PRIVAAT BANKRECHT:
Examen: schriftelijk
1. Verschillende casussen (totaal 50% van de punten)
• Je krijgt een casus over beslag op rekening en de gevolgen van wanbetaling
tijdens het academiejaar. Op het examen krijg je dan een vergelijkbare casus
over die onderwerpen. Dan krijg je nog een casus over een ander onderwerp
2. Korte theorievragen (totaal 50% van de punten)(3): kan ook zijn dat je eigen mening
wordt gevraagd over hoe je staat tav een bepaald probleem
Lesnota’s is enkel leerstof (wetboek 1e MA, maar we gaan ook verwijzen naar andere wetg en die mag je
gebruiken op het examen dus je moet die RL, verord zelf opzoeken en afdrukken voor het examen à is een
deel van de oefening van dit vak)
Op het examen kome casussen (helft vd ptn) maar we gaan tijdens lessen voorbeeldcasussen zien (vb: oef
mbt bedragen die op rekening staan en vatbaar zijn voor beslag (SE van een rekening houder kunnen
bewarend derde Beslag leggen op de goederen die op die rekening liggen, en dan gaan we kijken naar wat als
enkele dagen ervoor het loon gestort is en in welke mate dat nog beschermd is of in welke mate die nog uit
handen gegeven kunnen worden) een andere casus zal betrekking hebben over de gevolgen vd ontbinding ve
kredietovk waarbij je moet berekenen welke bedragen er vd kredietnemer kunnen w gevraagd: je moet zo
een afrekening kunnen opstellen) en we gaan ook een derde casus zien op het examen. (dus zeker deze twee
soort vragen) + daarnaast ook theorie vragen op het examen (50%ptn), je moet iets vgl of aandacht besteden
aan het doel ve bepaalde regeling!!
We gaan ook een gastcollege krijgen over projectfinanciering: gaat over de fin van complexe infrastructuur
werken (vb: windmolenparken, eurotunnel,..) dat w gefin met verschillende fin instellingen. En de
terugbetaling moet gebeuren via de inkomsten die jet P later genereerd vb: de energie die later van dat
windmolenpark w verkocht à complex met versch ctten en garanties die moeten w gegeven = veel risico’s
die je juridisch moet beheersen
GELD IN HET RECHT
We gaan kijken naar de functies van geld. Want is interessant omdat dat bep conclusies toe laat mbt een
nieuwe vorm van geld nl: virtueel geld (crypto: die worden steeds belangrijker).
FUNCTIES VAN GELD
1) Circulatiefunctie / betaalfunctie:
De eerste functie is dat je ermee kan betalen, je kan G en D verwerven in ruil voor betaling
van een prijs = circulatie van geld (is niet altijd zo geweest want in primitieve samenl w
er aan ruilhandel gedaan, je moest goederen id plaats geven en dan moesten de
behoeften van beide partijen complementair zijn= geld zorgt voor vereenvoudiging van
het ruilverkeer.
2) Waardemeter / rekeneenheid
Geld functioneert als een rekeneenheid: laat toe de waarde van G&D op een
eenvoudige manier te gaan vaststellen (functioneert als waardemeter). Het feit dat je
de prijs van een iphone kan uitdrukken in euro, laat je toe om direct de waarde ervan
vast te stellen. Je kan dat dus uitdrukken in een bepaalde munteenheid, kan je ook op
eenvoudige manier de prijs van versch aanbieders met elkaar te vgl en zo geef je de
r 1
, mogh om die aanbieders met elkaar te laten concurreren!!
3) Koopkrachtreserve
Je kan geld ook sparen en investeren. Dus als je geld ontvangt moet je dat nietr direct uitgeven,
je kan dat bewaren voor later. En als je ouder w kan je meer verwerven en moet je dus minder
uitgeven (bij studenten kan je moeilijker sparen maar eens je diploma hebt ga je veel meer
verdienen); maar niet zo dat als je spaart dat geld evenveel waard blijft (want door inflatie gaat
geld een bep deel van haar waarde verliezen). Maar je kan investeren en zo probeer je een
rendement te realiseren dat hoger is dan de inflatie.
