1 ORGANISATIE EN FINANCIERING VD GEZONDHEIDSZORG
1.1 FINANCIERING
- Volksgezondheid is 11% van BBP (3/4 geneskundige prestaties, ¼ uitkering). Meeste landen 9-11%.
- Werkt goed als alle doelen (kwaliteit, toegankelijkheid, betaalbaar) bereikt zijn en geen geld verspild wordt.
- Vanaf 28dec 1944 RSZ gesticht -> met gevolg conventiesysteem (belastingsvoordeel krijgen of eigen prijs bepalen)
Welke doelen stellen we?
- Doel; max gezondheid van de populatie binnen de grenzen van de beschikbare middelen en binnen ethische
kaders betreffende de pricipes van gelijkheid en eerlijkheid.
- Meer uitgeven aan GZZ heeft geeft niet altijd betere gezondheidszorg. De eerste % van BNP wel, maar
nadien geen/weinig effect meer -> Amerika 19% maar niet beter. Belang van het algemene systeem (groot
verschil tss laag en hoge opleiding.
- Bij ons is het nog niet mogelijk om de zorgkost te beperken omdat er meer vraag is en de prijs is niet
afgenomen. Probleem met preventie is dat ten koste van Vlaamse overheid, maar winst is federaal. Als er
niets aan gedaan wordt zal de 11% nog verder stijgen. (zowel out-of-pocket als publiek).
In 2050 komen we op een maximum komen omdat de vergrijzing dan weggewerkt is, tenzij we de
productiviteitsgroei niet halen.
- Werkt niet als basismarkt omdat;
- Heel wat 3e partijen spelen een tussenrol (farma, health tech).
- De patiënten zijn geen ‘kopers’ en kunnen de behandeling (verkoper) moeilijk evalueren.
- De verkopers worden niet betaald door de kopers, maar door verzekingssysteem.
- Prijzen niet door vraag-aanbod, maar door de budgetten die de overheid bepaalt
- Gebrek aan efficiënte onzichtbare hand -> arts heft en hand wat zal moeten gebeuren (overconsum)
Hoe meten we of het systeem naar behoren werkt?
- HCS (health care system) goals; Via KCE een detailrapport op basis van de PI.
- Performance indicators (PI) van KCE; toegankelijkheid (% bevolking met verplichte ziekteverzekering),
kwaliteit, effectiviteit, duurzaamheid, gepastheid (% vd bevolking minsten 1x/j AB)
Slechte score op appropriateness en goede op patiëntgerichtheid.
- Moeilijk te beoordelen aangezien veel maatstaven en indicatoren, vandaar in Health At A Glance gewerkt
met 5 pijlers; health status (overleving en avoidable deathe), risicofactoren (roken, OH, obestias, lucht)
access(% in aanmerking voor essentiële diensten, % satisfied met availability), quality (AB voorschrijven,
borstCa screening, 30-d mortaliteit na AMI), resources (%BBP, aantal dokters/inwoner).
- MEF (measure/estimate forecast) = met algoritme voorspelling maken naar toekomst
- R2; …% van de variantie van de (y-as), kan verklaard worden door de (x-as)
- Y = (‘aantal Y stijging per X stijging’x + ‘het aantal Y als er niets zou gedaan worden’)
Het zijn associaties, geen causale relaties. Maar wel een trend, dus ingrijpen kan helpen.
Wat zijn centrale uitdagingen?
- Vergrijzing -> vooral de langdurige zorg gaat een grote toename zien. ¼ toename tussen nu en 2050.
- Hoe vatbaar is het system voor crisissen? Vb. België proportioneel meeste doden in EU tijdens COVID.
- Enorme toename in arbeidsongeschiktheid.
- Toenemende kloof in levensverwachting tussen hoog-en-laag opgeleiden.
Hoe werken de betalingssystemen?
- Patient betaalt arts (deels door RISIV terugbetaald). RISIV betaalt ziekenhuis en arts. Arts geeft deel aan
ziekenhuis (contractueel vastgesteld).
- ¼ uitkering, ¾ honoraria (maar hiermee wordt ook het ziekenhuis betaald)
- FFS (betaling per prestatie); lijst van activiteiten met vooraf bepaalde vergoeding.
- Met voorwaarden voor het mogen uitvoeren van de activiteit.
- Aanbod geïnduceerde vraag -> omdat het bestaat zal er vraag naar zijn.
- Geeft een toegankelijke zorg
- Technische prodedures worden overgewaardeerd tov intellectuele aspecten.
