BIJZONDER STRAFRECHT
2025
Wendy De Bondt
Amélie Gernay
,INHOUD
Update: Nieuw strafwetboek ................................................................................................................4
Bestanddelen van het misdrijf ...........................................................................................................4
Materieel bestanddeel ..................................................................................................................4
Moreel bestanddeel ......................................................................................................................5
Wederrechtelijkheid ......................................................................................................................6
Verzwarend bestanddeel ...............................................................................................................6
strafwaardigheid ...........................................................................................................................6
Doelstelling van de straf ...................................................................................................................7
Straffen: types & niveau ....................................................................................................................7
Twee reeksen:...............................................................................................................................7
Overzicht van de straffen & straftoemetingsregels ..............................................................................9
Drugsmisdrijven...................................................................................................................................9
4.1 Drugskader .................................................................................................................................9
4.1.1 Kaderwet 24 februari 1921 pg 316 ..........................................................................................9
4.1.2 Koninklijk besluit 2017 ........................................................................................................ 10
4.2 Drugsmisdrijven ........................................................................................................................ 11
4.2.1 Evaluatie gedragingen ......................................................................................................... 11
4.2.2 Evaluatie strafmaat ............................................................................................................. 12
4.2.3 Evaluatie poging ................................................................................................................. 13
4.2.4 Algemene Vs. Bijzondere herhaling ...................................................................................... 14
4.2.5 Verschoningsgrond: Aangifte aan de overheid ...................................................................... 15
4.2.6 Vergemakkelijken en aanzetten tot - deelneming .................................................................. 15
Adoptie & kinderhandel ...................................................................................................................... 17
1.1 Illegale adoptie ......................................................................................................................... 17
1.1.1 Fenomeen .......................................................................................................................... 17
1.1.2 Juridisch kader ................................................................................................................... 17
1.1.3 Adoptieouders .................................................................................................................... 20
1.1.4 Tussenpersonen ................................................................................................................. 22
1.2 Verkoop van kinderen: Commercieel draagmoederschap............................................................ 24
1.2.1 Fenomeen .......................................................................................................................... 24
1.2.2 Juridisch kader ................................................................................................................... 24
1.2.3 Verkopende ouders ............................................................................................................ 25
1.2.4 Draagmoederschap ............................................................................................................ 27
Terrorisme ......................................................................................................................................... 29
6.1 Oogmerk .................................................................................................................................. 29
, 6.2 Oplijsting .................................................................................................................................. 30
Oefeningen ................................................................................................................................. 30
6.3 Straf ......................................................................................................................................... 32
6.4 Zelfstandige misdrijven ............................................................................................................. 33
6.4.1 Terroristische organisaties .................................................................................................. 33
6.4.2 Eerste uitbreiding ............................................................................................................... 34
6.4.3 Tweede uitbreiding ............................................................................................................. 36
6.4.4 Derde uitbreiding ................................................................................................................ 36
6.4.5 nieuw sw ............................................................................................................................ 36
6.5 Kritiek ....................................................................................................................................... 37
6.6 Pogingsleer terrorisme .............................................................................................................. 38
6.6.1 Strafbepaling ...................................................................................................................... 38
6.6.2 Fenomeen .......................................................................................................................... 38
6.6.3 Pogingsleer ........................................................................................................................ 39
Gender in het bijzonder strafrecht ....................................................................................................... 41
