Psychologie: wetenschap van gedrag en mentale processen. Letterlijk: studie van de geest. Psyche =
geest, ologie = gebied van studie.
6 Perspectieven:
, - Sociale psychologie (Ik in de groep, hoe gedraag ik mij in de klas? Sociale experimenten)
- Cognitief (gedachten, geheugen, aandacht) voorbeeld: Wilhelm Wundt, introspectie,
structuralisme, Gestraltpsycologie, William James, functionalisme, het nieuwe leren.
Structuralisme en functionalisme = 1 ding gemeen -> introspectie (kijken naar binnen)
- Ontwikkelingspsychologie ( genen, DNA, omgeving, fasen, nature vs nature)
- Whole person (Sigmund Freud grondleger v. therapie, psychoanalyse) voorbeeld:
psychodynamische psychologie, ookwel psychoanalyse, humanistische psychologie
- Behavioristisch ( Straffen en belonen)
- Biologisch (zenuwstelsel, hormoonstelsel (endocriene), de genen, wat in het brein gebeurd)
voorbeeld: Neurowetenschap, evolutionaire psychologie
Niet alleen diagnose, behandeling en therapie.
Psychiatrie is medisch, (medicijnen). Psycholoog kijkt naar de problemen, stress, oorzaken. Sociologie
kijkt naar wij (maatschappij) Psychologie kijkt naar ik. Medisch specialisme dat zich richt op de
diagnose van mentale stoornissen
1879 Wilhelm Wundt begint cognitieve psychologie in Leipzig. Focus op structuur. Ging reactietijd
meten en wilde weten hoe reactiestructuren werken. Keek naar structuur van bewuste waarneming.
Ook met vragen, bewust van de bewuste waarneming.
, William James kritiek op Wundt, dat er meer naar de functie gekeken moet worden van de
waarnemingen. Wat is de functie van aandacht. Bezig met functie van bewuste waarneming.
Startpunt van functionalisme. Beide maken gebruik van introspectie (naar binnen kijken)
Psychologie wordt uitgevoerd door experimenten en wetenschap
Er zijn drie soorten psychologen:
Experimenteel psycholoog: kleinste groep, voeren onderzoek, werken aan universiteiten waar deze
ook vaak les geven.
Docent psychologie: geven les aan studenten, onderzoeken wetenschappelijk, behandelen zelf
Toegepast psychologen: meerderheid van de psychologen, gebruikt kennis van experimenteel
psycholoog om problemen van mensen op te lossen. Heeft diverse werkplekken: ziekenhuis, scholen,
klinieken, luchthavens…Ze kijken hoe de mens beter kan functioneren. Hoe kunnen we naar de mens
kijken om hem te helpen.
Wat doen toegepast psychologen? Specialisaties:
Arbeids organisatiepsycholoog: aanpassingen aan werkplekken om productiviteit en arbeidsmoraal
te maximaliseren
Sportpsychologen: helpen prestaties te verbeteren. Kunnen ook onderzoek doen.
Schoolpsycholoog: deskundig op gebied van lesgeven en leren. Ook tienerzwangerschappen en
verslavingen. Werken vaak voor meerdere scholen tegelijk. Diagnosticeren leer en gedragsproblemen
en adviseren leraren, ouders en leerlingen.
Klinisch psycholoog: duurt 10 jaar, helpt mensen zich aan te passen op sociaal en emotioneel gebied
of bij moeilijke keuzes in onder andere relatie of carrière.
Forensisch psycholoog: leveren expertise aan het wets en rechtssysteem. Kunnen gevangen
onderzoeken m.b.t. vrijlating of om te kijken of deze fit genoeg zijn voor de rechtbank.
Omgevingspsycholoog: probeert interactie met onze omgeving en het milieu te verbeteren. Bijv.
bekijken deze invloed van groene ruimten in de binnenstad of op schoolprestaties van kinderen.
Gerontopsycholoog: helpt ouderen gezondheid te behouden i.v.m. de vergrijzing. Beoordelen het
functioneren van ouderen, leert omgaan met leeftijdsspecifieke problemen. Helpt ouderen potentieel
maximaal te benutten in overleg met families, verzorgers en artsen.
Psychologie is geen psychiatrie
Psychiaters behandelen psychische stoornissen en sommige psychologen doen dit ook. Psychiatrie is
een medisch specialisme en geen onderdeel van psychologie. Ze hebben een medische opleiding met
specialisatie en maken gebruik van geneesmiddelen. Ze zien mensen als patiënten met een ziekte. Ze
behandelen vanuit een medische invalshoek. Psychologen doen dit vanuit een psychologische
invalshoek.
Pseudopsychologie
Niet onderbouwde psychologische aannames die als wetenschappelijk worden gepresenteerd zoals
handlezing, astrologie, horoscopen.
Anekdotisch bewijsmateriaal: Getuigenissen die de ervaringen van iemand of enkele personen
schetsen, maar ten onrechte voor wetenschappelijk bewijs worden aangezien.