= deze functies in achterhoofd houden en afvragen in welke mate de virtuele munten deze 3 functies
kunnen realiseren.
SOORTEN GELD: 4 vormen van wat we als geld kunnen beschouwen
Chartaal geld: wordt uitgegeven door ECB
• Munten en Biljetten
Wordt amper nog gebruikt: cash neemt heel erg af (we betalen steeds vaker giraal en
elektronisch) maar blijft bel vorm van geld (want is in belgie enige wettige betaalmiddel! een
SA heeft de mogh om zijn SE te dwingen om betaling met chartaal geld te aanvaarden
= Fiat geld of fiduciair geld. Waarom kan je dat zo noemen? Het biljet zelf heeft geen
intrinsieke waarde. Maar we vertrouwen erop (fiat) dat daar een zekere waarde aan
toekomt. Tot 1971 werkte men met een beperkte goudstandaard waarbij de waarde die
werd uitgegeven met biljetten en munten werd afgedekt met goudreserves van een bank
van een land. Vandaag de dag is dat verlaten. De waarde van biljetten en munten is nu
gesteund op het vertrouwen die we hebben op de uitgever ervan nl ECB en de nationale
banken à er w wel eens over fiat geld gesproken bij chartaal geld en dat verwijst naar het
vertrouwen dat het publiek heeft id waarde vh biljet of munt vb: briefje van 50 euro (waarom
is dat papiertje 50 euro waard? Is omdat we erop vertrouwen dat dat die waarde heeft en
dus niet omdat het intrinsiek die waarde heeft
Giraal geld:
Ieder van ons heeft dat (tegoed op rekening), en kan daar op elk moment over beschikken (vb: via
gsm een app die toelaat om je giraal geld te transfereren naar iemand anders MAAR je moet ond
maken tss geld en instrument dat je toelaat om giraal geld te laten transfereren (bank app die je de
mogh biedt om gelden over te brengen, die app is zelf geen geld maar een instrument om over die
girale gelden te beschikken!!). + giraal geld is jurid gezien een schuldvordering die je hebt tav een fin
instelling (dus verhouding tss bank en rekeninghouder is een obligatoire verhouding vh
verbintenissenrecht en geen zakenrechtelijke verhouding want de bank heeft geen eigendomsrecht).
Het feit dat dat een sv is, ligt aan de basis dat er een deposito bescherming (DB) bestaat die ervoor
zorgt dat je ingeval van F die sv nog tengelde kan maken mss niet tav de bank maar minstens tav
deposito garantiesysteem (aangezien je maar een sv hebt kan je niks revindiceren, want je sv komt id
massa en als er onvoldoende geld is om die SE te betalen dan gaat men via de DB zorgen dat ten
belope van 100k per rekeninghouder beschermd is)
+ bel om te beseffen is dat de verbintenis vd bank mbt dat deposito (rekeningtegoed) een zelfstandig
karakter heeft (dat betekend dat excepties uit de onderlinge verhouding niet kunnen w
tegengeworpen) = dit is noodz om dat giraal geld op eenzelfde manier zou kunnen functioneren als
dat chartaal geld vb: iemand betaald met giraal geld (vb bankkaart), en die transactie kan je achteraf
nog in vraag stellen (ik ben niet tevreden en wil mijn geld terug: de bank zou dan de rek vd
begunstigde debiteren en mijn terug crediteren) maar als je dat doet zou geen enkele begunstigde
bereid zijn om een betaling met giraal geld te aanvaarden (= dus het feit dat de bank tav de rek houder
r 2
,een zelfstandige V aangaat waarbij excepties uit de onderlinge verhouding niet tegenwerpbaar zijn is
NOODZ opdat giraal geld zijn functie als betaalmiddel/ruilmiddel kan realiseren!