7.1 Feminicide ............................................................................................................................... 41
7.1.1 Context .............................................................................................................................. 41
7.1.2 Waarom apart misdrijf in het leven roepen? ......................................................................... 42
7.1.3 Risico’s aan introduceren van genderspecifieke misdrijven ................................................... 43
7.1.4 Deelname .......................................................................................................................... 44
7.1.5 nieuw Sw............................................................................................................................ 44
7.2 Huiselijk geweld ........................................................................................................................ 45
7.3 Sterilisatie ................................................................................................................................ 45
7.3.1 Artikel 39 (b) Verdrag van Istanbul ........................................................................................ 45
7.3.2 Vergelijking......................................................................................................................... 46
7.3.3 Alternatieven- nieuw SV ...................................................................................................... 46
7.4 Abortus .................................................................................................................................... 47
Art. 39 (a) Verdrag van Istanbul .................................................................................................... 47
Oud Sw ...................................................................................................................................... 47
Nieuw Sw ................................................................................................................................... 48
Aanzetten tot slachtofferschap .................................................................................................... 48
Onbedoeld zwangerschapsverlies? .............................................................................................. 49
7.5 Besnijdenis ............................................................................................................................... 49
7.5.1 Artikel 38 Verdrag van Istanbul ............................................................................................ 49
7.5.2 Vergelijking......................................................................................................................... 49
7.5.3 Gewicht ............................................................................................................................. 50
7.5.4 Alternatief- nieuw Sw .......................................................................................................... 51
,Discriminatie, racisme & xenofobie ..................................................................................................... 53
5.1 Racisme en discriminatie door gedragingen ................................................................................ 53
5.1.1 Discriminatie ...................................................................................................................... 54
5.1.2 Rechtvaardigingsgrond ....................................................................................................... 54
5.1.3 Concrete straffen ............................................................................................................... 57
5.1.4 Kritiek ................................................................................................................................ 57
5.2 Racisme en discriminatie door uitspraken .................................................................................. 58
5.2.1 Individuele verantwoordelijkheid ......................................................................................... 58
5.2.2 Afgeleide verantwoordelijkheid ............................................................................................ 61
Corruptie ........................................................................................................................................... 63
2.1 Fenomeen ................................................................................................................................ 63
2.2 Publieke omkoping.................................................................................................................... 64
2.2.1 Ratione personae ............................................................................................................... 64
2.2.2 Ratio materiae .................................................................................................................... 64
2.2.3 Moreel element .................................................................................................................. 65
2.2.4 Poging ................................................................................................................................ 66
2.2.5 Deelname .......................................................................................................................... 66
2.3 Private omkoping ...................................................................................................................... 67
2.4 Rechtsvergelijking ..................................................................................................................... 68
2.4.1 Samenwerking in strafzaken ................................................................................................ 68
2.4.2 Overheidsaanbestedingen .................................................................................................. 69
,UPDATE: NIEUW STRAFWETBOEK
STAP 1: HET MISDRIJF
BESTANDDELEN VAN HET MISDRIJF
Art 5. Er is slechts een misdrijf indien een materieel bestanddeel en een moreel bestanddeel
aanwezig zijn. De gedraging wordt geacht wederrechtelijk te zijn wanneer het materieel en het
moreel bestanddeel vervuld zijn. De wet kan eveneens voorzien in verzwarende bestanddelen.
Strafwaardigheid staat nog niet in dit artikel. Wanneer je geconfronteerd wordt in situatie waar je
als maatschappij beslist er is geen straf, dan voldoet deze voorwaarde niet
Sommige plekken komt strafwaardigheid wel als voorwaarde, sommige wetten ook niet. Niet
consistent, wij gaan er vanuit dat dit wel noodzakelijk is
MATERIEEL BESTANDDEEL
Waarneembare gedraging (handeling of nalaten), voornemen is onvoldoende
Soms aangevuld met een gevolg of hoedanigheid
- Tijdverloop is irrelevant maar causaliteit is cruciaal
- Equivalentieleer “Elke gebeurtenis zonder dewelke het gevolg zich niet zou hebben
voorgedaan”
- Adequatieleer “Enkel gebeurtenissen die normaal rechtstreeks tot het gevolg
aanleiding zouden geven”
Art 6. Elk misdrijf vereist het bestaan van een materieel bestanddeel. Dit bestanddeel bestaat uit
een handeling of een nalaten.