, - Betaling per (patiënten)dag (bij pediaters)
- Specialisten zullen de ligduur en ook kost in handen hebben
- Per patiënt = capitation (gehanteerd in wijkgezondheidscentra)
- Vaste vergoeding per patiënt die ze begeleiden.Sterke incentive tot kostenreductie en
- Per periode = salaris
- Onafhankelijk van aantal patienten of behandelingen. Verstrekkers kunnen inkomen niet verhogen
- Pay for coordination = betaling voor aantal patiënten met ≥2 chronische ziektes.
1.2 ORGANISATIE VD GEZONDHEIDSZORG
1.2.1 SOCIALE ZEKERHEID
- 3 stelsels; werknemer/zelfstandig/ambtenaar
- RSZ -> 3 basisprincipes
- Vervangingsinkomen bij loonverlies; werkloosheid, pensioen, arbeidsongeschiktheid
- Aanvulling ter compensatie van sociale lasten: ziektekost, kinderbijslag
- Bijstandsuitkering; bij zware handicap
- Sociale bijstand; integratieloon, inkomensgarantie voor ouderen, tegemoetkoming handicapten
- Geen deel van sociale zekerheid, maar wel extra bescherming.
- Enkel als je niets bezit + ook niet in het buitenland.
- Gewaarborgd door; bijdragen van elke werkende via loon, alle burgers. Vakbonden, ziekenfonds beslist mee.
Werknemersstelsel (RSZ) -> RSV staat in voor de inning vd bijdrage. Wergegevers en werknemers dragen bij.
- Basisbijdrage van werkgevers en werknemers + overheid via dotatie en uit BTW inkomsten.
- In totaal draagt wergnemer 13,5% en werkgever 20% (ook beroepsziekte en arbeidsongeval) bij.
Zelfstandigen (RSVZ) -> enkel verzekerd voor geneeskundige verzorging, arbeidsongeschiktheid/invaliditeit,
moederschapsverzekering, gezinsbijslag, pensioen/faillisementsoverbrugging. DUS GEEN arbeidsongeval of
beroepsziekte, tenzij extra verzekering.
- Driemaandelijkse (minimale) bijdrage. Totaalbedrag berekend via nettoberoepsinkomen, progressief
en geplafonneerd + etra beheerkost afhankelijk van verzekeringsfonds (3-4%). Met barema
afhankelijk van statuut(student, hoofd/bijberoep). Na 3j definitieve berekening met bijleggen of
terugstorten.
Ambtenaren (RSZPPO) -> RSZ voor plaatselijke en provinciale overheden. Bij andere ambtenaren is overheid
zelf verantwoordelijk voor inning en uitbetaling.
- Uitbetaling via
- RVA -> arbeidsvoorziening - FEDRIS -> beroepsrisico’s
- FPD -> pensioendienst - RJV -> jaarlijkse vakantie
- RIZIV -> ziekte en invaliditeitsuitkering
1.2.2 ZIEKTE EN INVALIDITEITSUITKERING
- RIZIV en ziekenfondsen (RISIV -> ziekenfonds -> sociaal verzekerde burger)
- Elke burger verplicht aan te sluiten bij 1 van de 7 (CM, neutraal, socialist, liberaal, hulpkas, NMBS, onafhank)
- Uitbetaling van de verstrekkingen
- Vertegenwoordiging van verzekerden bij RIZIV
- Rol van sociaal verzekeraan in vrije/aanvullende verzekeringen.
- Geneeskundige verzoring
- Verzekeringstegemoetkoming;
- enkel als aangesloten bij verzekeraar, vereiste RSZ betaald, wachttijd volbracht hebben.
- prestatie op Belgische landgebied tenzij dringend, cumulatieverbod (geen RIZIV als FEDRIS betaald)
- 27 categorieën van verzorging + moet voorkomen op nomenclatuurlijst (bepaalt waarde, toepassing
en vereiste bekwaamheid)
- Nu vaak via derdebetalersysteem -> enkel remgeld betalen en rest betaald verzekeraar aan arts.
- Bedrag op aarde van verstrekking, statuur verzekerde en accreditering zorgverlener.
- 25% remgeld normaal, maar kan verschillend (bij specialist, bij globaal medisch dossier of bij
voorkeurregeling rechthebbende verhoogde tegemoetkoming.)
- Automatisch bij leefloon, OCMW, handicap, ouderen met inkomensgarantie
- Of na inkomensonderzoek met jaarlijks bruto gezinsinkomen van <27.550€.