+ niet tegenwerpbaarheid van excepties is in de ene verhouding absoltuter dan in de andere:
1. Excepties tss SE en SA vb: de SA en SE voeren hun rek bij dezelfde bank
o Een SA moet 1.000 euro betalen aan SE ogv het ctt
o En we hebben de SE die SA is ve andere V die goederen moet leveren aan de SA
van de betalingsV
o Dus een koop-verkoop van goederen waarbij de kostprijs van de goederen 1k
euro is
o De SA geeft een overschrijvingsopdracht om de rek vd SE te crediteren (SE en SA
hebben bij zelfde bank een rek dus die transactie gaat onmiddellijk zijn) en die
betaalt dus en dan gaat de andere de goederen leveren. Als de andere de
goederen ontvangt beantwoorden die niet aan de afspraken die partijen
gemaakt hebben (niet conform) en dan gaat de SA vd betaingsV een verhaal
hebben tav de verkoper. Zou hij zich ook kunnen richten tot zijn bank? En zeggen
kijk die andere partij heeft niet-conforme goederen geleverd en ga nu zijn rek
debiteren en mijn terug crediteren naar de oorspr positie. De bank kan dat niet,
want dat conlf dat ontstaat is in de onderliggende verhouding en excepties die
in de onderlinge verhouding zitten kunnen niet w tegengeworpen aan de
bankkier omdat die bank voor wat betreft dat rekening tegoed een zelfstandige
V is aangegaan tav de rek houder (en die zelfs V kan niet beïnvloed worden door
verweermiddelen uit de onderlinge verhouding)
2. Partijen voeren hun rekeningen bij verschillende fin instellingen; in dat geval zal een
betaalopdracht waarbij men aan bank vraagt om eigen rek te debiteren en rek van de
begunstigde bij een andere bank te crediteren zal die opdracht meebrengen dat
interbancair tss die banken die betalingstransactie moet w afgewikkeld (dat kan
gebeuren op verschillende manieren: en meest easy is een real time gross settlement
systeem (real time bruto afwikkeling van transacties) waarbij elke indiv transactie tss
een SA en SE ook indiv op het interbancair niveau w afgewikkeld
o Hoe moet je dat zien? Bank A en bank B hebben een rekening bij de nationale
bank van belgie en die rekeningen w dan onmiddellijk gedebiteerd en gecredi in
het kader vd uitvoering van die onderliggende betalingstransactie (dus rek van
bank A zal gedebi w met het bedrag waarmee ook de rek van de SA werd gedebit
en dat de rek van bank B bij de nat bank gecred w met het bedrag dat bij de
rekening van SE werd gecredi) = 1e mogh waarop de interbancaire afwikkeling
kan gebeuren
o Een tweede mogh is dat er w gewerkt met netsettelment waarbij men de
interbancaire afwikkeling gaat uitstellen tot een later moment en op een
nettobasis gaat uitvoeren (nettobasis: men gaat niet enkel rek houden met deze
betalingsopdracht maar rek houden met alle individuele betalingsopdrachten die
er gedurende een bep periode zijn geweest en dat men enkel het saldo gaat
transfereren via de rekeningen die bij de nat bank van Belgie worden gevoerd à
dus je gaat eig vaststellen dat voor alle deelnemers aan dat systeem (niet alleen
bank A en B maar ook heel veel andere fin instellingen) w er aan het einde van
de dag een netto positie w berekend (elke deelnemer zal rekening houdend met
alle betalingsopdrachten die door haar klanten zijn gegeven en waarvan haar
klanten de begunstigde zijn, zal elke deelnemer een bedrag verschuldigd zijn of
verkrijgen) = MULTILATERALE SCHULDVERGELIJKING TSS ALLE DEELNEMERS IN
HET SYSTEEM (men doet dat om 4u dat men voor elke deelnemer aan het
r 3
, systeem de netto positie berekend) + we zijn dat de info mbt betalingstransacties
sneller doorstroomt dan het geld: geld w 1x per dag aan einde vd dag gecredi of
debi op de rek vd bank maar de info mbt die indiv betalingstranacties is al
doorgestuurd (meer nog: obv de info die de bank (nl: bank B) krijgt via het
systeem gaat ze de rek vd SE al crediteren (vb: om 10u geeft de SA een
betalingsopdracht en dan kan het ijn dat de rek van de SE bij een andere bank al
om 12u is gecredi ondanks het feit dat op het interbancaire niveau de afwikkeling
maar gebeurt om 16u)
à = stel nu dat een insolventie van een fin inst die deelneemt aan dat systeem
de bank van de begunstigde die gelden niet krijgt (dus men heeft de rek van de
client reeds gecrdi maar men krijgt de gelden niet, dan is de vraag, als je denkt
aan zelfst karakter van de V van de bankier, kan die bankier dan de rek van die
client opnieuw crediteren met als argu dat ze de gelden niet gekregen hebben?