Bijv: diefstal; iets wegnemen & schuldig verzuim: iets nalaten
Bijv: subsidiefraude: combinatie tussen handeling & verzuim
,MOREEL BESTANDDEEL
“Ingesteldheid van de dader”
Bij reglementaire misdrijven: “in staat bewust en vrij te handelen”
➢ Competentie => mensbeeld
➢ Niet hoe jij erin stond als je feiten pleegde, maar jij als persoon (meerderjarige, geen
GG), kan je vrije wil uitoefenen
➢ Weerlegbaar vermoeden
o Onoverkomelijke dwaling
o Onoverwinnelijke dwang
▪ Bijv: werken aan viaduct vilvoorde; camions mochten niet over brug
rijden. Camioneurs hielden zich hier niet aan. Hij zei ahja ik heb
gedwaald maar hier niet toepasselijk. Hij zag wel de 17 verkeersborden
▪ Bijv: bus die niet wou remmen en telkens versnelde, door fout in
mechaniek. Ze hebben takelwagen ervoor gezet om zo te proberen
remmen. Chauffeur was hier niet in staat vrij te handelen
➢ Verdeling bewijslast
o OM: verkeersovertreding
o Dader: dwaling of dwang
Bij opzettelijke misdrijven
= in staat bewust en vrij te handelen EN: (zie vb ppt)
- algemeen opzet mbt gedrag gepleegd
- als er niets extra staat is het algemeen opzet
- bijzonder opzet mbt resultaat of bijzondere geestesingesteldheid
- bijv uit haat of wraak
- gans bijzonder opzet extra reden of specifiekere geestesingesteldheid: niet duidelijk of
het nog bestaat
- bijv: gijzeling, er komt nog iets extra bij naast originele misdrijf
- bewijslast volledig bij OM
- voorzienbaarheid gevolg/ hoedanigheid (nuance op equivalentieleer)
Vaak moeilijk te onderscheiden welk misdrijf welke soort is, dus zal niet gevraagd worden om te
onderscheiden behalve als het echt duidelijk is.
Bij onopzettelijke misdrijven
- gebrek aan voorzorg
- bijv: kind van 5 maanden overleden ookal stond familie gekend stond bij
familiehulp (Kind & gezin)
- gebrek aan voorzichtigheid
“ culpa levissima niet weerhouden in het nieuwe strafwetboek. Enkel Culpa lata is verenigbaar
met subsidiariteit v/h strafrecht”
,Art 7. Lange boterham, zie slide opdeling artikel
Moreel bestanddeel ook niet altijd expliciet vermeld: vuistregel:
➔ Indien stilzwijgen in boek 2: opzettelijk misdrijf met algemeen opzet
➔ Indien stilzwijgen in bijzonder wet: in staat bewust en vrij te handelen
WEDERRECHTELIJKHEID
De afwezigheid van rechtvaardigingsgronden
- Wettelijk voorschrift
- Bevel van de overheid
- Noodtoestand
- Wettige verdediging
- Wettig verzet (nieuwe rv-grond)
Art 10: rechtvaardigheidsgronden dus impliciet hier naar verwezen.
Weerlegbaar vermoeden van wederrechtelijkheid als materieel en moreel element vervuld zijn.
→ bewijs van rechtvaardigingsgrond moet geleverd worden door de verdachte tenzij expliciet
vermeld wordt dat dat niet kan
VERZWAREND BESTANDDEEL
= omstandigheden die een impact hebben op het toepasselijke strafniveau. Tot nu toe
verzwarende omstandigheden, dit verdwijnt en wordt vervangen door onderscheid tussen:
- Verzwarende bestanddelen
• Bestanddelen van een misdrijf
• Bijv: gijzeling; gewone of verzwaarde
• Bepaalde categorie van een misdrijf zorgt voor hoger of lagere straf
- ≠ Verzwarende factoren
• Straftoemetingsrichtlijnen voor rechter: lijst van omstandigheden waar je mee
rekening kan houden in een bepaalde situatie.