1.1 FINANCIERING
- Volksgezondheid is 11% van BBP (3/4 geneskundige prestaties, ¼ uitkering). Meeste landen 9-11%.
- Werkt goed als alle doelen (kwaliteit, toegankelijkheid, betaalbaar) bereikt zijn en geen geld verspild wordt.
- Vanaf 28dec 1944 RSZ gesticht -> met gevolg conventiesysteem (belastingsvoordeel krijgen of eigen prijs bepalen)
Welke doelen stellen we?
- Doel; max gezondheid van de populatie binnen de grenzen van de beschikbare middelen en binnen ethische
kaders betreffende de pricipes van gelijkheid en eerlijkheid.
- Meer uitgeven aan GZZ heeft geeft niet altijd betere gezondheidszorg. De eerste % van BNP wel, maar
nadien geen/weinig effect meer -> Amerika 19% maar niet beter. Belang van het algemene systeem (groot
verschil tss laag en hoge opleiding.
- Bij ons is het nog niet mogelijk om de zorgkost te beperken omdat er meer vraag is en de prijs is niet
afgenomen. Probleem met preventie is dat ten koste van Vlaamse overheid, maar winst is federaal. Als er
niets aan gedaan wordt zal de 11% nog verder stijgen. (zowel out-of-pocket als publiek).
In 2050 komen we op een maximum komen omdat de vergrijzing dan weggewerkt is, tenzij we de
productiviteitsgroei niet halen.
- Werkt niet als basismarkt omdat;
- Heel wat 3e partijen spelen een tussenrol (farma, health tech).
- De patiënten zijn geen ‘kopers’ en kunnen de behandeling (verkoper) moeilijk evalueren.
- De verkopers worden niet betaald door de kopers, maar door verzekingssysteem.
- Prijzen niet door vraag-aanbod, maar door de budgetten die de overheid bepaalt
- Gebrek aan efficiënte onzichtbare hand -> arts heft en hand wat zal moeten gebeuren (overconsum)
Hoe meten we of het systeem naar behoren werkt?
- HCS (health care system) goals; Via KCE een detailrapport op basis van de PI.
- Performance indicators (PI) van KCE; toegankelijkheid (% bevolking met verplichte ziekteverzekering),
kwaliteit, effectiviteit, duurzaamheid, gepastheid (% vd bevolking minsten 1x/j AB)
Slechte score op appropriateness en goede op patiëntgerichtheid.
- Moeilijk te beoordelen aangezien veel maatstaven en indicatoren, vandaar in Health At A Glance gewerkt
met 5 pijlers; health status (overleving en avoidable deathe), risicofactoren (roken, OH, obestias, lucht)
access(% in aanmerking voor essentiële diensten, % satisfied met availability), quality (AB voorschrijven,
borstCa screening, 30-d mortaliteit na AMI), resources (%BBP, aantal dokters/inwoner).
- MEF (measure/estimate forecast) = met algoritme voorspelling maken naar toekomst
- R2; …% van de variantie van de (y-as), kan verklaard worden door de (x-as)
- Y = (‘aantal Y stijging per X stijging’x + ‘het aantal Y als er niets zou gedaan worden’)
Het zijn associaties, geen causale relaties. Maar wel een trend, dus ingrijpen kan helpen.
Wat zijn centrale uitdagingen?
- Vergrijzing -> vooral de langdurige zorg gaat een grote toename zien. ¼ toename tussen nu en 2050.
- Hoe vatbaar is het system voor crisissen? Vb. België proportioneel meeste doden in EU tijdens COVID.
- Enorme toename in arbeidsongeschiktheid.
- Toenemende kloof in levensverwachting tussen hoog-en-laag opgeleiden.
Hoe werken de betalingssystemen?
- Patient betaalt arts (deels door RISIV terugbetaald). RISIV betaalt ziekenhuis en arts. Arts geeft deel aan
ziekenhuis (contractueel vastgesteld).
- ¼ uitkering, ¾ honoraria (maar hiermee wordt ook het ziekenhuis betaald)
- FFS (betaling per prestatie); lijst van activiteiten met vooraf bepaalde vergoeding.
- Met voorwaarden voor het mogen uitvoeren van de activiteit.
- Aanbod geïnduceerde vraag -> omdat het bestaat zal er vraag naar zijn.
- Geeft een toegankelijke zorg
- Technische prodedures worden overgewaardeerd tov intellectuele aspecten.
