-Les 1: inleiding
Marktplaatsen vroeger: 1 vaste plaats en tijdstip
Marktplaatsen nu: overal
Commodificatie: alles tussen een relatie van mensen krijgt een waarde
Regels van de markt:
• Wet van vraag en aanbod => de juiste prijs
• Return on investement (ROI)
• Eerst komt, eerst maalt.
• Het trickle-down-effect: van boven naar beneden
• Groeimantra: hoe meer winst hoe groter het bedrijf
• Meritocratie: beloond als je iets goed doet
• Nut
Ethiek als vorm van verzet
Begint met vragen stellen
• De juiste prijs = fair?
• Welke return willen we echt? Shared value?
• Wat met diegenen die uit de boot vallen? (mensen dat geen geld hebben)
• Wat is nodig om te spreken van een samenleving?
• Welke waarden stellen we voorop?
,Gebrek aan economisch denken
Onvolledige vooronderstellingen
• Alles word uitgedrukt in geld
• Iedereen word beloond voor hard werk (slavernij/ vrijwilligerswerk)
• Huishoudelijk werk bestaat niet
• Iedereen heeft geld
Schadelijke gevolgen van economisch model
• kloof tussen arm en rijk
• loonkloof tussen mannen en vrouwen
• prestatiedruk= burn-out
• milieuvervuiling
• alleen oog voor nut en efficiëntie
• verwaarlozing waarden (loyaliteit/liefde)
Systeemdenken
Systeemdenken is een wetenschappelijke benaming die overzicht heeft van het geheel. We
kijken niet naar oorzaak-gevolg maar naar het samenspel van de deelsystemen. Er zit meer in
handelingen dan je denkt.
Holistische kijk: niet kijken naar de afzonderlijke deelsystemen maar naar de wisselwerking
Patronen ontdekken niet alleen details
Aandacht voor het proces niet alleen feiten
,Instorting Rana Plaza (maken kleren voor Primark, Gucci, Prada…)
Directe oorzaken
- gelegen op moeras
- bijbouwen 3 verdiepen
- goedkoop bouwmateriaal
Diepere oorzaken
- te snel gebouwd
- fast fashion
- lage loonlanden
, Les 2: ongelijkheid
1. ongelijkheid
Man- vrouw
Vrouwen werken vaker in zachtere sectoren
Vrouwen blijven soms thuis om voor de kinderen te zorgen
Ongelijke verdeling van rijkdom
Rijkste 1%, bezitten 43%
Kloof tussen arm en rijk zal nog vergroten
→In 2010: 388 rijksten bezitten evenveel als de armste wereldhelft.
→In 2015: 62 rijksten bezitten evenveel als de armste wereldhelft.
Rapport van oxfam
2153 rijkste miljardairs bezitten meer rijkdom dan 60 procent van de wereldbevolking
(4,6 miljard mensen).
In 10 jaar verdubbelde het aantal miljardairs , vermogen nam met 7,4 pct toe.
90% van alle welvaart die de afgelopen jaren is gecreëerd ging naar de rijkste 10%. 63%
ging naar de rijkste 1%. Bijna niets ervan ging naar de 50% armsten.
de helft van de wereld leeft met minder dan 5 dollar per dag
oplossing? Rijken moeten meer belast worden
Pvda, groen en vooruit, cd&v, Vlaams Belang → voor vermogen-winstbelasting
Marktplaatsen vroeger: 1 vaste plaats en tijdstip
Marktplaatsen nu: overal
Commodificatie: alles tussen een relatie van mensen krijgt een waarde
Regels van de markt:
• Wet van vraag en aanbod => de juiste prijs
• Return on investement (ROI)
• Eerst komt, eerst maalt.
• Het trickle-down-effect: van boven naar beneden
• Groeimantra: hoe meer winst hoe groter het bedrijf
• Meritocratie: beloond als je iets goed doet
• Nut
Ethiek als vorm van verzet
Begint met vragen stellen
• De juiste prijs = fair?
• Welke return willen we echt? Shared value?
• Wat met diegenen die uit de boot vallen? (mensen dat geen geld hebben)
• Wat is nodig om te spreken van een samenleving?
• Welke waarden stellen we voorop?
,Gebrek aan economisch denken
Onvolledige vooronderstellingen
• Alles word uitgedrukt in geld
• Iedereen word beloond voor hard werk (slavernij/ vrijwilligerswerk)
• Huishoudelijk werk bestaat niet
• Iedereen heeft geld
Schadelijke gevolgen van economisch model
• kloof tussen arm en rijk
• loonkloof tussen mannen en vrouwen
• prestatiedruk= burn-out
• milieuvervuiling
• alleen oog voor nut en efficiëntie
• verwaarlozing waarden (loyaliteit/liefde)
Systeemdenken
Systeemdenken is een wetenschappelijke benaming die overzicht heeft van het geheel. We
kijken niet naar oorzaak-gevolg maar naar het samenspel van de deelsystemen. Er zit meer in
handelingen dan je denkt.
Holistische kijk: niet kijken naar de afzonderlijke deelsystemen maar naar de wisselwerking
Patronen ontdekken niet alleen details
Aandacht voor het proces niet alleen feiten
,Instorting Rana Plaza (maken kleren voor Primark, Gucci, Prada…)
Directe oorzaken
- gelegen op moeras
- bijbouwen 3 verdiepen
- goedkoop bouwmateriaal
Diepere oorzaken
- te snel gebouwd
- fast fashion
- lage loonlanden
, Les 2: ongelijkheid
1. ongelijkheid
Man- vrouw
Vrouwen werken vaker in zachtere sectoren
Vrouwen blijven soms thuis om voor de kinderen te zorgen
Ongelijke verdeling van rijkdom
Rijkste 1%, bezitten 43%
Kloof tussen arm en rijk zal nog vergroten
→In 2010: 388 rijksten bezitten evenveel als de armste wereldhelft.
→In 2015: 62 rijksten bezitten evenveel als de armste wereldhelft.
Rapport van oxfam
2153 rijkste miljardairs bezitten meer rijkdom dan 60 procent van de wereldbevolking
(4,6 miljard mensen).
In 10 jaar verdubbelde het aantal miljardairs , vermogen nam met 7,4 pct toe.
90% van alle welvaart die de afgelopen jaren is gecreëerd ging naar de rijkste 10%. 63%
ging naar de rijkste 1%. Bijna niets ervan ging naar de 50% armsten.
de helft van de wereld leeft met minder dan 5 dollar per dag
oplossing? Rijken moeten meer belast worden
Pvda, groen en vooruit, cd&v, Vlaams Belang → voor vermogen-winstbelasting