Als je dit bekijkt vanuit de analyse dat de bank een zelfst V aangaat moet je
zeggen pech voor de bank want gaat over exceptie in onderliggende verhouding
nl die verhouding tss de betrokken fin instellingen MAAAAAAR je moet in
bancaire zaken altijd goed gaan kijken naar wat er in de algemene
bankvoorwaarden staat (de voorw die iedereen aanvaard wanneer er een ctt
relatie tot stand komt met de fin inst) en als je naar die voorw gaat kijken zie je
een bepaling die zegt wanneer we de rek ve client gaan crediteren terwijl dat we
zelf nog niet de nodige fondsen hebben ontvangen dan is dat altijd een credit
onder voorbehoud van een goede afloop (ze zeggen dus dat ze afwijken met die
bepaling van het zelfst karakter van de V van de bankier want we geven aan dat
als de gelden op interbancair niveau niet w verkregen we toch de mogh hebben
om ons op de exceptie te beroepen en dus de rekening van de SE (hoewel ze
gecredi werd) toch opnieuw te debiteren, omdat men in de ctt voorw heeft
aangegeven dat zo een credi gebeurt onder voorbehoud van een goede afloop!!!
o Bel evolutie tegen vroeger: “instant payments”: er is een EU verord die gaat alle
fin instl in de EU de verpl opleggen om IP mogh te maken: dwz transactie waarbij
zowel de debitering van de rek van de opdrachtgever als de creditering vd rek vd
begunstigde in 10sec gebeurt ongeacht waar ze zich in de eurozone bevinden
(banken moeten dat dus verplicht doen!): de EU verod zegt elke bank moet IP
aanbieden, maar wil nog niet zeggen dat elke rek houder daarvan gebruik moet
maken (OG kan zeggen hoeft niet dat mijn begunstigde onmiddellijk zijn geld
heeft) MAAR in de verod w wel bepaald dat IP geen hogere kost mogen creëren
voor de rek houder dan gewone transacties (gewone uitvoering van een
betalingsopdracht).
+ bij giraal geld: die zelfst V vd bankier ontstaat obv het rek tegoed (na de credit van je rek), wanneer
ontstaat die precies? (lange disc vroeger) is dat op het ogenblik waarop die rek w gecredi of op het
ogenblik waarop de begunstigde kennis kan nemen van die creditering? Deze disc is vandaag de dag niet
meer noodz, want het mom dat je rek w gecredi is ook het mom waarop je kan zien dat je rek gecredi is
à door de technologische evolutie is de vraag wanneer die V ontstaat onnodig geworden!
