoord het systeem aan de informatiebehoeften van de
eindgebruiker?

, - Onderhoud:
o Perfectief: aanpassen aan nieuwe vereisten
o Adaptief: aanpassen aan andere hardware of besturingssystemen
o Correctief: bugs uit de code halen
o Preventief: software verouderd door aanpassingen, moet je bijhouden
 Lehman’s Laws:
 Law of continuing change: programma moet evolueren, anders
wordt het telkens minder bruikbaar
 Law of increasing complexity: Structuur van een programma
dat evolueert wordt complexer, tenzij dit wordt tegengegaan
 Opkuisen noemt refactoring in de agile methode
- Andere ontwikkelingsmethode: iteratief ontwikkelen (continu testen)
Methodologieën:
- Een aanbevolen geheel van filosofieën, fasen, procedures, regels, technieken, tools,
documentatie, management en training voor ontwikkelaars van IS
- = een systematische manier om een IS te bouwen
- Voordelen: samenwerking, planbaarheid, beter aan te leren, kwaliteitsverbetering
- Nadelen: niet geschikt voor alle situaties

,Hoofdstuk 2: Variabelen en datastructuren
** betekent tot de macht van
letterlijke constanten= waarden die niet wijzigen, echt gewoon 5,2,300,etc
=> nadeel: als je een waarde wilt aanpassen, moet je het volledige programma aanpassen, laag
in begrijpelijkheid en onderhoudbaarheid
Symbolische constanten: begrijpelijker en gemakkelijker onderhoudbaar
=> symbolische waarde = waarde, Python kent dit niet echt maar men schrijft dit telkens in
hoofdletters, in Java: keywoord final want kan niet gewijzigd worden
=> Voordelen: je moet je code nog maar 1 keer aanpassen, en niet meer in het
hoofdprogramma echt, het is overzichtelijker, etc
Variabelen = plaats in het geheugen waarin een programma tijdelijk informatie kan bewaren
en wijzigen (is eigenlijk gewoon een symbolische constante die je kan aanpassen)
3 types operaties om variabelen te voorzien en te gebruiken in een programma:
- Declaratie:
o Op voorhand compiler informeren over de naam en het datatype van de
variabele
o Niet in alle talen mogelijk, in dynamisch getypeerde talen moet het niet
- Initialisatie:
o Toekennen van de initiële waarde
o Gebeurt via toewijzing of leesinstructie of in Java ook tijdens de declaratie
- Toewijzing:
o Toekennen van nieuwe waarde aan variabele
o Met een toewijzingsoperator ‘=’ of via leesinstructie (input())
- Typeconversie:
o Impliciete conversie: bv door een geheel getal met een decimaal getal op te
tellen
o Expliciete conversie: bv float(input()) maakt van de input een decimaal getal

4 Basistypes van variabelen:
- Integer (geheel getal)
o Grootte in functie van het geheugengebruik
o Aantal bits bepaald het bereik
- Real/float (decimale getallen
o Wordt niet als een geheel getal opgeslagen, maar adhv een benadering
o Uiteindelijk gaat er dus een afwijking onstaan, wat niet ideaal is
- String (reeks van karakters)
o Door enkel of dubbel aanhalingsteken afgebakend
o Een aanhalingsteken binnen een string moet voorafgegaan worden door een
backslash
- Boolean
o Kan enkel true (1) of false (0) aannemen
o Vergelijkingsoperatoren: ==, !=, <= etc

, o Logische operatoren: and, or, not,…
Datastructuren:
- Lijsten/arrays:
o Kan meerdere waarden bevatten van verschillende datatypes
o Declaratie: naam type en grootte (Python enkel a= [])
o Index start vanaf nul bij de meeste talen
o 3-dimensionale lijst: volgorde van indices is tabel, rij, kolom
- Woordenboeken/records:
o Key-value pairs van informatie