, - Betaling per (patiënten)dag (bij pediaters)
- Specialisten zullen de ligduur en ook kost in handen hebben
- Per patiënt = capitation (gehanteerd in wijkgezondheidscentra)
- Vaste vergoeding per patiënt die ze begeleiden.Sterke incentive tot kostenreductie en
- Per periode = salaris
- Onafhankelijk van aantal patienten of behandelingen. Verstrekkers kunnen inkomen niet verhogen
- Pay for coordination = betaling voor aantal patiënten met ≥2 chronische ziektes.
1.2 ORGANISATIE VD GEZONDHEIDSZORG
1.2.1 SOCIALE ZEKERHEID
- 3 stelsels; werknemer/zelfstandig/ambtenaar
- RSZ -> 3 basisprincipes
- Vervangingsinkomen bij loonverlies; werkloosheid, pensioen, arbeidsongeschiktheid
- Aanvulling ter compensatie van sociale lasten: ziektekost, kinderbijslag
- Bijstandsuitkering; bij zware handicap
- Sociale bijstand; integratieloon, inkomensgarantie voor ouderen, tegemoetkoming handicapten
- Geen deel van sociale zekerheid, maar wel extra bescherming.
- Enkel als je niets bezit + ook niet in het buitenland.
- Gewaarborgd door; bijdragen van elke werkende via loon, alle burgers. Vakbonden, ziekenfonds beslist mee.
Werknemersstelsel (RSZ) -> RSV staat in voor de inning vd bijdrage. Wergegevers en werknemers dragen bij.
- Basisbijdrage van werkgevers en werknemers + overheid via dotatie en uit BTW inkomsten.
- In totaal draagt wergnemer 13,5% en werkgever 20% (ook beroepsziekte en arbeidsongeval) bij.
Zelfstandigen (RSVZ) -> enkel verzekerd voor geneeskundige verzorging, arbeidsongeschiktheid/invaliditeit,
moederschapsverzekering, gezinsbijslag, pensioen/faillisementsoverbrugging. DUS GEEN arbeidsongeval of
beroepsziekte, tenzij extra verzekering.
- Driemaandelijkse (minimale) bijdrage. Totaalbedrag berekend via nettoberoepsinkomen, progressief
en geplafonneerd + etra beheerkost afhankelijk van verzekeringsfonds (3-4%). Met barema
afhankelijk van statuut(student, hoofd/bijberoep). Na 3j definitieve berekening met bijleggen of
terugstorten.
Ambtenaren (RSZPPO) -> RSZ voor plaatselijke en provinciale overheden. Bij andere ambtenaren is overheid
zelf verantwoordelijk voor inning en uitbetaling.
- Uitbetaling via
- RVA -> arbeidsvoorziening - FEDRIS -> beroepsrisico’s
- FPD -> pensioendienst - RJV -> jaarlijkse vakantie
- RIZIV -> ziekte en invaliditeitsuitkering
1.2.2 ZIEKTE EN INVALIDITEITSUITKERING
- RIZIV en ziekenfondsen (RISIV -> ziekenfonds -> sociaal verzekerde burger)
- Elke burger verplicht aan te sluiten bij 1 van de 7 (CM, neutraal, socialist, liberaal, hulpkas, NMBS, onafhank)
- Uitbetaling van de verstrekkingen
- Vertegenwoordiging van verzekerden bij RIZIV
- Rol van sociaal verzekeraan in vrije/aanvullende verzekeringen.
- Geneeskundige verzoring
- Verzekeringstegemoetkoming;
- enkel als aangesloten bij verzekeraar, vereiste RSZ betaald, wachttijd volbracht hebben.
- prestatie op Belgische landgebied tenzij dringend, cumulatieverbod (geen RIZIV als FEDRIS betaald)
- 27 categorieën van verzorging + moet voorkomen op nomenclatuurlijst (bepaalt waarde, toepassing
en vereiste bekwaamheid)
- Nu vaak via derdebetalersysteem -> enkel remgeld betalen en rest betaald verzekeraar aan arts.
- Bedrag op aarde van verstrekking, statuur verzekerde en accreditering zorgverlener.
- 25% remgeld normaal, maar kan verschillend (bij specialist, bij globaal medisch dossier of bij
voorkeurregeling rechthebbende verhoogde tegemoetkoming.)
- Automatisch bij leefloon, OCMW, handicap, ouderen met inkomensgarantie
- Of na inkomensonderzoek met jaarlijks bruto gezinsinkomen van <27.550€.