STRAFWAARDIGHEID
= Een misdrijf is een strafbare gedraging, i.e. een gedraging waarvoor een straf kan opgelegd
worden
Als bepaalde gedraging nooit tot straf kan leiden, is het geen misdrijf. Zorgt voor discussie…
Strafuitsluitende verschoningsgronden
- Bijv: mensenhandel; mensen die verplicht worden op misdrijven te plegen door hun
handelaar is niet strafbaar
, - Wilt dit zeggen dat er geen misdrijf is of blijft misdrijf bestaan? Vaak anders beantwoord,
zal doorheen de lessen beantwoord worden of er 4 of 5 elementen moeten zijn.
STAP 2: DE STRAF
DOELSTELLING VAN DE STRAF
Oude strafwetboek: geen overzicht over waarom bepaalde straffen
Nu: Art 27. Doelstelling van de straf
- 1e deel: basisregels
• Maatschappelijke afkeuring
• Herstel: door straf maatschappelijke onevenwicht herstellen met de
aangebrachte schade (verstoorde relatie, niet financiële)
• Re-integratie en rehabilitatie- via straf dader ‘terug’ plaats in maatschappij
• Beschermen maatschappij
- 2 deel correcties
e
• Proportionaliteit
• Ongewenste neveneffecten (op veroordeelde EN omgeving)
STRAFFEN: TYPES & NIVEAU
Oude driedeling is verdwenen (wanbedrijf, misdrijf, misdaad)
TWEE REEKSEN:
- Natuurlijke personen
- Rechtspersonen (tot nu conversiemechanismen) verdwenen
NATUURLIJKE PERSONEN
- Artikel 36 & 37 nieuw Sw
- 8 strafniveaus
- Hoofdstraffen en bijkomende straffen
- Niv 1: na VO mogelijk enkel bijkomende straf
• Discussie omdat je nu van 6 maand tot 20j
dus wat met rechtszekerheid?
- Geen terminologische verschillen meer
- Niv 1: Geen vrijheidsbeperking
- Vergroten strafvork door verzachtende omstandigheden
Overzicht:
,Geldboete is anders dan geldstraf (wat ge gewonnen hebt uit misdrijf, vaak drugsmilieu)
RECHTSPERSONEN
CONVERSIE-REGELS
= leggen uit hoe niveaus uit oude bijzondere wetten te interpreteren
Oefening drugwetgeving
, OVERZICHT VAN DE STRAFFEN & STRAFTOEMETINGSREGELS
Ppt dia 20-51
DRUGSMISDRIJVEN
Lesdoelstellingen
- Moeilijke wetteksten leren lezen; koppeling maken
tussen bepalingen uit verschillende instrumenten
- Bewust worden van de rol van het Hof van Cassatie
voor het interpreteren van strafbaarstellingen
- Kritisch reflecteren over de wenselijkheid van
(verzwarende omstandigheden bij) bepaalde
strafbaarstellingen
- Kritisch reflecteren over de toepasbaarheid van de
figuur van de poging, de herhaling en de deelneming, of bepaalde gedragingen meer of
minder zouden gestraft moeten worden
Openingsvraag: welk misdrijf is meeste strafbaar volgens jou?
