DOUANE, BTW EN ACCIJNZEN VERDIE-
PING
H1 OORSPRONG VAN GOEDEREN
1 INLEIDING
- Herkomst oorsprong
o Land van herkomst: laatste land vanwaar de goederen werden verstuurd
- Soorten oorsprong
o Preferentiële oorsprong: fiscale oorsprong: handelsverdragen (~protocol
~conventie) die zijn afgesloten met de landen
▪ Complexe en strenge regels
▪ Invoerrechten dalen (nulrecht) ➔ bewezen door EURI, douane verantw
o Niet-preferentiële oorsprong: economische oorsprong: land waar het product
zijn laatste economische verantwoorde bewerking heeft ondergaan
▪ Voor de toepassing van niet-tarifaire en bepaalde tarifaire maatregelen
voor sommige producten
▪ Beleidsmaatregelen: oorsprongsaanduiding (MADE IN), politieke maatre-
gelen
▪ Bewezen door certificaat van oorsprong (CvO) bij KvK
Niet-preferentieel Preferentieel
Niet-tarifaire maatregelen Preferentiële behandeling
- Contingenten en kwantitatieve beper- - Verminderde invoerrechten of nulrechten
kingen in het kader van vrijhandelsakkoorden
- Antisubsidiemaatregelen - Unilateraal of
- Vrijwaringsmaatregelen - Wederkerig
- Oorsprongsaanduidingen
- Handelsstatistieken
Tarifaire maatregelen
- Tarifaire contingenten
- Antidumpingmaatregelen
Politieke maatregelen
- Boycots
- Embargo’s
2 PREFERENTIËLE OORSPRONG
2.1 PRINCIPE
- Doel: elkaars goederen invoeren aan verminderde rechten of nulrechten
- Voorwaarde: goederen van oorsprong en rechtstreeks vervoerd
- Verschillende overeenkomsten gesloten tussen Unie en derde landen ➔ totstandkoming
van vrijhandelszones
- Autonoom preferenties: zonder dat daaraan een overeenkomst ten grondslag ligt
1
Sarah Lootens Oorsprong van goederen
, o Zelden of nooit voor alle producten
o Landbouwproducten
2.2 OORSPRONG
2.2.1 DEFINITIES EN PRINCIPE
- Oorsprong
o Geheel en al verkregen in land van overeenkomst
o Derde landen doen geen toereikende bewerking of verwerking op grondstoffen
o Geheel of gedeeltelijk vervaardigd uit land waarmee overeenkomst werd gesloten
+ producten hebben een bewerking gedaan die meer omvat dan een ontoerei-
kende bewerking of verwerking
- Onder geheel en al verkregen: geboren en gefokte levende dieren, producten ui
(zee)bodem, afval uitfabrieksbewerkingen, verkregen producten van levende dieren
- Ontoereikende bewerking: sorteren, slachten van dieren, etiketteren, mengen, samen-
voegen van delen tot een volledig product
- Meer dan ontoereikende bewerking: spinnen, weven, confectioneren, bedrukken, verven
van textiel
- Toereikende bewerking of verwerking: bewerking meer dan ontoereikend
o Voldaan zijn aan specifieke regel voor verkregen product
2.2.2 TOEREIKENDE BEWERKING- OF VERWERKING – VOORBEELDEN
- Voorwaarden:
1. Geheel en al verkregen in EU? – Nee
2. Meer dan ontoereikend? – Afhankelijk van bijlage
3. Voldoen aan voorwaarden in bijlage? – Oorsprong EU
4. Voldoen niet aan voorwaarden: tolerantieregel of geen oorsprong EU
- Voorbeelden:
o Postverspringingsregel: product moet onder een andere post vallen dan de ge-
bruikte grondstoffen die niet EU-oorsprong zijn
▪ Drijfriemen
o Waarderegel: waarde van alle gebruikte materialen niet hoger dan 50% van de
prijs ‘af fabriek’
▪ Productie ramen
o Procesregel: minstens 2 productiestappen moeten in de EU gebeuren
▪ Vezels – garen – weefsel – tapijt, textiel
▪ Tapijten
2.2.3 BEMERKINGEN
- Waarde van gebruikte materialen = douanewaarde ten tijde van invoer van de gebruikte
materialen
- Tolerantieregel: niet van oorsprong zijnde materialen die volgens de regels niet gebruikt