+ restitutie V van de bankier: die is in kader van giraal geld heel bel! Wanneer je geld toevertrouwt aan
een fin inst (door dat op een rek te plaatsen) is het logisch dat er een V bestaat voor de fin inst om je dat
geld terug te geven als je dat vraagt (=restitutieV)
§ Hoe w die V door banken in de prak uitgevoerd vb: je hebt 10k op je rek staan en wil dat
terug, hoe ga je dat vragen aan de bank? De meest evidente manier waarop de bank
haar restiV kan uitvoeren mbt bedragen op de rek is de bankautomaat
§ Maar ook op andere manier: bij de debitering ga je zeggen aan de bank voer je restitV
die je tav mij hebt uit, door die gelden over te maken aan een door mij aangegeven
r 4
Examen: schriftelijk
1. Verschillende casussen (totaal 50% van de punten)
• Je krijgt een casus over beslag op rekening en de gevolgen van wanbetaling
tijdens het academiejaar. Op het examen krijg je dan een vergelijkbare casus
over die onderwerpen. Dan krijg je nog een casus over een ander onderwerp
2. Korte theorievragen (totaal 50% van de punten)(3): kan ook zijn dat je eigen mening
wordt gevraagd over hoe je staat tav een bepaald probleem
Lesnota’s is enkel leerstof (wetboek 1e MA, maar we gaan ook verwijzen naar andere wetg en die mag je
gebruiken op het examen dus je moet die RL, verord zelf opzoeken en afdrukken voor het examen à is een
deel van de oefening van dit vak)
Op het examen kome casussen (helft vd ptn) maar we gaan tijdens lessen voorbeeldcasussen zien (vb: oef
mbt bedragen die op rekening staan en vatbaar zijn voor beslag (SE van een rekening houder kunnen
bewarend derde Beslag leggen op de goederen die op die rekening liggen, en dan gaan we kijken naar wat als
enkele dagen ervoor het loon gestort is en in welke mate dat nog beschermd is of in welke mate die nog uit
handen gegeven kunnen worden) een andere casus zal betrekking hebben over de gevolgen vd ontbinding ve
kredietovk waarbij je moet berekenen welke bedragen er vd kredietnemer kunnen w gevraagd: je moet zo
een afrekening kunnen opstellen) en we gaan ook een derde casus zien op het examen. (dus zeker deze twee
soort vragen) + daarnaast ook theorie vragen op het examen (50%ptn), je moet iets vgl of aandacht besteden
aan het doel ve bepaalde regeling!!
We gaan ook een gastcollege krijgen over projectfinanciering: gaat over de fin van complexe infrastructuur
werken (vb: windmolenparken, eurotunnel,..) dat w gefin met verschillende fin instellingen. En de
terugbetaling moet gebeuren via de inkomsten die jet P later genereerd vb: de energie die later van dat
windmolenpark w verkocht à complex met versch ctten en garanties die moeten w gegeven = veel risico’s
die je juridisch moet beheersen
GELD IN HET RECHT
We gaan kijken naar de functies van geld. Want is interessant omdat dat bep conclusies toe laat mbt een
nieuwe vorm van geld nl: virtueel geld (crypto: die worden steeds belangrijker).
FUNCTIES VAN GELD
1) Circulatiefunctie / betaalfunctie:
De eerste functie is dat je ermee kan betalen, je kan G en D verwerven in ruil voor betaling
van een prijs = circulatie van geld (is niet altijd zo geweest want in primitieve samenl w
er aan ruilhandel gedaan, je moest goederen id plaats geven en dan moesten de
behoeften van beide partijen complementair zijn= geld zorgt voor vereenvoudiging van
het ruilverkeer.
2) Waardemeter / rekeneenheid
Geld functioneert als een rekeneenheid: laat toe de waarde van G&D op een
eenvoudige manier te gaan vaststellen (functioneert als waardemeter). Het feit dat je
de prijs van een iphone kan uitdrukken in euro, laat je toe om direct de waarde ervan
vast te stellen. Je kan dat dus uitdrukken in een bepaalde munteenheid, kan je ook op
eenvoudige manier de prijs van versch aanbieders met elkaar te vgl en zo geef je de
r 1
, mogh om die aanbieders met elkaar te laten concurreren!!
3) Koopkrachtreserve
Je kan geld ook sparen en investeren. Dus als je geld ontvangt moet je dat nietr direct uitgeven,
je kan dat bewaren voor later. En als je ouder w kan je meer verwerven en moet je dus minder
uitgeven (bij studenten kan je moeilijker sparen maar eens je diploma hebt ga je veel meer
verdienen); maar niet zo dat als je spaart dat geld evenveel waard blijft (want door inflatie gaat
geld een bep deel van haar waarde verliezen). Maar je kan investeren en zo probeer je een
rendement te realiseren dat hoger is dan de inflatie.