→ Café ruzie waar iemand oog verliest, vernieling grafzerken, cannabis roken bij aanwezigheid
16 jarige en als laatste is fietsdiefstal
Nieuw wetboek: definities vanvoor & zie les hoe artikels lezen & niveaus interpreteren
4.1 DRUGSKADER
4.1.1 KADERWET 24 FEBRUARI 1921 PG 316
24 FEBRUARI 1921. - Wet betreffende het verhandelen van giftstoffen, slaapmiddelen en
verdovende middelen, psychotrope stoffen, ontsmettingsstoffen en antiseptica en van de
2025
Wendy De Bondt
Amélie Gernay
,INHOUD
Update: Nieuw strafwetboek ................................................................................................................4
Bestanddelen van het misdrijf ...........................................................................................................4
Materieel bestanddeel ..................................................................................................................4
Moreel bestanddeel ......................................................................................................................5
Wederrechtelijkheid ......................................................................................................................6
Verzwarend bestanddeel ...............................................................................................................6
strafwaardigheid ...........................................................................................................................6
Doelstelling van de straf ...................................................................................................................7
Straffen: types & niveau ....................................................................................................................7
Twee reeksen:...............................................................................................................................7
Overzicht van de straffen & straftoemetingsregels ..............................................................................9
Drugsmisdrijven...................................................................................................................................9
4.1 Drugskader .................................................................................................................................9
4.1.1 Kaderwet 24 februari 1921 pg 316 ..........................................................................................9
4.1.2 Koninklijk besluit 2017 ........................................................................................................ 10
4.2 Drugsmisdrijven ........................................................................................................................ 11
4.2.1 Evaluatie gedragingen ......................................................................................................... 11
4.2.2 Evaluatie strafmaat ............................................................................................................. 12
4.2.3 Evaluatie poging ................................................................................................................. 13
4.2.4 Algemene Vs. Bijzondere herhaling ...................................................................................... 14
4.2.5 Verschoningsgrond: Aangifte aan de overheid ...................................................................... 15
4.2.6 Vergemakkelijken en aanzetten tot - deelneming .................................................................. 15
Adoptie & kinderhandel ...................................................................................................................... 17
1.1 Illegale adoptie ......................................................................................................................... 17
1.1.1 Fenomeen .......................................................................................................................... 17
1.1.2 Juridisch kader ................................................................................................................... 17
1.1.3 Adoptieouders .................................................................................................................... 20
1.1.4 Tussenpersonen ................................................................................................................. 22
1.2 Verkoop van kinderen: Commercieel draagmoederschap............................................................ 24
1.2.1 Fenomeen .......................................................................................................................... 24
1.2.2 Juridisch kader ................................................................................................................... 24
1.2.3 Verkopende ouders ............................................................................................................ 25
1.2.4 Draagmoederschap ............................................................................................................ 27
Terrorisme ......................................................................................................................................... 29
6.1 Oogmerk .................................................................................................................................. 29
, 6.2 Oplijsting .................................................................................................................................. 30
Oefeningen ................................................................................................................................. 30
6.3 Straf ......................................................................................................................................... 32
6.4 Zelfstandige misdrijven ............................................................................................................. 33
6.4.1 Terroristische organisaties .................................................................................................. 33
6.4.2 Eerste uitbreiding ............................................................................................................... 34
6.4.3 Tweede uitbreiding ............................................................................................................. 36
6.4.4 Derde uitbreiding ................................................................................................................ 36
6.4.5 nieuw sw ............................................................................................................................ 36
6.5 Kritiek ....................................................................................................................................... 37
6.6 Pogingsleer terrorisme .............................................................................................................. 38
6.6.1 Strafbepaling ...................................................................................................................... 38
6.6.2 Fenomeen .......................................................................................................................... 38
6.6.3 Pogingsleer ........................................................................................................................ 39