mogen worden, toch gebruikt mogen worden tot een bepaalde waarde of hoeveelheid
o Meeste overeenkomsten tolerantie van 10%
2
Sarah Lootens Oorsprong van goederen
, - No-drawback-regel: indien niet van oorsprong zijnde materialen zijn gebruikt bij de ver-
vaardiging van de producten mag enkel een bewijs van preferentiële EU-oorsprong wor-
den geviseerd indien de rechten bij invoer op deze materialen zijn betaald
- Territorialiteitsprincipe: bewerkingen om oorsprong te verkrijgen moeten zonder onder-
breking in de bij de overeenkomst betrokken landen worden verricht
2.3 BEWIJZEN VAN OORSPRONG
2.3.1 ATTEST VAN OORSPRONG
- In kader van verkeer met ontwikkelingslanden (APS)
o Vanaf 6000€
▪ Moet exporteur zich registreren per zending in databank REX
▪ REX-nummer in verklaring vermelden
▪ Oorsprongscriterium
• P: geheel en al verkregen
• W: oorsprong verkregen door verwerking
- Geregistreerd exporteur: zodra exporteur is opgenomen in REX-databank
o REX-vergunningsnummer
o Ook EU-transporteurs kunnen dit statuut vragen (APS met bilaterale cumulatie)
2.3.2 CERTIFICAAT EUR1
- Meest gebruikte certificaat
- Bij invoer verminderd recht of nulrecht
- Geen doorhalingen of overschrijvingen op EUR1
- Geviseerde certificaten
o Slechts na vervoer aanbieden
o Samen met kopie van uitvoeraangifte
o Vermelding van de a posteriori-afgifte, vb ISSUED RETROSPECTIVELY
2.3.3 CERTIFICAAT EUR-MED
- Enkel in PANEURMED-landen
- Bijzonder vak 7: ‘no cumulation applied’/ ‘cumulation applied with’
- Onderling vrijhandelsakkoord in kader van PANEURMED-overeenkomst nodig
2.3.4 OORSPRONGSVERKLARING DOOR EEN WILLEKEURIGE EXPORTEUR
- Meestal oorsprongsverklaring op factuur is genoeg
- Tot 6000€ geen vergunning noodzakelijk
2.3.5 OORSPRONGSVERKLARING DOOR EEN TOEGELATEN EXPORTEUR
- Toegelaten exporteur: oorsprongsverklaringen die geldig zijn als EUR1 of EUR-MED kun-
nen worden aangebracht ongeacht de waarde van de zending
o Toegekende nummer van vergunning wordt bij iedere verklaring vermeld
3
Sarah Lootens Oorsprong van goederen
, 2.3.6 OORSPRONGSVERKLARING/ ATTEST VAN OORSPRONG DOOR EEN GEREGI-
STREERD EXPORTEUR
- Noodzakelijk vanaf 6000€
2.4 OVERZICHT VAN DE OVEREENKOMSTEN
2.4.1 UNILATERALE OVEREENKOMSTEN
2.4.1.1 ALGEMEEN PREFERENTIEEL SYSTEEM (APS) VOOR ONTWIKKELINGSLANDEN
A. APS LANDEN
- Drie stelsels
o Algemeen stelsel
▪ Congo, India, Kenia…
▪ In volledige vrijstelling voorzien van niet-gevoelige goederen
▪ Gevoelige goederen: 3,5% verminderde rechten
▪ Als gedurende 3 opeenvolgende jaren bepaalde drempel overschreden
wordt, wordt geen preferentie aan dat land meer toegekend
o Bijzondere stimuleringsregeling voor duurzame ontwikkeling en goed bestuur
(APS+)
▪ Bolivia, Kaapverdië, Filipijnen…
o Minst ontwikkelde landen (MOL/EBA)
▪ Mali, Nepal, Zambia, Burkina Faso, Haïti, Ethiopië
▪ Vrijstelling van douanerechten voor alle producten (behalve wapens en
munitie) bij invoer in EU
B. REGELINGEN MET APS-LANDEN
- APS is eenzijdig EU-stelsel van handelspreferenties
- Enkel preferenties voor invoer EU, invoer APS heeft geen preferenties
2.4.1.2 ANDERE OVEREENKOMSTEN
- Unilateraal:
o Met landen en gebieden over zee (LGO-landen)
o MAR-ACS (staten in Afrika, Caraïbische gebied & stille oceaan)
2.4.2 BILATERALE OVEREENKOMSTEN
2.4.2.1 VRIJHANDELSOVEREENKOMSTEN MIDDELANDSE ZEEGEBIED
- Betrokken landen
o Algerije, Tunesië, Marokko, Libanon, Jordanië…
o Gelden allemaal in 2 richtingen behalve Syrië
- EUR1 of EURMED
2.4.2.2 EVA-LANDEN
- Zwitserland, Ijsland, Liechtenstein en Noorwegen
- Vrijhandelszone
4
Sarah Lootens Oorsprong van goederen