= deze functies in achterhoofd houden en afvragen in welke mate de virtuele munten deze 3 functies
kunnen realiseren.
SOORTEN GELD: 4 vormen van wat we als geld kunnen beschouwen
Chartaal geld: wordt uitgegeven door ECB
• Munten en Biljetten
Wordt amper nog gebruikt: cash neemt heel erg af (we betalen steeds vaker giraal en
elektronisch) maar blijft bel vorm van geld (want is in belgie enige wettige betaalmiddel! een
SA heeft de mogh om zijn SE te dwingen om betaling met chartaal geld te aanvaarden
= Fiat geld of fiduciair geld. Waarom kan je dat zo noemen? Het biljet zelf heeft geen
intrinsieke waarde. Maar we vertrouwen erop (fiat) dat daar een zekere waarde aan
toekomt. Tot 1971 werkte men met een beperkte goudstandaard waarbij de waarde die
werd uitgegeven met biljetten en munten werd afgedekt met goudreserves van een bank
van een land. Vandaag de dag is dat verlaten. De waarde van biljetten en munten is nu
gesteund op het vertrouwen die we hebben op de uitgever ervan nl ECB en de nationale
banken à er w wel eens over fiat geld gesproken bij chartaal geld en dat verwijst naar het
vertrouwen dat het publiek heeft id waarde vh biljet of munt vb: briefje van 50 euro (waarom
is dat papiertje 50 euro waard? Is omdat we erop vertrouwen dat dat die waarde heeft en
dus niet omdat het intrinsiek die waarde heeft
Giraal geld:
Ieder van ons heeft dat (tegoed op rekening), en kan daar op elk moment over beschikken (vb: via
gsm een app die toelaat om je giraal geld te transfereren naar iemand anders MAAR je moet ond
maken tss geld en instrument dat je toelaat om giraal geld te laten transfereren (bank app die je de
mogh biedt om gelden over te brengen, die app is zelf geen geld maar een instrument om over die
girale gelden te beschikken!!). + giraal geld is jurid gezien een schuldvordering die je hebt tav een fin
instelling (dus verhouding tss bank en rekeninghouder is een obligatoire verhouding vh
verbintenissenrecht en geen zakenrechtelijke verhouding want de bank heeft geen eigendomsrecht).
Het feit dat dat een sv is, ligt aan de basis dat er een deposito bescherming (DB) bestaat die ervoor
zorgt dat je ingeval van F die sv nog tengelde kan maken mss niet tav de bank maar minstens tav
deposito garantiesysteem (aangezien je maar een sv hebt kan je niks revindiceren, want je sv komt id
massa en als er onvoldoende geld is om die SE te betalen dan gaat men via de DB zorgen dat ten
belope van 100k per rekeninghouder beschermd is)
+ bel om te beseffen is dat de verbintenis vd bank mbt dat deposito (rekeningtegoed) een zelfstandig
karakter heeft (dat betekend dat excepties uit de onderlinge verhouding niet kunnen w
tegengeworpen) = dit is noodz om dat giraal geld op eenzelfde manier zou kunnen functioneren als
dat chartaal geld vb: iemand betaald met giraal geld (vb bankkaart), en die transactie kan je achteraf
nog in vraag stellen (ik ben niet tevreden en wil mijn geld terug: de bank zou dan de rek vd
begunstigde debiteren en mijn terug crediteren) maar als je dat doet zou geen enkele begunstigde
bereid zijn om een betaling met giraal geld te aanvaarden (= dus het feit dat de bank tav de rek houder
r 2
,een zelfstandige V aangaat waarbij excepties uit de onderlinge verhouding niet tegenwerpbaar zijn is
NOODZ opdat giraal geld zijn functie als betaalmiddel/ruilmiddel kan realiseren!