Gender in het bijzonder strafrecht ....................................................................................................... 41
7.1 Feminicide ............................................................................................................................... 41
7.1.1 Context .............................................................................................................................. 41
7.1.2 Waarom apart misdrijf in het leven roepen? ......................................................................... 42
7.1.3 Risico’s aan introduceren van genderspecifieke misdrijven ................................................... 43
7.1.4 Deelname .......................................................................................................................... 44
7.1.5 nieuw Sw............................................................................................................................ 44
7.2 Huiselijk geweld ........................................................................................................................ 45
7.3 Sterilisatie ................................................................................................................................ 45
7.3.1 Artikel 39 (b) Verdrag van Istanbul ........................................................................................ 45
7.3.2 Vergelijking......................................................................................................................... 46
7.3.3 Alternatieven- nieuw SV ...................................................................................................... 46
7.4 Abortus .................................................................................................................................... 47
Art. 39 (a) Verdrag van Istanbul .................................................................................................... 47
Oud Sw ...................................................................................................................................... 47
Nieuw Sw ................................................................................................................................... 48
Aanzetten tot slachtofferschap .................................................................................................... 48
Onbedoeld zwangerschapsverlies? .............................................................................................. 49
7.5 Besnijdenis ............................................................................................................................... 49
7.5.1 Artikel 38 Verdrag van Istanbul ............................................................................................ 49
7.5.2 Vergelijking......................................................................................................................... 49
7.5.3 Gewicht ............................................................................................................................. 50
7.5.4 Alternatief- nieuw Sw .......................................................................................................... 51
,Discriminatie, racisme & xenofobie ..................................................................................................... 53
5.1 Racisme en discriminatie door gedragingen ................................................................................ 53
5.1.1 Discriminatie ...................................................................................................................... 54
5.1.2 Rechtvaardigingsgrond ....................................................................................................... 54
5.1.3 Concrete straffen ............................................................................................................... 57
5.1.4 Kritiek ................................................................................................................................ 57
5.2 Racisme en discriminatie door uitspraken .................................................................................. 58
5.2.1 Individuele verantwoordelijkheid ......................................................................................... 58
5.2.2 Afgeleide verantwoordelijkheid ............................................................................................ 61
Corruptie ........................................................................................................................................... 63
2.1 Fenomeen ................................................................................................................................ 63
2.2 Publieke omkoping.................................................................................................................... 64
2.2.1 Ratione personae ............................................................................................................... 64
2.2.2 Ratio materiae .................................................................................................................... 64
2.2.3 Moreel element .................................................................................................................. 65
2.2.4 Poging ................................................................................................................................ 66
2.2.5 Deelname .......................................................................................................................... 66
2.3 Private omkoping ...................................................................................................................... 67
2.4 Rechtsvergelijking ..................................................................................................................... 68
2.4.1 Samenwerking in strafzaken ................................................................................................ 68
2.4.2 Overheidsaanbestedingen .................................................................................................. 69
,UPDATE: NIEUW STRAFWETBOEK
STAP 1: HET MISDRIJF
BESTANDDELEN VAN HET MISDRIJF
Art 5. Er is slechts een misdrijf indien een materieel bestanddeel en een moreel bestanddeel
aanwezig zijn. De gedraging wordt geacht wederrechtelijk te zijn wanneer het materieel en het
moreel bestanddeel vervuld zijn. De wet kan eveneens voorzien in verzwarende bestanddelen.
Strafwaardigheid staat nog niet in dit artikel. Wanneer je geconfronteerd wordt in situatie waar je
als maatschappij beslist er is geen straf, dan voldoet deze voorwaarde niet
Sommige plekken komt strafwaardigheid wel als voorwaarde, sommige wetten ook niet. Niet
consistent, wij gaan er vanuit dat dit wel noodzakelijk is
MATERIEEL BESTANDDEEL
Waarneembare gedraging (handeling of nalaten), voornemen is onvoldoende
Soms aangevuld met een gevolg of hoedanigheid
- Tijdverloop is irrelevant maar causaliteit is cruciaal
- Equivalentieleer “Elke gebeurtenis zonder dewelke het gevolg zich niet zou hebben
voorgedaan”
- Adequatieleer “Enkel gebeurtenissen die normaal rechtstreeks tot het gevolg
aanleiding zouden geven”
Art 6. Elk misdrijf vereist het bestaan van een materieel bestanddeel. Dit bestanddeel bestaat uit
een handeling of een nalaten.