PING
H1 OORSPRONG VAN GOEDEREN
1 INLEIDING
- Herkomst oorsprong
o Land van herkomst: laatste land vanwaar de goederen werden verstuurd
- Soorten oorsprong
o Preferentiële oorsprong: fiscale oorsprong: handelsverdragen (~protocol
~conventie) die zijn afgesloten met de landen
▪ Complexe en strenge regels
▪ Invoerrechten dalen (nulrecht) ➔ bewezen door EURI, douane verantw
o Niet-preferentiële oorsprong: economische oorsprong: land waar het product
zijn laatste economische verantwoorde bewerking heeft ondergaan
▪ Voor de toepassing van niet-tarifaire en bepaalde tarifaire maatregelen
voor sommige producten
▪ Beleidsmaatregelen: oorsprongsaanduiding (MADE IN), politieke maatre-
gelen
▪ Bewezen door certificaat van oorsprong (CvO) bij KvK
Niet-preferentieel Preferentieel
Niet-tarifaire maatregelen Preferentiële behandeling
- Contingenten en kwantitatieve beper- - Verminderde invoerrechten of nulrechten
kingen in het kader van vrijhandelsakkoorden
- Antisubsidiemaatregelen - Unilateraal of
- Vrijwaringsmaatregelen - Wederkerig
- Oorsprongsaanduidingen
- Handelsstatistieken
Tarifaire maatregelen
- Tarifaire contingenten
- Antidumpingmaatregelen
Politieke maatregelen
- Boycots
- Embargo’s
2 PREFERENTIËLE OORSPRONG
2.1 PRINCIPE
- Doel: elkaars goederen invoeren aan verminderde rechten of nulrechten
- Voorwaarde: goederen van oorsprong en rechtstreeks vervoerd
- Verschillende overeenkomsten gesloten tussen Unie en derde landen ➔ totstandkoming
van vrijhandelszones
- Autonoom preferenties: zonder dat daaraan een overeenkomst ten grondslag ligt
1
Sarah Lootens Oorsprong van goederen
, o Zelden of nooit voor alle producten
o Landbouwproducten
2.2 OORSPRONG
2.2.1 DEFINITIES EN PRINCIPE
- Oorsprong
o Geheel en al verkregen in land van overeenkomst
o Derde landen doen geen toereikende bewerking of verwerking op grondstoffen
o Geheel of gedeeltelijk vervaardigd uit land waarmee overeenkomst werd gesloten
+ producten hebben een bewerking gedaan die meer omvat dan een ontoerei-
kende bewerking of verwerking
- Onder geheel en al verkregen: geboren en gefokte levende dieren, producten ui
(zee)bodem, afval uitfabrieksbewerkingen, verkregen producten van levende dieren
- Ontoereikende bewerking: sorteren, slachten van dieren, etiketteren, mengen, samen-
voegen van delen tot een volledig product
- Meer dan ontoereikende bewerking: spinnen, weven, confectioneren, bedrukken, verven
van textiel
- Toereikende bewerking of verwerking: bewerking meer dan ontoereikend
o Voldaan zijn aan specifieke regel voor verkregen product
2.2.2 TOEREIKENDE BEWERKING- OF VERWERKING – VOORBEELDEN
- Voorwaarden:
1. Geheel en al verkregen in EU? – Nee
2. Meer dan ontoereikend? – Afhankelijk van bijlage
3. Voldoen aan voorwaarden in bijlage? – Oorsprong EU
4. Voldoen niet aan voorwaarden: tolerantieregel of geen oorsprong EU
- Voorbeelden:
o Postverspringingsregel: product moet onder een andere post vallen dan de ge-
bruikte grondstoffen die niet EU-oorsprong zijn
▪ Drijfriemen
o Waarderegel: waarde van alle gebruikte materialen niet hoger dan 50% van de
prijs ‘af fabriek’
▪ Productie ramen
o Procesregel: minstens 2 productiestappen moeten in de EU gebeuren
▪ Vezels – garen – weefsel – tapijt, textiel
▪ Tapijten
2.2.3 BEMERKINGEN
- Waarde van gebruikte materialen = douanewaarde ten tijde van invoer van de gebruikte
materialen
- Tolerantieregel: niet van oorsprong zijnde materialen die volgens de regels niet gebruikt
mogen worden, toch gebruikt mogen worden tot een bepaalde waarde of hoeveelheid