+ niet tegenwerpbaarheid van excepties is in de ene verhouding absoltuter dan in de andere:
1. Excepties tss SE en SA vb: de SA en SE voeren hun rek bij dezelfde bank
o Een SA moet 1.000 euro betalen aan SE ogv het ctt
o En we hebben de SE die SA is ve andere V die goederen moet leveren aan de SA
van de betalingsV
o Dus een koop-verkoop van goederen waarbij de kostprijs van de goederen 1k
euro is
o De SA geeft een overschrijvingsopdracht om de rek vd SE te crediteren (SE en SA
hebben bij zelfde bank een rek dus die transactie gaat onmiddellijk zijn) en die
betaalt dus en dan gaat de andere de goederen leveren. Als de andere de
goederen ontvangt beantwoorden die niet aan de afspraken die partijen
gemaakt hebben (niet conform) en dan gaat de SA vd betaingsV een verhaal
hebben tav de verkoper. Zou hij zich ook kunnen richten tot zijn bank? En zeggen
kijk die andere partij heeft niet-conforme goederen geleverd en ga nu zijn rek
debiteren en mijn terug crediteren naar de oorspr positie. De bank kan dat niet,
want dat conlf dat ontstaat is in de onderliggende verhouding en excepties die
in de onderlinge verhouding zitten kunnen niet w tegengeworpen aan de
bankkier omdat die bank voor wat betreft dat rekening tegoed een zelfstandige
V is aangegaan tav de rek houder (en die zelfs V kan niet beïnvloed worden door
verweermiddelen uit de onderlinge verhouding)
2. Partijen voeren hun rekeningen bij verschillende fin instellingen; in dat geval zal een
betaalopdracht waarbij men aan bank vraagt om eigen rek te debiteren en rek van de
begunstigde bij een andere bank te crediteren zal die opdracht meebrengen dat
interbancair tss die banken die betalingstransactie moet w afgewikkeld (dat kan
gebeuren op verschillende manieren: en meest easy is een real time gross settlement
systeem (real time bruto afwikkeling van transacties) waarbij elke indiv transactie tss
een SA en SE ook indiv op het interbancair niveau w afgewikkeld
o Hoe moet je dat zien? Bank A en bank B hebben een rekening bij de nationale
bank van belgie en die rekeningen w dan onmiddellijk gedebiteerd en gecredi in
het kader vd uitvoering van die onderliggende betalingstransactie (dus rek van
bank A zal gedebi w met het bedrag waarmee ook de rek van de SA werd gedebit
en dat de rek van bank B bij de nat bank gecred w met het bedrag dat bij de
rekening van SE werd gecredi) = 1e mogh waarop de interbancaire afwikkeling
kan gebeuren
o Een tweede mogh is dat er w gewerkt met netsettelment waarbij men de
interbancaire afwikkeling gaat uitstellen tot een later moment en op een
nettobasis gaat uitvoeren (nettobasis: men gaat niet enkel rek houden met deze
betalingsopdracht maar rek houden met alle individuele betalingsopdrachten die
er gedurende een bep periode zijn geweest en dat men enkel het saldo gaat
transfereren via de rekeningen die bij de nat bank van Belgie worden gevoerd à
dus je gaat eig vaststellen dat voor alle deelnemers aan dat systeem (niet alleen
bank A en B maar ook heel veel andere fin instellingen) w er aan het einde van
de dag een netto positie w berekend (elke deelnemer zal rekening houdend met
alle betalingsopdrachten die door haar klanten zijn gegeven en waarvan haar
klanten de begunstigde zijn, zal elke deelnemer een bedrag verschuldigd zijn of
verkrijgen) = MULTILATERALE SCHULDVERGELIJKING TSS ALLE DEELNEMERS IN
HET SYSTEEM (men doet dat om 4u dat men voor elke deelnemer aan het
r 3
, systeem de netto positie berekend) + we zijn dat de info mbt betalingstransacties
sneller doorstroomt dan het geld: geld w 1x per dag aan einde vd dag gecredi of
debi op de rek vd bank maar de info mbt die indiv betalingstranacties is al
doorgestuurd (meer nog: obv de info die de bank (nl: bank B) krijgt via het
systeem gaat ze de rek vd SE al crediteren (vb: om 10u geeft de SA een
betalingsopdracht en dan kan het ijn dat de rek van de SE bij een andere bank al
om 12u is gecredi ondanks het feit dat op het interbancaire niveau de afwikkeling
maar gebeurt om 16u)
à = stel nu dat een insolventie van een fin inst die deelneemt aan dat systeem
de bank van de begunstigde die gelden niet krijgt (dus men heeft de rek van de
client reeds gecrdi maar men krijgt de gelden niet, dan is de vraag, als je denkt
aan zelfst karakter van de V van de bankier, kan die bankier dan de rek van die
client opnieuw crediteren met als argu dat ze de gelden niet gekregen hebben?