Bijv: diefstal; iets wegnemen & schuldig verzuim: iets nalaten
Bijv: subsidiefraude: combinatie tussen handeling & verzuim
,MOREEL BESTANDDEEL
“Ingesteldheid van de dader”
Bij reglementaire misdrijven: “in staat bewust en vrij te handelen”
➢ Competentie => mensbeeld
➢ Niet hoe jij erin stond als je feiten pleegde, maar jij als persoon (meerderjarige, geen
GG), kan je vrije wil uitoefenen
➢ Weerlegbaar vermoeden
o Onoverkomelijke dwaling
o Onoverwinnelijke dwang
▪ Bijv: werken aan viaduct vilvoorde; camions mochten niet over brug
rijden. Camioneurs hielden zich hier niet aan. Hij zei ahja ik heb
gedwaald maar hier niet toepasselijk. Hij zag wel de 17 verkeersborden
▪ Bijv: bus die niet wou remmen en telkens versnelde, door fout in
mechaniek. Ze hebben takelwagen ervoor gezet om zo te proberen
remmen. Chauffeur was hier niet in staat vrij te handelen
➢ Verdeling bewijslast
o OM: verkeersovertreding
o Dader: dwaling of dwang
Bij opzettelijke misdrijven
= in staat bewust en vrij te handelen EN: (zie vb ppt)
- algemeen opzet mbt gedrag gepleegd
- als er niets extra staat is het algemeen opzet
- bijzonder opzet mbt resultaat of bijzondere geestesingesteldheid
- bijv uit haat of wraak
- gans bijzonder opzet extra reden of specifiekere geestesingesteldheid: niet duidelijk of
het nog bestaat
- bijv: gijzeling, er komt nog iets extra bij naast originele misdrijf
- bewijslast volledig bij OM
- voorzienbaarheid gevolg/ hoedanigheid (nuance op equivalentieleer)
Vaak moeilijk te onderscheiden welk misdrijf welke soort is, dus zal niet gevraagd worden om te
onderscheiden behalve als het echt duidelijk is.
Bij onopzettelijke misdrijven
- gebrek aan voorzorg
- bijv: kind van 5 maanden overleden ookal stond familie gekend stond bij
familiehulp (Kind & gezin)
- gebrek aan voorzichtigheid
“ culpa levissima niet weerhouden in het nieuwe strafwetboek. Enkel Culpa lata is verenigbaar
met subsidiariteit v/h strafrecht”
,Art 7. Lange boterham, zie slide opdeling artikel
Moreel bestanddeel ook niet altijd expliciet vermeld: vuistregel:
➔ Indien stilzwijgen in boek 2: opzettelijk misdrijf met algemeen opzet
➔ Indien stilzwijgen in bijzonder wet: in staat bewust en vrij te handelen
WEDERRECHTELIJKHEID
De afwezigheid van rechtvaardigingsgronden
- Wettelijk voorschrift
- Bevel van de overheid
- Noodtoestand
- Wettige verdediging
- Wettig verzet (nieuwe rv-grond)
Art 10: rechtvaardigheidsgronden dus impliciet hier naar verwezen.
Weerlegbaar vermoeden van wederrechtelijkheid als materieel en moreel element vervuld zijn.
→ bewijs van rechtvaardigingsgrond moet geleverd worden door de verdachte tenzij expliciet
vermeld wordt dat dat niet kan
VERZWAREND BESTANDDEEL
= omstandigheden die een impact hebben op het toepasselijke strafniveau. Tot nu toe
verzwarende omstandigheden, dit verdwijnt en wordt vervangen door onderscheid tussen:
- Verzwarende bestanddelen
• Bestanddelen van een misdrijf
• Bijv: gijzeling; gewone of verzwaarde
• Bepaalde categorie van een misdrijf zorgt voor hoger of lagere straf
- ≠ Verzwarende factoren
• Straftoemetingsrichtlijnen voor rechter: lijst van omstandigheden waar je mee
rekening kan houden in een bepaalde situatie.