o Meeste overeenkomsten tolerantie van 10%
2
Sarah Lootens Oorsprong van goederen
, - No-drawback-regel: indien niet van oorsprong zijnde materialen zijn gebruikt bij de ver-
vaardiging van de producten mag enkel een bewijs van preferentiële EU-oorsprong wor-
den geviseerd indien de rechten bij invoer op deze materialen zijn betaald
- Territorialiteitsprincipe: bewerkingen om oorsprong te verkrijgen moeten zonder onder-
breking in de bij de overeenkomst betrokken landen worden verricht
2.3 BEWIJZEN VAN OORSPRONG
2.3.1 ATTEST VAN OORSPRONG
- In kader van verkeer met ontwikkelingslanden (APS)
o Vanaf 6000€
▪ Moet exporteur zich registreren per zending in databank REX
▪ REX-nummer in verklaring vermelden
▪ Oorsprongscriterium
• P: geheel en al verkregen
• W: oorsprong verkregen door verwerking
- Geregistreerd exporteur: zodra exporteur is opgenomen in REX-databank
o REX-vergunningsnummer
o Ook EU-transporteurs kunnen dit statuut vragen (APS met bilaterale cumulatie)
2.3.2 CERTIFICAAT EUR1
- Meest gebruikte certificaat
- Bij invoer verminderd recht of nulrecht
- Geen doorhalingen of overschrijvingen op EUR1
- Geviseerde certificaten
o Slechts na vervoer aanbieden
o Samen met kopie van uitvoeraangifte
o Vermelding van de a posteriori-afgifte, vb ISSUED RETROSPECTIVELY
2.3.3 CERTIFICAAT EUR-MED
- Enkel in PANEURMED-landen
- Bijzonder vak 7: ‘no cumulation applied’/ ‘cumulation applied with’
- Onderling vrijhandelsakkoord in kader van PANEURMED-overeenkomst nodig
2.3.4 OORSPRONGSVERKLARING DOOR EEN WILLEKEURIGE EXPORTEUR
- Meestal oorsprongsverklaring op factuur is genoeg
- Tot 6000€ geen vergunning noodzakelijk
2.3.5 OORSPRONGSVERKLARING DOOR EEN TOEGELATEN EXPORTEUR
- Toegelaten exporteur: oorsprongsverklaringen die geldig zijn als EUR1 of EUR-MED kun-
nen worden aangebracht ongeacht de waarde van de zending
o Toegekende nummer van vergunning wordt bij iedere verklaring vermeld
3
Sarah Lootens Oorsprong van goederen
, 2.3.6 OORSPRONGSVERKLARING/ ATTEST VAN OORSPRONG DOOR EEN GEREGI-
STREERD EXPORTEUR
- Noodzakelijk vanaf 6000€
2.4 OVERZICHT VAN DE OVEREENKOMSTEN
2.4.1 UNILATERALE OVEREENKOMSTEN
2.4.1.1 ALGEMEEN PREFERENTIEEL SYSTEEM (APS) VOOR ONTWIKKELINGSLANDEN
A. APS LANDEN
- Drie stelsels
o Algemeen stelsel
▪ Congo, India, Kenia…
▪ In volledige vrijstelling voorzien van niet-gevoelige goederen
▪ Gevoelige goederen: 3,5% verminderde rechten
▪ Als gedurende 3 opeenvolgende jaren bepaalde drempel overschreden
wordt, wordt geen preferentie aan dat land meer toegekend
o Bijzondere stimuleringsregeling voor duurzame ontwikkeling en goed bestuur
(APS+)
▪ Bolivia, Kaapverdië, Filipijnen…
o Minst ontwikkelde landen (MOL/EBA)
▪ Mali, Nepal, Zambia, Burkina Faso, Haïti, Ethiopië
▪ Vrijstelling van douanerechten voor alle producten (behalve wapens en
munitie) bij invoer in EU
B. REGELINGEN MET APS-LANDEN
- APS is eenzijdig EU-stelsel van handelspreferenties
- Enkel preferenties voor invoer EU, invoer APS heeft geen preferenties
2.4.1.2 ANDERE OVEREENKOMSTEN
- Unilateraal:
o Met landen en gebieden over zee (LGO-landen)
o MAR-ACS (staten in Afrika, Caraïbische gebied & stille oceaan)
2.4.2 BILATERALE OVEREENKOMSTEN
2.4.2.1 VRIJHANDELSOVEREENKOMSTEN MIDDELANDSE ZEEGEBIED
- Betrokken landen
o Algerije, Tunesië, Marokko, Libanon, Jordanië…
o Gelden allemaal in 2 richtingen behalve Syrië
- EUR1 of EURMED
2.4.2.2 EVA-LANDEN
- Zwitserland, Ijsland, Liechtenstein en Noorwegen
- Vrijhandelszone
4
Sarah Lootens Oorsprong van goederen