Als je dit bekijkt vanuit de analyse dat de bank een zelfst V aangaat moet je
zeggen pech voor de bank want gaat over exceptie in onderliggende verhouding
nl die verhouding tss de betrokken fin instellingen MAAAAAAR je moet in
bancaire zaken altijd goed gaan kijken naar wat er in de algemene
bankvoorwaarden staat (de voorw die iedereen aanvaard wanneer er een ctt
relatie tot stand komt met de fin inst) en als je naar die voorw gaat kijken zie je
een bepaling die zegt wanneer we de rek ve client gaan crediteren terwijl dat we
zelf nog niet de nodige fondsen hebben ontvangen dan is dat altijd een credit
onder voorbehoud van een goede afloop (ze zeggen dus dat ze afwijken met die
bepaling van het zelfst karakter van de V van de bankier want we geven aan dat
als de gelden op interbancair niveau niet w verkregen we toch de mogh hebben
om ons op de exceptie te beroepen en dus de rekening van de SE (hoewel ze
gecredi werd) toch opnieuw te debiteren, omdat men in de ctt voorw heeft
aangegeven dat zo een credi gebeurt onder voorbehoud van een goede afloop!!!
o Bel evolutie tegen vroeger: “instant payments”: er is een EU verord die gaat alle
fin instl in de EU de verpl opleggen om IP mogh te maken: dwz transactie waarbij
zowel de debitering van de rek van de opdrachtgever als de creditering vd rek vd
begunstigde in 10sec gebeurt ongeacht waar ze zich in de eurozone bevinden
(banken moeten dat dus verplicht doen!): de EU verod zegt elke bank moet IP
aanbieden, maar wil nog niet zeggen dat elke rek houder daarvan gebruik moet
maken (OG kan zeggen hoeft niet dat mijn begunstigde onmiddellijk zijn geld
heeft) MAAR in de verod w wel bepaald dat IP geen hogere kost mogen creëren
voor de rek houder dan gewone transacties (gewone uitvoering van een
betalingsopdracht).
+ bij giraal geld: die zelfst V vd bankier ontstaat obv het rek tegoed (na de credit van je rek), wanneer
ontstaat die precies? (lange disc vroeger) is dat op het ogenblik waarop die rek w gecredi of op het
ogenblik waarop de begunstigde kennis kan nemen van die creditering? Deze disc is vandaag de dag niet
meer noodz, want het mom dat je rek w gecredi is ook het mom waarop je kan zien dat je rek gecredi is
à door de technologische evolutie is de vraag wanneer die V ontstaat onnodig geworden!
+ restitutie V van de bankier: die is in kader van giraal geld heel bel! Wanneer je geld toevertrouwt aan
een fin inst (door dat op een rek te plaatsen) is het logisch dat er een V bestaat voor de fin inst om je dat
geld terug te geven als je dat vraagt (=restitutieV)
§ Hoe w die V door banken in de prak uitgevoerd vb: je hebt 10k op je rek staan en wil dat
terug, hoe ga je dat vragen aan de bank? De meest evidente manier waarop de bank
haar restiV kan uitvoeren mbt bedragen op de rek is de bankautomaat
§ Maar ook op andere manier: bij de debitering ga je zeggen aan de bank voer je restitV
die je tav mij hebt uit, door die gelden over te maken aan een door mij aangegeven
r 4