STRAFWAARDIGHEID
= Een misdrijf is een strafbare gedraging, i.e. een gedraging waarvoor een straf kan opgelegd
worden
Als bepaalde gedraging nooit tot straf kan leiden, is het geen misdrijf. Zorgt voor discussie…
Strafuitsluitende verschoningsgronden
- Bijv: mensenhandel; mensen die verplicht worden op misdrijven te plegen door hun
handelaar is niet strafbaar
, - Wilt dit zeggen dat er geen misdrijf is of blijft misdrijf bestaan? Vaak anders beantwoord,
zal doorheen de lessen beantwoord worden of er 4 of 5 elementen moeten zijn.
STAP 2: DE STRAF
DOELSTELLING VAN DE STRAF
Oude strafwetboek: geen overzicht over waarom bepaalde straffen
Nu: Art 27. Doelstelling van de straf
- 1e deel: basisregels
• Maatschappelijke afkeuring
• Herstel: door straf maatschappelijke onevenwicht herstellen met de
aangebrachte schade (verstoorde relatie, niet financiële)
• Re-integratie en rehabilitatie- via straf dader ‘terug’ plaats in maatschappij
• Beschermen maatschappij
- 2 deel correcties
e
• Proportionaliteit
• Ongewenste neveneffecten (op veroordeelde EN omgeving)
STRAFFEN: TYPES & NIVEAU
Oude driedeling is verdwenen (wanbedrijf, misdrijf, misdaad)
TWEE REEKSEN:
- Natuurlijke personen
- Rechtspersonen (tot nu conversiemechanismen) verdwenen
NATUURLIJKE PERSONEN
- Artikel 36 & 37 nieuw Sw
- 8 strafniveaus
- Hoofdstraffen en bijkomende straffen
- Niv 1: na VO mogelijk enkel bijkomende straf
• Discussie omdat je nu van 6 maand tot 20j
dus wat met rechtszekerheid?
- Geen terminologische verschillen meer
- Niv 1: Geen vrijheidsbeperking
- Vergroten strafvork door verzachtende omstandigheden
Overzicht:
,Geldboete is anders dan geldstraf (wat ge gewonnen hebt uit misdrijf, vaak drugsmilieu)
RECHTSPERSONEN
CONVERSIE-REGELS
= leggen uit hoe niveaus uit oude bijzondere wetten te interpreteren
Oefening drugwetgeving
, OVERZICHT VAN DE STRAFFEN & STRAFTOEMETINGSREGELS
Ppt dia 20-51
DRUGSMISDRIJVEN
Lesdoelstellingen
- Moeilijke wetteksten leren lezen; koppeling maken
tussen bepalingen uit verschillende instrumenten
- Bewust worden van de rol van het Hof van Cassatie
voor het interpreteren van strafbaarstellingen
- Kritisch reflecteren over de wenselijkheid van
(verzwarende omstandigheden bij) bepaalde
strafbaarstellingen
- Kritisch reflecteren over de toepasbaarheid van de
figuur van de poging, de herhaling en de deelneming, of bepaalde gedragingen meer of
minder zouden gestraft moeten worden
Openingsvraag: welk misdrijf is meeste strafbaar volgens jou?
→ Café ruzie waar iemand oog verliest, vernieling grafzerken, cannabis roken bij aanwezigheid
16 jarige en als laatste is fietsdiefstal
Nieuw wetboek: definities vanvoor & zie les hoe artikels lezen & niveaus interpreteren
4.1 DRUGSKADER
4.1.1 KADERWET 24 FEBRUARI 1921 PG 316
24 FEBRUARI 1921. - Wet betreffende het verhandelen van giftstoffen, slaapmiddelen en
verdovende middelen, psychotrope stoffen, ontsmettingsstoffen en antiseptica en van de
