Economische scholen
1. De klassieke school
Adam Smith
Economische productie centraal in kijk op de economie
o Tijd van Adam Smith: zeer kleine overheid, amper belastingen, geen veralgemeend
onderwijssysteem, alleen lokale ecologische problemen
een tijd met veel honger en beperkte invulling van basisbehoeften
zoektocht naar meer efficiënte productie dankzij specialisatie
o Inzichten werden systematisch aangevuld om het economisch denken te laten
aansluiten bij veranderde technologieën en sociale realiteiten
o Onzichtbare hand = nastreven van eigenbelang in een markt met vrije
mededinging dat leidt tot maximale welvaart
o ! Minimale overheid en maximale laissez-faire !
Economische voordelen aan specialisatie
o Bandwerk afgestompt en weinig voldoening
o Later door Marx centraal gesteld in zijn redenering over ‘bevreemding van arbeid’
Eigenbelang nooit het enige motief van mens of individu in de economie
o Boek: ‘The Theory of Moral Sentiments’
o Mens zoekt ook naar zichzelf, die empathisch en passioneel kan zijn en die zich
schikt naar maatschappelijke normen en waarden
Jean-Baptiste Say
‘wet van Say’ = elke productie leidt tot inkomens die vervolgens besteed worden
aan consumptie
(sluit goed aan bij de kringloopgedachte)
o Een recessie of natuurlijke terugval van de vraag is gevolg van exogene factoren
o DUS marktwerking zelf kan geen recessie veroorzaken
o DUS bijsturen door overheid is niet nodig
o Deze gedachte ervoor gezorgd dat crisis 2008-2009 langer duurde
vandaag: tijdelijke verhoging van overheidsconsumptie kan de krimp van
private consumptie deels compenseren
Ontdekking van moderne individu vrij recent
Kapitalistische maatschappij/ economie uit 3 klassen:
1) Kapitalisten of eigenaars van productief kapitaal (vb. machines)
2) Arbeiders of landbouwers
1
, 3) Grondeigenaars
David Ricardo
Comparatieve voordelen
o Benadrukte het grootste deel van het nationale inkomen naar de kapitalisten
moest
o OMDAT deze klasse de enige was die echt kon investeren en nieuwe jobs
creëren
Geen interesse in de economische beslissingen van het individu
OMDAT individu behoorde tot de werkende klasse die op de meest productieve manier
de economie ingezet moeten worden om de productie te maximaliseren
Toch oog voor impact van maatschappelijke veranderingen op het individu
2. De neoklassieke school
Jevons, Walras en Marshall (rond 1870)
Waarde van een goed hangt af van het nut die dit goed biedt voor consumenten
o <-> klassiekers waardering bepalen in functie van productiekosten
o Alleen consument bepaalt of een product al dan niet een hoge waarde/nut
heeft
o Nut is niet meetbaar, maar kunnen wel vergelijken of een keuze meer of
minder nut oplevert
o Introductie van rationele individuen die streven naar eigenbelang op basis van
nutsvergelijkingen
Elke individu maakt autonome beslissingen waarbij hij streeft naar maximaal
nut tegen de laagst mogelijke inspanning
(deze hypothese zorgt ervoor dat iedereen de gepresenteerde analyse op
dezelfde manier interpreteert)
o Hypothese vooral bij niet-economisten een eigen leven gaan leiden
o In het dagelijkse leven eerder rationeel denken
Voorstander van vrije marktwerking, MAAR…
Pigou (rond 1920)
Overheidscorrecties indien vrije marktwerking negatieve gevolgen heeft voor
partijen die niet deelnemen aan markttransacties
o Vb. milieuvervuiling door industriële bedrijven
o Wel beperking van interventies tot situaties van marktfalen
o Koppelen geen economisch luik aan de visie
Akerlof,(Spence en Stiglitz)
Leiding in opkomst informatie-economie
2
1. De klassieke school
Adam Smith
Economische productie centraal in kijk op de economie
o Tijd van Adam Smith: zeer kleine overheid, amper belastingen, geen veralgemeend
onderwijssysteem, alleen lokale ecologische problemen
een tijd met veel honger en beperkte invulling van basisbehoeften
zoektocht naar meer efficiënte productie dankzij specialisatie
o Inzichten werden systematisch aangevuld om het economisch denken te laten
aansluiten bij veranderde technologieën en sociale realiteiten
o Onzichtbare hand = nastreven van eigenbelang in een markt met vrije
mededinging dat leidt tot maximale welvaart
o ! Minimale overheid en maximale laissez-faire !
Economische voordelen aan specialisatie
o Bandwerk afgestompt en weinig voldoening
o Later door Marx centraal gesteld in zijn redenering over ‘bevreemding van arbeid’
Eigenbelang nooit het enige motief van mens of individu in de economie
o Boek: ‘The Theory of Moral Sentiments’
o Mens zoekt ook naar zichzelf, die empathisch en passioneel kan zijn en die zich
schikt naar maatschappelijke normen en waarden
Jean-Baptiste Say
‘wet van Say’ = elke productie leidt tot inkomens die vervolgens besteed worden
aan consumptie
(sluit goed aan bij de kringloopgedachte)
o Een recessie of natuurlijke terugval van de vraag is gevolg van exogene factoren
o DUS marktwerking zelf kan geen recessie veroorzaken
o DUS bijsturen door overheid is niet nodig
o Deze gedachte ervoor gezorgd dat crisis 2008-2009 langer duurde
vandaag: tijdelijke verhoging van overheidsconsumptie kan de krimp van
private consumptie deels compenseren
Ontdekking van moderne individu vrij recent
Kapitalistische maatschappij/ economie uit 3 klassen:
1) Kapitalisten of eigenaars van productief kapitaal (vb. machines)
2) Arbeiders of landbouwers
1
, 3) Grondeigenaars
David Ricardo
Comparatieve voordelen
o Benadrukte het grootste deel van het nationale inkomen naar de kapitalisten
moest
o OMDAT deze klasse de enige was die echt kon investeren en nieuwe jobs
creëren
Geen interesse in de economische beslissingen van het individu
OMDAT individu behoorde tot de werkende klasse die op de meest productieve manier
de economie ingezet moeten worden om de productie te maximaliseren
Toch oog voor impact van maatschappelijke veranderingen op het individu
2. De neoklassieke school
Jevons, Walras en Marshall (rond 1870)
Waarde van een goed hangt af van het nut die dit goed biedt voor consumenten
o <-> klassiekers waardering bepalen in functie van productiekosten
o Alleen consument bepaalt of een product al dan niet een hoge waarde/nut
heeft
o Nut is niet meetbaar, maar kunnen wel vergelijken of een keuze meer of
minder nut oplevert
o Introductie van rationele individuen die streven naar eigenbelang op basis van
nutsvergelijkingen
Elke individu maakt autonome beslissingen waarbij hij streeft naar maximaal
nut tegen de laagst mogelijke inspanning
(deze hypothese zorgt ervoor dat iedereen de gepresenteerde analyse op
dezelfde manier interpreteert)
o Hypothese vooral bij niet-economisten een eigen leven gaan leiden
o In het dagelijkse leven eerder rationeel denken
Voorstander van vrije marktwerking, MAAR…
Pigou (rond 1920)
Overheidscorrecties indien vrije marktwerking negatieve gevolgen heeft voor
partijen die niet deelnemen aan markttransacties
o Vb. milieuvervuiling door industriële bedrijven
o Wel beperking van interventies tot situaties van marktfalen
o Koppelen geen economisch luik aan de visie
Akerlof,(Spence en Stiglitz)
Leiding in opkomst informatie-economie
2
